कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पाञ्चाली

pāñcālīस्त्री · fem.

In 12 kośas: 13 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.711 · p. 30
पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा सैरंध्री नित्ययौवना ॥ ७१० ॥वेदिजा याज्ञसेनी च कर्णश्चम्पाधिपोऽङ्गराट् ।राधासुतोऽर्कतनयः कालपृष्ठम् तु तद्धनुः ॥ ७११ ॥
अनुष्टुप्
पाञ्चालीस्त्रीद्रौपदीस्त्रीकृष्णास्त्रीसैरंध्रीस्त्रीनित्ययौवनास्त्रीवेदिजास्त्रीयाज्ञसेनीस्त्रीकर्णपुंचम्पाधिपपुंअङ्गराज्पुंराधासुतपुंअर्कतनयपुंकालपृष्ठक्ली
genderस्त्रीfem.
द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह Dvirūpadhvanisaṅgraha · भरतमल्लिक Dvirūpadhvanisaṅgraha 248 · p. 75
तुरिस्तुरी च कथिता व्युतिर्व्यूतिरपीष्यते ।पाञ्चालिका च पाञ्चाली भवेत् पाञ्चलिकाऽपि च ॥ २४८ ॥
अनुष्टुप्
तुरिस्त्रीतुरीस्त्रीव्युतिस्त्रीव्यूतिस्त्रीपाञ्चालिकास्त्रीपाञ्चालीस्त्रीपाञ्चलिकास्त्री
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.47 · p. 94
तेऽपि स्युः पाण्डुपुत्रार्थास्तापसा अथ यज्ञजा ।पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा पार्वती नित्ययौवना ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
पाण्डुपुत्रपुंतापसपुंयज्ञजास्त्रीपाञ्चालीस्त्रीद्रौपदीस्त्रीकृष्णास्त्रीपार्वतीस्त्रीनित्ययौवनास्त्री
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.21 · p. 67
ओ[43b]जःप्रकाशिवर्णाढ्या गौडी साडम्बरा भवेत् ।तत्संकीर्णा तु पाञ्चाली लाटी सार्थविशेषणा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
गौडीस्त्रीपाञ्चालीस्त्रीलाटीस्त्री
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुरवर्गः Koṣakalpataru 2.1.5 · p. 125
पाञ्चाली या पुत्तलिका व[11b]स्त्रदन्तादिनिर्मिता ।दारुगर्भा दारुपुत्री कुरण्टी च निगद्यते ।किर्महेय्य(?)कृता लेप्यरचिताञ्जलिकारिका ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
पाञ्चालीस्त्रीपुत्तलिकास्त्रीदारुगर्भास्त्रीदारुपुत्रीस्त्रीकुरण्टीस्त्रीअञ्जलिकारिकास्त्री
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.21 · p. 246
तपाः कुन्ती पृथा च स्यान्मद्री माद्री समे उभे ।पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च वेदिजा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
कुन्तीस्त्रीपृथास्त्रीमद्रीस्त्रीमाद्रीस्त्रीपाञ्चालीस्त्रीद्रौपदीस्त्रीकृष्णास्त्रीयाज्ञसेनीस्त्रीवेदिजास्त्री
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.339 · p. 143
किरीट्यैन्द्रिः सुभद्रेशश्चापे गाण्डीवगाण्डिवे ।पाञ्चाली याज्ञसेनी च द्रौपदी नित्ययौवना ॥ ३३९ ॥
अनुष्टुप्
किरीटिन्पुंऐन्द्रिपुंसुभद्रेशपुंगाण्डीवक्लीगाण्डिवक्लीपाञ्चालीस्त्रीयाज्ञसेनीस्त्रीद्रौपदीस्त्रीनित्ययौवनास्त्री
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति राजवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.2.43 · p. 38
प(पा)ञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च वेदिजा ।हनूमानञ्जनीपुत्रो मारुतिर्वज्रकङ्कटः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
पाञ्चालीस्त्रीद्रौपदीस्त्रीकृष्णास्त्रीयाज्ञसेनीस्त्रीवेदिजास्त्रीहनूमत्पुंअञ्जनीपुत्रपुंमारुतिपुंवज्रकङ्कटपुं
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.954 · p. 180
याज्ञसेनी च पाञ्चाली नामानि सप्त सन्ति वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नि (wrong syllable)
याज्ञसेनीस्त्रीपाञ्चालीस्त्री
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.155 · p. 122
गाण्डीवी विजयश्चेन्द्रिर्जयः स्यात् कृष्ण इत्यपि ।द्रौपदी पार्वती कृष्णा पाञ्चाली पाण्डुशर्मिला ॥
अनुष्टुप्
गाण्डीविन्पुंविजयपुंऐन्द्रिपुंजयपुंकृष्णपुंद्रौपदीस्त्रीपार्वतीस्त्रीकृष्णास्त्रीपाञ्चालीस्त्रीपाण्डुशर्मिलास्त्री
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.53 · p. 222
का-ल्यौ पञ्चाली पाञ्चाली विच्छन्दका-विछर्दका ।नन्द्यावर्तप्रभृतिषु, समुद्गे संपुटः पुटः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
पञ्चालीस्त्रीपाञ्चालीस्त्रीविच्छन्दकपुंविछर्दकपुंसंपुटपुंपुटपुं
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1839 · p. 223
गाण्डीवी विजयः श्वेतवाहो मध्यमपाण्डवः ।पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च पार्षती ॥ १८३९ ॥
अनुष्टुप्
गाण्डीविन्पुंविजयपुंश्वेतवाहपुंमध्यमपाण्डवपुंपाञ्चालीस्त्रीद्रौपदीस्त्रीकृष्णास्त्रीयाज्ञसेनीस्त्रीपार्षतीस्त्री
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.18 · p. 64
पाञ्चाली पार्वती कृष्णा चेदिजा नित्ययौवना ।याज्ञसेन्यथ राधेयो वसुसेनोऽर्कनन्दनः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
पाञ्चालीस्त्रीपार्वतीस्त्रीकृष्णास्त्रीचेदिजास्त्रीनित्ययौवनास्त्रीयाज्ञसेनीस्त्रीराधेयपुंवसुसेनपुंअर्कनन्दनपुं
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.49 · p. 352
रीतिविशेषे गीतौ द्रौपद्यां पुत्रिकायां च ।पाञ्चाली नीवृति पुंभूम्नि श्रद्धालुरुद्दिष्टा ॥ ४९ ॥
metre not recognised
meaningsरीतिविशेषगीतिद्रौपदीपुत्रिकानीवृत्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1057 · p. 139
पञ्चालः स्याच्च पुम्भूम्नि नीवृद्भेदेऽस्य राजनि ।स्यात् सर्ववचनस्तस्य पाञ्चालीति स्त्र्यपत्यके ॥ १०५७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsस्त्र्यपत्य

पाञ्चाली as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु पुत्रिकामातृकाकरणे धात्रीमात्रोश्च परमात्मनि । यावतूलिकपाञ्चालीकन्यकास्वपि पुत्रिका ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.1.22
  • शब्दरत्नावली पञ्चमीपञ्चमी स्त्री तु पाञ्चाल्यां पञ्चानां पूरणे त्रिषु । मध्यमः स्वरभिन्मध्यदेशयोर्मध्यजेऽन्यवत् ॥ अवलग्नेऽस्त्रियां स्त्री तु नार्यां दृष्टरजस्यपि । ल्यक्षरच्छन्दसि तथा कर्णिकाङ्गुलिभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.39