व

vaअ · indecl.

In 9 kośas: 5 synonym verses, 14 as a nānārtha head word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह अव्ययवर्गः Amarakośa 3.4.16

व वा यथा तथेवैवं साम्येऽहो ही च विस्मये ।

अनुष्टुप्

वअ वाअ यथाअ तथाअ इवअ एवम्अ अहोअ हीअ

genderअindecl.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.68 · p. 387

अब्धिपर्यायसद्मार्थः प्रचेता वश्च कुण्डली ।अब्यादःपश्चिमदिशापतिपर्यायपाशिनौ ॥ ६८ ॥

अनुष्टुप्

अब्धिपर्यायसद्मन्पुं प्रचेतस्पुं वपुं कुण्डलिन्पुं अब्यादपुं पश्चिमदिशापतिपर्यायपुं पाशिन्पुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.35 · p. 123

यथा तथा हि दृष्टान्ते सादृश्ये तु यथा तथा ।व वा इव च दम्भं च स्थान एवं सहेति च ॥ ३५ ॥

अनुष्टुप्

यथाअ तथाअ हिअ वअ वाअ इवअ एवम्अ सहअ

genderअindecl.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव स्वर्गवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.1.74 · p. 14

पिशाचो मेघनादस्तु वरुणो वः परञ्जयः ।दैत्यदेवश्च वातिस्तु नभःप्राणो जगद्बलः ॥ ७४ ॥

अनुष्टुप्

पिशाचपुं मेघनादपुं वरुणपुं वपुं परञ्जयपुं दैत्यदेवपुं वातिपुं नभःप्राणपुं जगद्बलपुं

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अव्ययपर्यायाध्यायः Vaijayantī 8.8.15 · p. 288

मौने तु तूष्णीं तृष्णीकां समया निकषा हिरुक् ।साम्ये व वैवमेवेव प्रेत्यामुत्र भवान्तरे ॥ १५ ॥

अनुष्टुप्

तूष्णीम्अ तूष्णीकाम्अ समयाअ निकषाअ हिरुक्अ वअ वैअ एवम्अ एवअ इवअ प्रेत्यअ अमुत्रअ

genderअindecl.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास वार्धश्लोकः Dharaṇikośa 28.2.1 · p. 204

वशब्दो वरुणं प्राह इवार्थं च तदव्ययम् ।लवो रामसुते प्रोक्तो लवश्छेदनलेशयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsवरुण इवार्थ

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास वार्धश्लोकः Dharaṇikośa 28.2.2 · p. 204

वो दावश्च विज्ञेयो वनाग्निवनयोरपि ।भवः संसारसत्ताप्तिश्रेयःशंकरजन्मसु ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 वो (syllables merged)

meaningsवनाग्नि वन

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास बान्ताः Dharaṇikośa 34.13.1 · p. 239

वशब्द उपमाने स्याद्वरुणे च त्वनव्ययम् ।वा समुच्चयोपमयोर्वा विकल्पेऽवधारणे ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

meaningsउपमान वरुण

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.19 · p. 134

व स्यादपूर्तावुपमार्थके चविकल्पसादृश्यसमुच्चये वा ।वि तु प्रशस्ये विशयेऽप्यतीतेप्रसादसंबोधनपूरणे वै ॥ १९ ॥

उपजातिः

meaningsअपूर्ति उपमा

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वान्ताः Koṣakalpataru 6.29.87 · p. 356

वाते प्रचेतस्यपि वोऽन्यवत्स्या-द्धिमेऽव्ययं स्यादिवतुल्यकार्थे ।षष्ठ्यादिकान्तस्य च युष्मदः स्या-त्तथा बहुत्वेऽप्यथ विः खगे स्यात् ॥ ८७ ॥

उपजातिः

meaningsवात प्रचेतस्हिम इव तुल्य युष्मद्

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास प्रथमः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 1.32 · p. 4

विः पक्षिनभसोर्वस्तु प्रचेतसि च शंकरे ।वाग्वचःश्रुतदेव्योः स्याद्वौपम्येऽव्ययमीरितम् ॥ ३२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रचेतस्शंकर

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वान्ताः Śabdaratnāvalī 7.29.1 · p. 285

वकारः पवने वाहौ वरुणे मन्त्रणेऽपि च ।कल्याणे बलवत्यश्वे वसतौ वरुणालये ।वो गन्धने गतौ वाले तन्त्रवायकुविन्दयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsपवन वाहु वरुण मन्त्रण कल्याण बलवत्अश्व वसति वरुणालय गन्धन गति वाल तन्त्रवाय कुविन्द

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नानार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.1.45 · p. 302

व स्यादेकार्थे श्रेष्ठार्थे वरुणार्थे त्वनव्ययम् ॥वा स्यात्समुच्चयैवार्थविकल्पार्थोपमासु च ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

meaningsएकार्थ श्रेष्ठार्थ वरुणार्थ

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात मन्त्राभिधान Tantrābhidhāna 1.26 · p. 3

ल-कारश्च पिनाकीश इन्द्रांशौ स्वर्बलानुजः ।व-कारो वरुणो बालो मेदः खड्गीश्वरोऽजरः ॥ २६ ॥

अनुष्टुप्

meaningsवरुण बाल मेदस्खड्गीश्वर अजर

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात व Tantrābhidhāna 2.46.151 · p. 20

वो बालो वारुणी सूक्ष्मा वरुणो मेदसंज्ञकः ।खड्गीशो ज्वालिनी वक्षः कलसं ध्वनिवाचकः ॥ १५१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsबाल वारुणी सूक्ष्मा वरुण मेदसंज्ञक खड्गीश ज्वालिनी वक्षस्कलस ध्वनिवाचक

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात व Tantrābhidhāna 2.46.152 · p. 20

उत्कारीशस्तु नीवीको वज्रं स्फिक् सागरः शुचिः ।त्रिधातुः शङ्करः श्रेष्ठो विशेषो यमसादनम् ॥ १५२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsउत्कारीश नीवीक वज्र स्फिच्सागर शुचि त्रिधातु शङ्कर श्रेष्ठ विशेष यमसादन

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात एकाक्षरकोषः Tantrābhidhāna 3.32 · p. 26

प्रचेता वः समाख्यातः कलसे वः प्रकीर्त्तितः ।पक्षी च विर्निगदितो गमने विः प्रकीर्त्तितः ॥ ३२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रचेतस्कलस

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात बीजनिघण्टु Tantrābhidhāna 4.1 · p. 27

अ विद्युज्जिह्वा, आ कालवज्री, इ गर्जिनी,ई धूम्रभैरवी, उ कालरात्रिः, ऊ विदारी, ऋ महारौद्री,ॠ भयङ्करी, ऌ संहारिणी, ॡ करालिनी, ए ऊर्ध्वकेशी,ऐ उग्रभैरवी, ओ भीमाक्षी, औ डाकिनी, अं रुद्रराकिणी,अः चण्डिका, क क्रोधीशः, ख वामनः, ग चण्डः,घ विकारी, ङ उन्मत्तभैरवः, च ज्वालामुखः, छ रक्तदंष्ट्रः,ज असिताङ्गः, झ वडवामुखः, ञ विद्युन्मुखः, ट महाज्वालः,ठ कपाली, ड भीषणः, ढ रुरुः, ण संहारी, त भैरवः,थ दण्डी, द बलिभुक्, ध उग्रशूलधृक्, न सिंहनादी,प कपर्दी, फ करालाग्निः, ब भयङ्करः, भ बहुरूपी,म महाकालः, य जीवात्मा, र क्षतजोक्षितः, ल बलभेदी,व रक्तपटः, श चण्डीशः, ष ज्वलनध्वजः, स धूमध्वजः,ह व्योमवक्त्रः, क्ष त्र्यैलोक्यग्रसनात्मकः ॥

metre not recognised

meaningsरक्तपट

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात मध्वाचार्यविरचितमातृकानिघण्टु Tantrābhidhāna 6.45 · p. 45

मेधा धियो जलान्तस्थः खड्गीशो हंस-वारिदौ ।वरुणश्च शिवो रौद्रो मृतेशो वा-र्णकः स्मृतः ॥ ४५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsमेधा धी जलान्तस्थ खड्गीश हंस वारिद वरुण शिव रौद्र मृतेश