कृष्णा
kṛṣṇāस्त्री · fem.In 21 kośas: 46 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
वैदेही पिप्पली कृष्णोपकुल्या मागधी कणा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा सैरंध्री नित्ययौवना ॥ ७१० ॥वेदिजा याज्ञसेनी च कर्णश्चम्पाधिपोऽङ्गराट् ।राधासुतोऽर्कतनयः कालपृष्ठम् तु तद्धनुः ॥ ७११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गौतमी कौशिकी कृष्णा तामसी बाभ्रवी जया ॥ ४७ ॥कालरात्रिर्महामाया भ्रामरी यादवी वरा ।बर्हिध्वजा शूलधरा परमब्रह्मचारिणी ॥ ४८ ॥अमोघा विन्ध्यनिलया षष्ठी कान्तारवासिनी ।जाङ्गुली बदरीवासा वरदा कृष्णपिङ्गला ॥ ४९ ॥दृषद्वतीन्द्रभगिनी प्रगल्भा रेवती तथा ।महाविद्या सिनीवाली रक्तदन्त्येकपाटला ॥ ५० ॥एकपर्णा बहुभुजा नन्दपुत्री महाजया ।भद्रकाली महाकाली योगिनी गणनायिका ॥ ५१ ॥हासा भीमा प्रकूष्माण्डी गदिनी वारुणी हिमा ।अनन्ता विजया क्षेमा मानस्तोका कुहावती ॥ ५२ ॥चारणा च पितृगणा स्कन्दमाता घनाञ्जनी ।गान्धर्वी कर्वरी गार्गी सावित्री ब्रह्मचारिणी ॥ ५३ ॥कोटिश्रीर्सन्दरावासा केशी मलयवासिनी ।कालायनी विशालाक्षी किराती गोकुलोद्भवा ॥ ५४ ॥एकानसी नारायणी शैला शाकंभरीश्वरी ।प्रकीर्णकेशी कुण्डा च नीलवस्त्रोग्रचारिणी ॥ ५५ ॥अष्टादशभुजा पौत्री शिवदूती यमस्वसा ।सुनन्दा विकचा लम्बा जयन्ती नकुलाकुला ॥ ५६ ॥विलङ्का नन्दिनी नन्दा नन्दयन्ती निरञ्जना ।कालंजरी शतमुखी विकराली करालिका ॥ ५७ ॥विरजाः पुरला जीरी बहुपुत्री कुलेश्वरी ।कैटभी कालदमनी दर्दुरा कुलदेवता ॥ ५८ ॥रौद्री कुन्द्रा महारौद्री कालंगमा महानिशा ।बलदेवस्वसा पुत्री हीरी क्षेमंकरी प्रभा ॥ ५९ ॥मारी हैमवती चापि गोला शिखरवासिनी ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 च (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रा (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ग (wrong syllable)
गौतमीस्त्रीकौशिकीस्त्रीकृष्णास्त्रीतामसीस्त्रीबाभ्रवीस्त्रीजयास्त्रीकालरात्रिस्त्रीमहामायास्त्रीभ्रामरीस्त्रीयादवीस्त्रीवरास्त्रीबर्हिध्वजास्त्रीशूलधरास्त्रीपरमब्रह्मचारिणीस्त्रीअमोघास्त्रीविन्ध्यनिलयास्त्रीषष्ठीस्त्रीकान्तारवासिनीस्त्रीजाङ्गुलीस्त्रीबदरीवासास्त्रीवरदास्त्रीकृष्णपिङ्गलास्त्रीदृषद्वतीस्त्रीइन्द्रभगिनीस्त्रीप्रगल्भास्त्रीरेवतीस्त्रीमहाविद्यास्त्रीसिनीवालीस्त्रीरक्तदन्तीस्त्रीएकपाटलास्त्रीएकपर्णास्त्रीबहुभुजास्त्रीनन्दपुत्रीस्त्रीमहाजयास्त्रीभद्रकालीस्त्रीमहाकालीस्त्रीयोगिनीस्त्रीगणनायिकास्त्रीहासास्त्रीभीमास्त्रीप्रकूष्माण्डीस्त्रीगदिनीस्त्रीवारुणीस्त्रीहिमास्त्रीअनन्तास्त्रीविजयास्त्रीक्षेमास्त्रीमानस्तोकास्त्रीकुहावतीस्त्रीचारणास्त्रीपितृगणास्त्रीस्कन्दमातृस्त्रीघनाञ्जनीस्त्रीगान्धर्वीस्त्रीकर्वरीस्त्रीगार्गीस्त्रीसावित्रीस्त्रीब्रह्मचारिणीस्त्रीकोटिश्रीस्त्रीमन्दरावासास्त्रीकेशीस्त्रीमलयवासिनीस्त्रीकालायनीस्त्रीविशालाक्षीस्त्रीकिरातीस्त्रीगोकुलोद्भवास्त्रीएकानसीस्त्रीनारायणीस्त्रीशैलास्त्रीशाकंभरीस्त्रीईश्वरीस्त्रीप्रकीर्णकेशीस्त्रीकुण्डास्त्रीनीलवस्त्रास्त्रीउग्रचारिणीस्त्रीअष्टादशभुजास्त्रीपौत्रीस्त्रीशिवदूतीस्त्रीयमस्वसृस्त्रीसुनन्दास्त्रीविकचास्त्रीलम्बास्त्रीजयन्तीस्त्रीनकुलाकुलास्त्रीविलङ्कास्त्रीनन्दिनीस्त्रीनन्दास्त्रीनन्दयन्तीस्त्रीनिरञ्जनास्त्रीकालंजरीस्त्रीशतमुखीस्त्रीविकरालीस्त्रीकरालिकास्त्रीविरजस्स्त्रीपुरलास्त्रीजीरीस्त्रीबहुपुत्रीस्त्रीकुलेश्वरीस्त्रीकैटभीस्त्रीकालदमनीस्त्रीदर्दुरास्त्रीकुलदेवतास्त्रीरौद्रीस्त्रीकुन्द्रास्त्रीमहारौद्रीस्त्रीकालंगमास्त्रीमहानिशास्त्रीबलदेवस्वसृस्त्रीपुत्रीस्त्रीहीरीस्त्रीक्षेमंकरीस्त्रीप्रभास्त्रीमारीस्त्रीहैमवतीस्त्रीगोलास्त्रीशिखरवासिनीस्त्री
genderस्त्रीfem.
कृष्णोपकुल्या वैदेही मागधी चपला कणा ॥ ९६ ॥उषणा पिप्पली शौण्डी कोलाथ करिपिप्पली ।कपिवल्ली कोलवल्ली श्रेयसी वशिरः पुमान् ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
भवति हिरण्या कनका रक्ता कृष्णा सुप्रभा चान्या ।अतिरक्ता बहुरूपेति सप्त सप्तार्चिषो जिह्वाः ॥ ६८ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderस्त्रीfem.
सिन्धूत्थं माणिमन्थं च सैन्धवं लवणोत्तमम् ।कृष्णोपकुल्या वैदेही मागधी पिप्पली कणा ॥ ६१४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जपायां लोध्रपुष्पं स्यादत्र पद्मादयोऽपि च ।विदार्यां भूमिकूष्माण्डः सा तु कृष्णा फलाधिका ॥ २४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आदारिमूलकाद्याश्च शाकभेदाः प्रकीर्तिताः ।दूर्वा स्यादमृता कृष्णा शतमाता तु सा सिता ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सती च रेवती कृष्णा भवानी नन्दिनी मही ।नन्दयन्ती कालरात्री महारात्री कपालिनी ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कपिला पिङ्गला कृष्णा त्रिविधातस्तु पञ्चधा ।चूर्णीकृता तु खरिका तिलाभा तिलकापरा ॥ ३८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तेऽपि स्युः पाण्डुपुत्रार्थास्तापसा अथ यज्ञजा ।पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा पार्वती नित्ययौवना ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृष्णोपकुल्या कारञ्जी स्पृतिः स्यान्मागधी कणा ।पिप्पली पिप्पलिस्तुल्ये ऊषणा चपलापि च ॥ ३४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तत्र कृष्णा काण्डरुहाप्यरिष्टा कटुरोहिणी ।आमघ्न्यरिष्टा केदारकटुः कट्वञ्जनी कटुः ॥ ३८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वीरसेनमथ द्राक्षा कृष्णापि तापसप्रिया ।प्रियाला स्याच्चारुगुच्छाऽमृतेभ्योपि फला पुनः ॥ ९३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वीणा वैतरणी भीमा निर्विन्ध्या तृपिका सिता ।कृष्णवेणा कृष्णगङ्गा कृष्णा कृष्णसमुद्भवा ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नन्दिनी कौशिकी कृष्णा भ्रामरी रेवती वरा ।कालरात्रिर्महामाया विशालाक्ष्येकपाटला ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
क्रपिरास्नाशिराकालाशंवा कृष्णोष्णिकाश्रियाम् ।रोचनासरघाधाय्यासृक्कापण्यातसीभुवाम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भीमा कृष्णा तुङ्गभद्रा दुग्धिनी च शरावती ।इरावती कर्मनाशा प्रणीताद्याश्च निम्नगाः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कणामूलं च पत्राङ्गं विरूपं मागधं तथा ।पिप्पली मागधी कृष्णा वैदेही चपला कटुः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अन्तःकोटरपुष्पी स्यादावेगी वृद्धदारकः ।वृद्धदार्वथ सा कृष्णाजा[54b]न्त्री महिषवल्लरी ।वेल्लरी दीर्घवेल्लोऽथ महाश्यामा दवाग्निका ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
अपेतराक्षसी गौरी प्रोक्ता सुरभिमञ्जरी ।श्रीमञ्जरी भागमाताथ कृष्णा देवदुन्दुभिः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तपाः कुन्ती पृथा च स्यान्मद्री माद्री समे उभे ।पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च वेदिजा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
यवनेष्टं शिरोवृत्तमूषणं कोलकं च तत् ।पिप्पल्यां चपला कृष्णा वैदेही मागधी कणा ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सा तु श्वेता श्वेतनामा कटभी श्वेतनामिका ।श्वेतस्यन्दाऽश्वखुरश्च कृष्णा त्वव्यक्तगन्धिका ॥ ३०८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 खु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नागजिह्वाथ सा कृष्णा भद्रा चन्दनशारिवा ।भद्रवल्ली कृष्णवल्ली चन्दनोत्पलशारिवा ॥ ३१४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पूर्णिमा पूर्णचन्द्रा स्यात्तत्क्षपा विमला भवेत् ।कृष्णपक्षे निशाः कृष्णास्तामस्यस्तमसाप्लुताः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृष्णा सा चासुरी प्रोक्ता मरिचं कोल्लकोषणे ।वेल्लजं यवनेष्टं च कृष्णं स्याद्धार्मपत्तनम् ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मागधी पिप्पली कृष्णा कणा स्यादुपकुल्यया ।वैदेही पिप्पलीमूले ग्रन्थिकं कथितं बुधैः ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सैरन्ध्री वेदिजा कृष्णा कर्णः सूर्यसुतोऽङ्गराट् ।चम्पाधिपः सूतपुत्रः कालपृष्ठं तु तद्धनुः ॥ ३४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आकृत्या शिंशिपाद्याश्च लाला रास्नाङ्गुली वचा ।शिम्बाकृष्णोष्णिकास्पृक्काशिलापण्यातसीभुवः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प(पा)ञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च वेदिजा ।हनूमानञ्जनीपुत्रो मारुतिर्वज्रकङ्कटः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रकूष्माण्डी च रुद्राणी भवानी सर्वमङ्गला ।अर्पणा त्र्यम्बका कृष्णा कौशिकी गौतमी शिवा ॥ २५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पिप्पली पिप्पलिः कृष्णा कोला च कृष्णतण्डुला ।उपकुल्या कणा शौण्डी वैदेही तीक्ष्णतण्डुला ॥ ६३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सैरन्ध्री द्रौपदी कृष्णा वेदिजा नित्ययौवना ॥ ११५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
वर्वणा मक्षिका नीला कृष्णाऽपि कथ्यते पुनः ।पतङ्गिका च पुत्तिका मन्यते लघुमक्षिका ॥ २१९३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable); pāda 3, syllable 7 त्ति (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कृष्णा च धवला चैव शबला शबली तथा ।प्रष्ठौही स्याच्च पष्ठौही गर्भिणी बालगर्भिणी ॥ २२८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृष्णफला पूतिफली वाण्डजा सोमराजिका ।पिप्पली पिप्पलिः कृष्णा वैदेही मागधी कणा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 ष्ण (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
गाण्डीवी विजयश्चेन्द्रिर्जयः स्यात् कृष्ण इत्यपि ।द्रौपदी पार्वती कृष्णा पाञ्चाली पाण्डुशर्मिला ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उषणा स्यादूषणापि, कृष्णा च कृष्णतण्डुला ।गजपिप्पल्यां वशिरो वसिरः, सर्वग्रन्थके ॥ ५८ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
करतोया सदानीरा कृष्णा स्यात्कृष्णवेणिका ।शतद्रुस्तु शितद्रुः स्यात्प्रणीता पारियात्रजा ॥ ३४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृष्णोपकुल्या चपला कोलाथ वसिरः पुमान् ।कपिवल्ली क्रोष्टुवल्ली श्रेयसी हस्तिपिप्पली ॥ ५७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अशोका रोहिणी कृष्णा मेदिका कटुरोहिणी ।कटुः कटुंभरा तिक्ता चक्राङ्गी शकुलादिनी ॥ ५९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गाण्डीवी विजयः श्वेतवाहो मध्यमपाण्डवः ।पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च पार्षती ॥ १८३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पाञ्चाली पार्वती कृष्णा चेदिजा नित्ययौवना ।याज्ञसेन्यथ राधेयो वसुसेनोऽर्कनन्दनः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कदली दीर्घपर्णी च रंभा सा गौरपर्णिका ।कृष्णा तु लंपा कदली माहेन्द्री तु बृहत्फला ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अनड्वाह्यनडुह्युस्रा तंबा तंपा निलिंपिका ।रजःपूता च कृष्णाऽसौ बहुला क्षितिसंभवा ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कचः केशे जीवपुत्रे कृष्णो नीलेऽनले हरौ ।व्यासेऽर्जुने च कृष्णा तु पिप्पली द्रुपदात्मजा ॥ १९०० ॥
अनुष्टुप्
कृष्णा as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कणधान्यांशेऽतितनौ कणो नरि युगे त्वेष स्फुलिङ्गे लवे कृष्णाजीरकयोश्च नक्तजकृमौ च स्त्री रणस्तु क्वणे । कोणेऽस्त्री तु स संगरे नरि पुनः सत्वादिसंध्यादिक- श्वेताद्येषु वृकोदरे पचिकरे रत्यां च विद्यादिंषु । व्यायामेन्द्रियदानपोपरगते(?)धर्मे च ना स्याद्गुणो- ऽथ व्यापारमुहूर्तपर्वसु महे सूक्ष्मेऽपि काले क्षणः । ना द्यूतव्यवहारवित्तभृतिषु स्याच्छ्वेंतकानां मितौ मूल्ये चामिषशाककेऽपि च पणः कार्षापणेऽपीरितः । संख्यासैन्यविशेषयोः पशुपतेर्भृत्येषु संघे गणो घ्राते घ्राण[278b]मुदीरितं च परवत्तन्नासिकायां द्विमुक् । काणो ना करटे तथैकनयने त्रय्यां स्त्रियां त्वौषधौ बाणो ना दनुजे स्त्रियां कुसुमभित्काण्डाङ्गकाण्डेषु च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.15.3
- शिवकोष अमृताद्राक्षाकृष्णाभयाधात्रीछिन्नाकुल्यासु चामृता । अनन्तः पिप्पलेऽनन्ता दूर्वापथ्याकणासु च ॥ १८८ ॥ Śivakoṣa 12.2.188
- शिवकोष ?भद्रानन्तारसागोपीकृष्णाहिंस्राम्ललोणिषु । सारिण्यां कट्फले क्लीबं बिम्बाम्बुदमहोत्पले ॥ ३८६ ॥ Śivakoṣa 22.2.386
- शब्दरत्नावली भद्रापुंसि क्लीबं शातकुम्भे तथा मङ्गलमुस्तयोः । स्त्रियां कृष्णा व्योमगङ्गारास्नाप्रसारिणीषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.26
- शब्दरत्नावली कालाकालः कृष्णे च समयमहाकालयमेषु च । काला तु कृष्णात्रिवृतामञ्जिष्ठानीलिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.6