कर्बुर
karburaपुं · masc.In 20 kośas: 43 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
स्याद्राक्षसः पुण्यजनो नृचक्षा यात्वाशरः कौणपयातुधानौ ।रात्रिंचरो रात्रिचरः पलादः कीनाशरक्षो निकसात्मजाश्च ॥ १८७ ॥क्रव्यात्कर्बुरनैरृतावसृक्पो वरुणस्त्वर्णवमन्दिरः प्रचेताः ।जलयादःपतिपाशिमेघनादा जलकान्तारः स्यात्परंजनश्च ॥ १८८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकंखर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनंकल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
metre not recognised
रूप्यक्लीकलधौतक्लीतारक्लीरजतक्लीश्वेतक्लीदुर्वर्णकक्लीखर्जूरक्लीहिमांशुक्लीहंसक्लीकुमुदक्लीसुवर्णक्लीस्वर्णक्लीहेमन्क्लीहिरण्यक्लीहाटकक्लीवसुक्लीअष्टापदक्लीकाञ्चनक्लीकल्याणक्लीकनकक्लीमहारजनक्लीरैपुंगाङ्गेयक्लीरुक्मक्लीलोहोत्तमक्लीवह्निबीजक्लीगारुडक्लीगैरिकक्लीजातरूपक्लीतपनीयक्लीचामीकरक्लीचन्द्रक्लीभर्मन्क्लीअर्जुनक्लीनिष्कक्लीकार्तस्वरक्लीकर्बुरक्लीजाम्बूनदक्लीशातकुम्भक्लीभूरिक्लीभूत्तमक्ली
genderक्लीneut.
रक्तश्यामे पुनर्धूम्रधूमलावथ कर्बुरः ।किर्मीर एतः शबलश्चित्रकल्माषचित्रलाः ॥ १३९८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
राक्षसः कौणपः क्रव्यात् क्रव्यादोऽस्रप आशरः ॥ ५९ ॥रात्रिञ्चरो रात्रिचरः कर्बुरो निकषात्मजः ।यातुधानः पुण्यजनो नैरृतो यातुरक्षसी ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चित्रं किर्मीरकल्माषशबलैताश्च कर्बुरे ।गुणे शुक्लादयः पुंसि गुणिलिङ्गास्तु तद्वति ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वर्णं सुवर्णं कनकं हिरण्यं हेमकाटकम् ।तपनीयं शातकुम्भं गाङ्गेयं भर्म कर्बुरम् ॥ ९४ ॥चामीकरं जातरूपं महारजतकाञ्चने ।रुक्मं कार्तस्वरं जाम्बूनदमष्टापदोऽस्त्रियाम् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जाम्बूनदं हिरण्यं कनकमहारजतकाञ्चनानि स्युः ।कार्तस्वरचामीकरकर्बुरतपनीयनामानि ॥ १७४ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
चित्रकिर्मीरकल्माषशबलोन्मिश्रकर्बुराः ।करम्बः कवरः शारः सम्पृक्तः खचितः समाः ॥ ७४१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
रुक्मं कार्तस्वरं स्वर्णं कल्याणं भर्म कर्बुरम् ।धामीकरं जातरूपं वसु स्याच्छातकुम्भवत् ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पलंकषा स्थूलशिम्बी वृत्ता मधुसिता सिता ।नन्दिजः कटुनिष्पावः कर्बुरो वनसम्भवे ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सौभाग्यमपि शृङ्गारमथ हिङ्गुलमस्त्रियाम् ।सुरङ्गं कर्बुरं रक्तं हिङ्गुलं चूर्णपारदम् ॥ ५६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
रात्र्यर्थाद्बलपर्यायस्त्रिशिराश्च प्रवाहिकः ।रात्रिंचरो रात्रिचरः कर्बुरो निकषात्मजः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बभ्रुः पिशङ्गः कपिलः कापिलः पीतलोहितः ।कडारः कपिशः पिङ्गः कद्रुश्चित्रस्तु कर्बुरः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्रव्यात्कर्बुर-कर्बरौ कुणपभुग्रात्रिंचरो रात्र्यटोदर्वो रात्रिमटोऽस्त्रपोऽश्रप इह स्यादाशिरश्चाशरः ।शङ्कुः पुण्यजनो नृचक्षसि मतौ क्रव्याद-कर्बूरकौप्रोक्ता नैर्ऋत-नैकषेय-रघुपद्वेष्या भवेदूर्दरः (?) ॥ १४७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
चित्रल एतः शबलः कर्बुर-किर्मीर-कल्माषाः ।स्यात्सारङ्गश्चित्रः शार-करम्बौ तथा कबरः ॥ ३९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
वार्जीवनं जीवनीयं दगर्णे(?) सर्वतोमुखम् ।गवं(?)सरः कर्बुरं च पवित्रं पूतमङ्कुरः ।कम्बलं तामरं कृत्स्नं क्षणदं स्यन्दनं मधु ।क्षरं कंत्वलिगं * * न स्त्री कोडं(?)रसं विषम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
चाम्पेयं हाटकं भर्म भूरि चामीकरं वसु ।कल्याणं कनकं रुक्मं रिक्थं काञ्चन-कर्बुरे ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गुहाशयः पुण्डरीकः कर्बुरस्तीक्ष्णदंष्ट्रकः ।मृगादनस्तरक्षुः स्यात्तरक्षोप्यथ शूकरः ॥ ४ ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घनारावः स्तोककश्च पप्पीहो जलरञ्जकः ।दार्वाघाटः पुष्कराह्वः कर्बुरश्चित्रकन्धरः ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अक्षरमजिरमुशीरंचीवर-चीरे तथैव काश्मीरम् ।जर्जर-कुटीर-वल्लरकर्बुर-कादम्बरोशीरम् ॥ ८ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
बिलेशयः कदलिको मृदू रुक्षश्च कर्बुरः ।श्यामला श्यामिका श्वेतबिन्दुः स्यात्षोडशायता ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्पूरोऽस्त्री चन्द्रसंज्ञगन्धद्रव्ये स्त्रियां पुनः ।कर्पूरी नागवल्ल्याख्यवल्लीभेदेऽथ कर्बुरम् ॥ ३७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
नैर्ऋतः कर्बुरः क्रव्यात्कीनाशनिकसात्मजाः ।रात्रिंचरः पुण्यजनो नृचक्षाश्च निशाचरः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लोहोत्तमं गारुडं च महारजतकर्बुरे ।जाम्बूनदं गैरिकं च निष्कं चाष्टापदं तथा ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नाकोऽम्बरं विष्णुतीर्थं निर्मोकः कञ्चुकोऽपि च ।कर्बुरं नभसः सोमं व्योमनं पिच्छमस्त्रियाम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नैऋतः कर्बुरो यातु पुण्यात्मा निर्जरोंऽशुमान् ।तत्खड्गे तु मुसुण्डः स्यात्तद्धनुः कमलं मतम् ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कनके तपनीयं स्याद्गाङ्गेयं भर्म हेम च ।कर्बुरं जातरूपं च रुक्मं कार्तस्वरं तथा ॥ ५४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderविadj.
प्रेतराजः पितृपतिः कालो महिषवाहनः ।निशाचरः पललभुग्राक्षसः कर्बुरोऽस्रपः ॥ ३४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कार्तस्वरं जातरूपं कलधौतं च कर्बुरम् ।तपनीयं च कल्याणं रुक्मं जाम्बूनदं वसु ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नीलो रामोऽञ्जनाभश्च कर्बुराद्यास्तु मिश्रिताः ।युग्मं द्वयं युगं द्वंद्वमुभयं युगलं द्वयी ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्वर्णं शुक्रं सुवर्णञ्च वसु वेणुतटोभवम् ।कर्बूरं कर्बुरं रुक्मं कर्चूरं कर्वुरं पुनः ॥ १८०५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रक्तश्यामस्तथा धूम्रो धूमलश्चापि मन्यते ।कल्माषः कर्बुरश्चैव चित्रश्च चित्रलः पुनः ॥ २५३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
राक्षसः कर्बुरः क्रव्यात् क्रव्यादो निकषात्मजः ।सन्ध्याबलः पुण्यजनः क्षपाटो रजनीचरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विचर्चिका रोगयुक्ते पामनः कर्बुरोऽपि च ।दद्रुणो दर्द्रुणोऽपि स्याद् दर्द्रुरो दर्द्रुरोगिणे ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कर्बुरः कर्बरो रक्षः राक्षसोऽप्याशराऽऽशिरौ ।तज्जनन्यां तु निकसा निकषा खषया सह ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूम्रोऽथ कर्बुरश्चित्रः चित्रलोऽपि कल्माषवत् ।कल्मासश्च, भवेत् शब्दो निस्वानो निःस्वनः स्वनः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 क (wrong syllable)
genderविadj.
आभीलकष्टकृच्छ्राणि भेद्यवर्तिनि चेत् त्रिषु ।आशरकौणपकर्बुरराक्षसरात्रिंचरासृक्पाः ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
द्युम्नं हिरण्यमथ हाटकशातकुम्भ-गाङ्गेयचन्द्रकलधौतशिलोद्भवानि ।कल्याणरुक्मतपनीयहिरण्यहेमकार्तस्वरं कनककाञ्चनकर्बुराणि ॥ १४० ॥
वसन्ततिलका
genderक्लीneut.
कडारः कपिलः कद्रुः पिशङ्गः पिङ्गलश्च सः ।चित्रकर्बुरकिर्मीकल्माषैताः सशारकाः ॥ ८९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderविadj.
नैरृतः कर्बरः क्रव्यात् कर्बुरो यातुरक्षसी ॥ १८ ॥
genderपुंmasc.
अग्निबीजं रत्नवरं गैरिकं हेम कर्बुरम् ।जाम्बूनदं शातकुम्भं हाटकं भूरिरस्त्रियौ ॥ २० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कर्बुरः शुक्लहरित आरुः स्यात्कृष्णपिंगलः ।सितकृष्णस्तु कल्माषः पिंजूषः सितकाचरः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्त्री कृष्णवृन्तासु जले तु षण्ढेतथा सुवर्णे शबलेऽन्यवत्स्यात् ।स्यात्कर्परः शस्त्रविशेषवाचीन स्त्री कपालेऽपि[54b]कटाहके च ॥ १९ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
doubtful
क्लीबं स्वर्णे हरिच्छुक्लमिश्रवर्णे तु पुंस्ययम् ।सिंहस्तु चित्र इत्याह त्रि तु वर्णसमन्विते ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कर्बुर as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् शारमुक्ताशुद्धौ च तारः स्याच्छारो वायौ स तु त्रिषु ॥ १६६ ॥ कर्बुरेऽथ प्रतिज्ञाजिसंविदापत्सु सङ्गरः । Amarakośa 3.3.316
- धरणिकोश एतसुतौ पुत्रमहीपालावेतावागतकर्बुरौ । क्रतुर्मुनौ च यज्ञे च ज्ञातिः पितृसगोत्रयोः । धूर्तौ कितवधूस्तूरौ प्राप्तिः स्याल्लब्धिसिद्धयोः ॥ Dharaṇikośa 15.1.11
- धरणिकोश किर्मीरकिर्मीरः कर्बुरो ज्ञेयः किर्मीरो राक्षसान्तरम् । अभिमरो वधे युद्धे सहायसाध्वसेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 26.2.65
- धरणिकोश चित्रचित्रा मूषिकपर्णिका निगदिता चित्रा सुभद्रा स्मृता गोडुम्बापि च दन्तिकापि च तथा सर्पप्रभेदेऽपि सा । हस्तालम्भनतारका निगदिता चित्रा तथा शाम्बरी चित्रं कर्बुरमद्भुतं तु तिलकं चालेख्यमुत्कीर्तितम् ॥ Dharaṇikośa 26.3.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप एतअंशौ तु पुंसि तेनोक्त एतस्तु नरि कर्बुरे । गुणमात्रे तद्वति तु त्रिषु स्यादागतेऽप्यथ ॥ १२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.121
- नानार्थार्णवसंक्षेप चित्रचित्रं नपुंसकं पुण्ड्रे स्यादालेख्येऽप्यथ त्रिषु । आश्चर्ये कर्बुराभिख्यवर्णयुक्तेऽप्यथो पुमान् ॥ ४१६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.416
- नानार्थार्णवसंक्षेप परुषअस्निग्धे कर्बुरे मिश्रे तथा निष्ठुरभाषिते । प्रयोक्ता तूत्तमर्णे स्यात् तथैव स्यात् प्रयोजके ॥ ४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.40
- परमानन्दीयनाममाला चित्रतिलके कर्बुरेऽप्येवं चन्द्रः कर्पूरचन्द्रयोः । काम्पिल्ये मेचके स्वर्णे चीरं गोस्तनवस्त्रयोः ॥ १७८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.178
- शब्दरत्नावली चित्रकुम्भकारोपकरणे क्लीबं ना चक्रवाकके । चारो गतौ पियालद्रुबन्धापसर्पणेषु च ॥ चित्रा नक्षत्र गोडुम्बा नदी भिद्दन्तिकासु च । मायासर्पाखुपर्णीषु नाडीसुभद्रयोः स्त्रियाम् ॥ आलेख्यतिलकाश्चर्यकर्बुरेषु च न द्वयोः । चीरं वस्त्रान्तरे रेखागोस्तनलेखनेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.11
- शब्दरत्नावली परुषनहुषो नागभेदे स्यात्सूर्यवंशनृपान्तरे । निकषः शानफलके स्त्रियां राक्षसमातरि ॥ निमेषनिमिषौ कालप्रभेदेऽक्षिनिमीलने । परुषं कर्बुरे रूक्षे तथा निष्ठुरभाषणे ॥ प्रदोषः पुंसि दोषे स्यात्तथा च समयान्तरे । प्रत्यूषः स्याद्दिनमुखे चण्डांशुवसुभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.21
- त्रिकाण्डशेष एतउदास्थितश्चरे द्वाःस्थे स्यादूतिः स्यूतिरक्षयोः । ऋतमुञ्छशिले सत्ये एतावागतकर्बुरौ ॥ १५२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.152