कलहंस
kalahaṃsaपुं · masc.In 10 kośas: 9 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
कादम्बास्तु कलहंसाः पक्षैः स्यादतिधूसरैः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
पक्षैराधूसरैर्हंसाः कलहंसा इति स्मृताः ।प्रोच्यन्ते प्राचिकाः श्येनाश्चटिकाः क्षुद्रपक्षिकाः ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सितेतरैर्धार्तराष्ट्रा मरालो धूसरच्छदः ।कादम्बः कलहंसः स श्यामधूसरपक्षकः ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तैर्मल्लिकाक्षो मलिनैरथायं पीतैरिमैः स्यात्कलहंससंज्ञम् ।कादम्बको धूसरपक्ष एष कारण्डवः स्यान्मरुतोऽच्छपक्षः ॥ ७० ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
स्याच्चक्रो रथचरणः कोकश्च दिनदुःखितः ।कादम्बः कलहंसः स्यात् कालमाह्वय पक्षिणि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
राजहंसा मल्लिकाक्षा धार्तराष्ट्रा यथाक्रमम् ।कलहंसस्तु कादम्बः किञ्चिदाधूसरच्छदः ॥ ८०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कादंबः कलहंसश्च हंस आधूसरच्छदः ।वरटा हंसकान्ता स्याद्वराला वरलापि च ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नृपोत्तमे स्यात्कलहंस आद्येऽवध्वंस उक्तोऽप्यवचूर्णनेऽपि ।निन्दापरित्यागगतोऽथ मूर्वा-द्राक्षास्वपि स्यादिह दुग्धिकासु ॥ २५ ॥
उपजातिः
meaningsरक्तपादाननहंसभेद
राजहंसेऽप्यथो पुंसि विज्ञेयः श्रेष्ठभूभुजि ।कलेबरं तु क्ली काये शवे त्वन्ये स्त्रियां पुनः ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
दात्यौहाली कलक्वाणौ खड्गिखड्गौ करालिकौ ।कलहंसो राजहंसे कादंबे श्रेष्ठभूभुजि ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
कलहंस as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कादम्बसिद्धार्थके नीपतरौ कदम्बो वृन्देऽन्तिमे बाणकदम्बयोस्तु । पुमान्कलम्बो वनिता तु शाके कादम्ब उक्तः कलहंसबाणे ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.24.32
- नानार्थार्णवसंक्षेप कादम्बइक्षुभेदेऽथ कादम्बः कलहंसे द्वयोरयम् । कदम्बसम्बन्धिनि तु त्रिषु स्यान्मार्गणे तु ना ॥ ४३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.437
- शब्दरत्नावली राजहंसरासे रसस्तु शृङ्गारे गोष्ठामुत्सवरासयोः । राजहंसो नृपश्रेष्ठे कादम्बकलहंसयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.52