जय
jayaपुं · masc.In 21 kośas: 44 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
पलायनमपयानं संदावद्रवविद्रवाः ॥ ८०२ ॥अपक्रमः समुत्प्रेभ्यो द्रावोऽथ विजयो जयः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
इन्द्रे तु खिदिरो नेरी त्रयस्त्रिंशपतिर्जयः ।गौरावस्कन्दी बन्दीको वराणो देवदुन्दुभिः ॥ ३० ॥किणालातश्च हरिवान् यामनेमिरसन्महाः ।शयीचिर्मिहिरो वज्रदक्षिणो वयुनोऽपि च ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्दी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
श्रीपर्णमग्निमन्थः स्यात्कर्णिका गणिकारिका ।जयोऽथ कुटजः शक्रो वत्सको गिरिमल्लिका ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
तुनस्तुष्टो जयः कान्तः कुलिः कातुकलो द्रुमः ।अग्निमन्थे हरिन्मन्थः मन्थः सन्धे तमालकः ॥ २२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जयं स्याद्दक्षिणालिन्दमथालिन्दद्वयान्विते ।पूर्वदक्षिणतो नन्दं कान्तं पश्चिमपूर्वतः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कालपृष्ठं जयो धन्वा स्यैषा दुष्टचतुष्टयी ।सुयोधनादिका सौयोधनिर्लक्ष्मण इत्यपि ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जयोभ्यासादनं च स्यादप्यथो वैरशोधनम् ।वैरशुद्धिः प्रतीकारः प्रतिकारस्ततः पुनः ॥ ३६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षिपायां क्षेपणं गीर्णिर्गिरौ गुरणमुद्यमे ।उन्नाय उन्नये श्रायः श्रयणे जयने जयः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जयो जयन्तो जयतो यागसन्तान इत्यपि ।देवसेना तस्य सुता जयन्ती च गुहप्रिया ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
एते भार्ये रवेरश्वाः सप्तच्छन्दांसि यानि ते ।जयो जयन्तो विजयो जयत्सेनो जयद्वलः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैरनि[124a]र्यातनं वैरशुद्धिर्वैरप्रतिक्रिया ।अवहारो युद्विरामोऽथ जयो विजयः समौ ॥ ६४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
लोभ्यो बलाटः प्रथनो हरितस्तु हरिर्मतः ।पीतेऽत्र वसुखण्डीरः प्रवेलो जय इत्यपि ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । "पदरुजवेगस्पृशो घञि"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । "येन विधिस्तदन्तस्ये"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । "एरजि"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा "ऋदोरप्" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । "नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।"प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥
वसन्ततिलकाmetre not read in every line
ऊर्मिपुंतरङ्गपुंध्वनिपुंशब्दपुंअञ्जलिपुंकरपुटपुंओष्ठपुंअधरपुंदन्तच्छदपुंकपोलपुंगण्डपुंगुल्फपुंपादग्रन्थिपुंघुठपुंघूंठपुंपादपुंरोगपुंवेगपुंस्पर्शपुंपाकपुंत्यागपुंयोगपुंप्रसादपुंभेदपुंछेदपुंदाहपुंदोषपुंप्रकारपुंविकारपुंजयपुंनयपुंकरपुंवरपुंभरपुंशरपुंनरपुंप्लवपुंपवपुंभवपुंअन्धकारपुंक्लीवस्तिपुंकुक्षिपुंपाणिपुंजङ्घास्त्रीशिरास्त्रीस्नुषास्त्रीनासिकास्त्रीचूडास्त्रीवसास्त्री
genderपुंmasc.
मुद्गे तु प्रथनो लोभ्यो बलाटो हरितो हरिः ।पीतेऽस्मिन् वसुखण्डीरप्रवेलजयशारदाः ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शूरो वीरश्च विक्रान्तो भटश्चारभटोऽपि च ।अशूरो हतकः क्लीबो जिष्णौ तु जयजित्वरौ ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पीतेऽस्मिन्वसुखण्डीरप्रवालजयशारदाः ।वनमुद्गे तु कुट्टः स्यान्निगूढकुलिकाकुलाः ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शक्रद्विषोऽथ स्यादिन्द्राणी जयवाहिनी ।पौलोमी च शची सुनुर्जयदत्तो जयः पुनः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 सु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अग्रयाने तु नासीरं जयो विजय इत्यपि ।पराजयस्तु भङ्गः स्याड्डमरे डिम्बविप्लवौ ॥ ३९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पांशुर्धूली रजो रेणुः केतुमद्वैजयन्तिका ।अग्रेसरः पुरोयायी वभयं? विजयो जयः ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुतस्तस्य जयन्तः स्याज्जयोऽपि च निगद्यते ।अस्योद्यानं नन्दनं स्यात्प्रासादस्तु पताकिका ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उग्रधन्वा जयो जिष्णुः पुरुहूतोऽप्परःपति ।खदिरोऽपि किणालातः खिदिरो मिहिरस्तथा ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शतावरी महेन्द्राणी चारुधारा शची तथा ।शक्राणी चापि ज्ञातव्या तनयस्तु जयस्तथा ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हरिसुतो हरिषेणो विजयनन्दनो जयः ।ब्रह्मदत्तो ब्रह्मसूनुः सर्वेऽपीक्ष्वाकुवंशजाः ॥ ११२८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जयश्च विजयो नाम जयार्थे वर्तते युधि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
लोभ्यश्चेति हि नामानि पुनरत्र विशेषतः ।पोतेऽस्मिन् शारदश्चैव खण्डीरश्च जयो वसुः ॥ २११३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जयो जयन्तो जयनित्यस्य कन्या च ताविषी ।जयन्ती देवसेना च मातङ्गोऽभ्रमुवल्लभः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गणिकारिश्च गणिका श्रीपर्णं गणिकारिका ।अग्निमन्थो हरिमन्थस्तेजोमन्थो जयत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गाण्डीवी विजयश्चेन्द्रिर्जयः स्यात् कृष्ण इत्यपि ।द्रौपदी पार्वती कृष्णा पाञ्चाली पाण्डुशर्मिला ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
उत्कर्षः स्यादतिशये कथितो जयने जयः ।आशयो विषयोऽपि स्यात् द्वितयो नित्यसेविते ।क्षेपणे तु क्षिपाश्लेषे सन्धिः गूण्णमुद्यमे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शुनाशीरः स्मृतेन्द्राण्यां महेन्द्राणी सची शची ।सचिर्वासवौ जयन्तः जयदत्तो जयस्तथा ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आहताच्छोटिताविद्धताडितास्फालितास्त्रिषु ।छेदनकुट्टनलवनत्रुटनं छेदो जयो विजयः ॥ १३८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सत्या जयाश्च पितरो वैकुण्ठा हरयोऽजिताः ।मरीचयः सुशर्माणः स्वरूपा अमृतौजसः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भो द्विरण्डो नाभि-भद्रे भीमो भाषणमेव च ।दक्षस्कन्दो महाबाहुर्भ्रमरस्तु जयाभिधः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आखण्डल उग्रधन्वा मेषाण्डोऽप्सरसां पतिः ।खदिरो माहिरो दाल्मिः शयीचिर्वियुनो जयः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वृषण्वसु धनाद्यस्य पुराजः शान्तिकर्मकृत् ।सुतो जयो जयन्तश्च जयदत्तोऽप्यथो सुता ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृक्षादनी वृक्षरुहा सेव्यास्मिन् क्षीरवृक्षजे ।तनुस्तुष्टो जयः कान्तः कुणिः कातुलको द्रुमः ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रसभोऽस्त्री बलात्कारो हठश्च विजयो जयः ।प्रतीकारो वैरशुद्धिरपदानं पराक्रमः ॥ २०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्गस्तु प्रथनो लोभ्यो बलांगो हरितो हरिः ।पीतेऽस्मिन्वसुखण्डीरप्रवेलजयशारदाः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आङः कुञ्चिः समानत्यामल्पवक्रे निरो भुजिः ।जिगीषायां दीव्यति स्याज्जयतीति जये स्मृतम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsजयति
गृहासक्तेषु वैदग्ध्ययुक्ते तु त्रिषु स स्मृतः ।जयस्तु पीतमुद्गे ना नान्दीवृक्षे पुरन्दरे ॥ ४४७ ॥
अनुष्टुप्
पुरन्दरसुते जित्यां होमभेदेषु केषुचित् ।दुर्गायां तु जया स्त्री स्याद् पार्वत्यां त्वजयोऽब्रवीत् ॥ ४४८ ॥
अनुष्टुप्
जया जयन्त्यां पार्वत्यां तत्सख्यां तिथिवृक्षयोः ।पुमान् जयन्ते विजयेऽप्यग्निमन्थे युधिष्ठिरे ॥जन्यं युद्धे परीवादे हहेऽपि च नपुंसकम् ।जन्या स्त्री मातृसख्याञ्च जनके तु भवेत्पुमान् ॥वरस्निग्धोत्पाद्यभृत्य नवीदाज्ञातिषु त्रिषु ।जन्युः पुमान् वीतिहोत्रे शरीरिणि विधातरि ॥तार्क्ष्ये शालेह्ये स्वर्णे गरुडे गरुडाग्रजे ।पुमान् रसाञ्जने क्लीबं तार्क्ष्यी वनलतादिषु ॥तिष्यो ना कलिनक्षत्रे तिष्योधात्र्यामपि स्त्रियाम् ।द्रव्यं लेपे च पृथ्यादौ क्लीबं पित्तलवित्तयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ले (syllables merged)
जय as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश विजयविजया तिथ्यन्तरं गौरी विजयौ तु जयार्जुनौ । अभये निर्भयोशीरे अभया च हरीतकी ॥ Dharaṇikośa 25.2.23
- कोषकल्पतरु आदीव्यतिअपादपाकृतौ वेस्तु छृणत्तिः स्याद्गृहोकृतौ (?) । आङो दिविर्जयेच्छायां परिपूर्वोऽनुशोचने ॥ प्रकटीकरणे प्रादुष्करोत्याविष्करोति च । वण्टापयति लञ्जापयति लञ्जयतीति च ॥ ६२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.62
- कोषकल्पतरु आयस्यतिवाहते स्याच्छ्राथयते पेषते यत्नवाचकाः । क्लेश-स्तुति-हति-श्रान्ति-जय-क्षेपेषु तेजने ॥ ४९ ॥ Koṣakalpataru 3.5.49
- कोषकल्पतरु विजयविजयस्तु धनंजये जये गिरिजायां च तिथौ स्त्रियां भवेत् । विनयः प्रणतौ च शिक्षणे त्विह योषिद्विषयस्तु गोचरे ॥ ५५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.55
- नानार्थार्णवसंक्षेप जितअलसे क्ली तु पापे द्वे सर्पे क्ली तु जितं जये । त्रिषु तु स्वीकृते तत् स्याद् युद्धभग्नाभिभूतयोः ॥ ४७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.479
- नानार्थार्णवसंक्षेप विजयविजयस्तु जये पुंसि तथा मध्यमपाण्डवे । खड्गे च स्त्री तु विजया हरीतक्यामथ त्रिषु ॥ १६९४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1694
- शब्दरत्नावली जयनजननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः । जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥ जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च । जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् । जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥ जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके । तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥ तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् । तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥ तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु । त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥ तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् । तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥ तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.56
- शब्दरत्नावली विजयपानीयं सलिले क्लीबं पातव्ये पुनरन्यवत् । पौलस्त्यो ना धनाधीशे दशकण्ठे विभीषणे ॥ वलयं कङ्कणे क्लीबं कण्ठरोगे पुमानयम् । वालेयं स्याद्वलिहिते मृदौ त्रिषु खरे पुमान् ॥ ब्राह्मण्यं ब्रह्मवृन्दे स्यात्ब्राह्मणत्वेऽपि न द्वयोः । भरण्युर्ना चण्डभानौ मृगाङ्के च विभावसौ ॥ भुजिष्यः पुंसि दासे स्यात्स्वन्त्रहस्तसूतत्रके । स्त्रियां दासीगणिकयोः स्वतन्त्रायामपि क्वचित् ॥ मलयो ना चलारामदेशेषु स्त्री तथौषधे । मङ्गल्यो ना त्रायमानामसूराश्वत्थबिल्वके ॥ स्त्रियात्तु रोचनाशुक्लवचाशमीमिमीषु च । अधःपुष्प्यां स्त्रियां दध्नि क्लीबं शिवकरे त्रिषु ॥ मृगयुर्ना शृगाले स्याद् व्याधे पितामहेऽपि च । रहस्या स्त्री सरिद्भदे गोपनीयेऽभिधेयवत् ॥ विजया पार्वतीसख्यां तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् । विजयस्तु जये पुंसि तथा गाण्डीवधन्वनि ॥ विस्मयः पुंसि दर्ये स्यात्स्यन्देहाश्चर्ययोरपि । विषयो यस्य यो ज्ञातस्तत्रदेशे च गोचरे ॥ रूपादौ स्याज्जनपदे कान्तादौ च भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.46
- तन्त्राभिधान जजः शवो वानरः शूली भोगदा विजया स्थिरा । ललदेवो जयो जेता धातकी सुमुखी विभुः ॥ ७९ ॥ Tantrābhidhāna 2.25.79