आयाम
āyāmaपुं · masc.In 12 kośas: 13 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
दैर्घ्यमायाम आनाह आरोहस्तु समुच्छ्रयः ।उत्सेध उदयोच्छ्रायौ परिणाहो विशालता ॥ १४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
परभागो गुणोत्कर्षः स्पर्धा संहर्ष उच्यते ।आयामः स्मृत आनाहः परिणाहो विशालता ॥ ७८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धृतिस्तुष्टिस्तु सन्तोषः प्रौढिस्तु कटभेदिका ।यत्नोत्साहोद्यमायामास्तरिषोऽध्यवसायवत् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दैर्घ्यमायाम आनाह आरोहस्तु समुच्छ्रयः ।उत्सेधोऽस्त्री समुच्छ्राय उदयस्तूच्छ्रयः * * ।अल्पारोहपरीणाहा वृक्षाद्याः स्युर्निघा इति ।दारु न स्त्री काष्ठमन्त्ये दलिरु(कं?) चाथ दीप्तिकृत् ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 रु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
[141b]आयामस्तु प्रमाणं स्यात्परिमाणं तु सर्वतः ।तुलाद्यैः पौतवं मानं द्रुवयं कुडवादिभिः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्फारं विशङ्कटं चोरु विस्तीर्णविपुले महत् ।बृहत्ततं तथानाहो दैर्घ्यमायामसंज्ञकम् ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पटादिदैर्घ्ये त्वानाय(त्वायाम?)श्चानाह इति कथ्यते ।विशालता परीणाहो जीर्णवस्त्रे पटच्चरम् ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
दैर्घ्यमायाम आरोहः दीर्घतायामिदं त्रयम् ।ओसार इति विख्याते परिणाहो विशालता ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यत्नोत्साहोद्यमायामास्तरीषोऽध्यवसायवत् ।वैराग्यं मर्दमुद्वेगो निर्वेदश्च विरागवत् ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आकर्णकर्षणं पूर्णमायामं त्वंगुलाधिकम् ।ततोऽप्यर्धांगुलाकृष्टसंधानं तेजनं न ना ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दैर्घ्यमायाम आनाहः परिणाहो विशालता ।वैपरीत्यं विपर्यासो व्यत्ययश्च विपर्ययः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दैर्घ्ये रज्जुपटादीनामभितश्च विकर्षणे ।आचामस्त्वोदनस्य स्यान्निःस्रावे मासराह्वये ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
आयाम as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अनुअनु हीने सहार्थे च पश्चात्सादृश्ययोरनु । लक्षणादौ समीपेऽनु आया[112]मेऽनुक्रमेऽप्यनु ॥ Dharaṇikośa 34.11.3
- कोषकल्पतरु वितानयतिप्रभूतभावे संभूयस्यति तद्वत्समीरितम् । वितानयत्याञ्छति स्यादायामे वितनोत्यपि ॥ व्यायामे स्याद्व्याप्रियते गहने निलति स्मृतम् । अल्पीभावे लिश्यते स्यात्तथा चुण्टति लिट्यति ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.84
- कोषकल्पतरु अनुलक्षण इत्थंभूताख्याने ***सहार्थे च । आयामे सादृश्ये पश्चादर्थे च भागेऽनुः ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 5.1.3