कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

निकषा

nikaṣāअ · indecl.

In 11 kośas: 17 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य अव्ययवर्गः Abhidhānacintāmaṇi 7.1534 · p. 57
मृषा मिथ्यानृतेऽभ्यर्णे समया निकषा हिरुक् ॥ १५३४ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह अव्ययवर्गः Amarakośa 3.4.12
तिर्यगर्थे साचि तिरोऽप्यथ सम्बोधनार्थकाः ॥ ६ ॥स्युः प्याट्पाडङ्ग हे है भोः समया निकषा हिरुक् ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderअindecl.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह अव्ययवर्गः Amarakośa 3.4.19
सायं साये प्रगे प्रातः प्रभाते निकषान्तिके ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.119 · p. 15
दितिरदितिर्दनुकद्रूनिकषाविनताश्च मातरः प्रोक्ताः ।दैत्यसुरदानवोरगपिशिताशनपक्षिराजानाम् ॥ ११९ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.879 · p. 100
समयानिकषाशब्दौ सामीप्ये कीर्तितौ बुधैः ।तर्कनिश्चययोर्नूनं कच्चित्स्यात्प्रश्नकामयोः ॥ ८७९ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.62 · p. 386
निकषा नैकषेयी स्यात् स्त्रियः स्त्रीप्रत्ययार्थकाः ।धनदानुजपर्यायो रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव अव्ययप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.4.9 · p. 458
दिवसार्थोऽपि तद्वत्स्यान्नक्तं दोषा तथैव च ।रात्र्यर्थवाचकं चाथ समया निकषा हिरुक् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव अव्ययप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.4.24 · p. 460
अथ स्याद्दुष्ठु निन्दायां सुष्ठु चापि प्रशंसने ।सायं साये प्रगे प्रातः प्रभाते निकषान्तिके ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.33 · p. 123
हिरुङ् म[239b]र्या च समया निकषारादुपान्तिके ।आराद्दूरे तिर्यगर्थे उभे साचि तिरोऽपि च ॥ ३३ ॥
metre not recognised
genderअindecl.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि अव्ययप्रकरणम् Suśīlanāmamālā 8.2795 · p. 456
तिर्यगर्थे तिरः साचि निष्फले च मुधा वृथा ।मिथ्या स्याच्च मृषाऽसत्येऽभ्यर्णे तु निकषा हिरुक् ॥ २७९५ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश एकार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.2.10 · p. 305
तिरः साचि तिर्यगर्थेऽभीक्ष्यां शश्वन्निरन्तरे ।सामीप्ये चैव मध्यार्थे समया निकषा हि रुक् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 चि (wrong syllable)
genderअindecl.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश एकार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.2.16 · p. 306
उं प्रश्ने च रोषोक्तावूं सदा नित्ये नतौ नमः ।हूं तर्के विद्यमावेऽस्ति स्मातीते विकषान्तिके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 रो (wrong syllable)
genderअindecl.doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.74 · p. 183
कर्बुरः कर्बरो रक्षः राक्षसोऽप्याशराऽऽशिरौ ।तज्जनन्यां तु निकसा निकषा खषया सह ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.95 · p. 13
दितिरदितिर्दनुकद्रूविनतानिकषाश्च मातरः क्रमतः ।दैतेयदेवदानवफणधरपतगेन्द्रयातुधानानाम् ॥ ९५ ॥
गीतिः
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1661 · p. 199
आसन्नसंनिकृष्टाभ्याशसमर्यादसाग्रकसदेशाः ।समीपे स्युरलिङ्गे तु समया निकषाऽभितः ॥ १६६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderअindecl.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययाध्यायः Śabdaratnākara 6.2284 · p. 277
कदाचिज्जातु समया निकषा निकटार्थके ।समन्तात् सर्वतो विष्वक् परितश्च समन्ततः ॥ २२८४ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अव्ययपर्यायाध्यायः Vaijayantī 8.8.15 · p. 288
मौने तु तूष्णीं तृष्णीकां समया निकषा हिरुक् ।साम्ये व वैवमेवेव प्रेत्यामुत्र भवान्तरे ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास षान्ताः Dharaṇikośa 34.19.2 · p. 243
दोषा रात्रिमुखे रात्रौ स्यादनव्ययमप्यसौ ।निकषा निकटे ख्यातो रक्षोमातर्यनव्ययम् ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश षान्ताः Śabdaratnāvalī 7.31.21 · p. 293
नहुषो नागभेदे स्यात्सूर्यवंशनृपान्तरे ।निकषः शानफलके स्त्रियां राक्षसमातरि ॥निमेषनिमिषौ कालप्रभेदेऽक्षिनिमीलने ।परुषं कर्बुरे रूक्षे तथा निष्ठुरभाषणे ॥प्रदोषः पुंसि दोषे स्यात्तथा च समयान्तरे ।प्रत्यूषः स्याद्दिनमुखे चण्डांशुवसुभेदयोः ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नानार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.1.58 · p. 304
ऊषा रात्रौ च रात्र्यन्ते दोषा रात्रौ निशामुखे ।मंक्षु शीघ्रातिशययोर्निकर्षान्तिकमध्ययोः ॥
अनुष्टुप्