मधुद्रुम

madhudrumaपुं · masc.

In 8 kośas: 7 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1141 · p. 45

मधूकस्तु मधुष्ठीलो गुडपुष्पो मधुद्रुमः ॥ ११४१ ॥

अनुष्टुप्

मधूकपुं मधुष्ठीलपुं गुडपुष्पपुं मधुद्रुमपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.47

वञ्जुलश्चित्रकृच्चाथ द्वौ पीतनकपीतनौ ।आम्रातके मधूके तु गुडपुष्पमधुद्रुमौ ॥ २७ ॥वानप्रस्थमधुष्ठीलौ जलजेऽत्र मधूलकः ।

अनुष्टुप्

वञ्जुलपुं चित्रकृत्पुं पीतनपुं कपीतनपुं आम्रातकपुं मधूकपुं गुडपुष्पपुं मधुद्रुमपुं वानप्रस्थपुं मधुष्ठीलपुं मधूलकपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.75 · p. 140

लाक्षावृक्षश्च कनकः स्यात्सुभीरव(क?) इत्यपि ।बीजस्नेहो रङ्गपुष्पः पृथुशिम्बो वमीतरुः ॥अङ्गारितं नूलाम्लिंत कलींनवनिर्गतो (corrupt) ।बन्धः पलाशपत्राणां मूर्ध्नि पत्रपलाशिका ॥पालाशकं [24a]भेद्यवत्स्यान्निर्वृत्तं यत्पलाशतः ।एलाफलः पान्थभोग्यो मधुकश्च मधुद्रुमः ॥गुडपुष्पो मधुष्ठीलो वानप्रस्थो मधुस्रवः ॥ ७५ ॥

metre not recognisedLatin letters: corruptnearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तं (syllables merged)

लाक्षावृक्षपुं कनकपुं सुभीरवकपुं बीजस्नेहपुं रङ्गपुष्पपुं पृथुशिम्बपुं वमीतरुपुं अङ्गारितक्ली पत्रपलाशिकास्त्री पालाशकवि एलाफलपुं पान्थभोग्यपुं मधुकपुं मधुद्रुमपुं गुडपुष्पपुं मधुष्ठीलपुं वानप्रस्थपुं मधुस्रवपुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2019 · p. 334

गुडपुष्पो मधुष्ठीलो वानप्रस्थो मधुद्रुमः ।मधूको मधुकश्चेति नामानि मधुकस्य वै ॥ २०१९ ॥

अनुष्टुप्

गुडपुष्पपुं मधुष्ठीलपुं वानप्रस्थपुं मधुद्रुमपुं मधूकपुं मधुकपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.53 · p. 60

मधूको मधुकोऽपि स्यात् मधुपुष्पो मधुद्रुमः ।वानप्रस्थो मधुष्ठीलो गुडपुष्पो मधुस्तथा ॥

अनुष्टुप्

मधूकपुं मधुकपुं मधुपुष्पपुं मधुद्रुमपुं वानप्रस्थपुं मधुष्ठीलपुं गुडपुष्पपुं मधुपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.465 · p. 61

पारिभद्रस्तु निम्बद्रुर्मन्दारः पारिजातकः ।अक्षस्तुषः कर्षफलः कलिद्रुर्विभीतकः स्यात् त्रिषु भूतवासे ।मधुद्रुमः स्वादुफलो मधूकः स्वादुप्रसूनश्च गुडप्रसूनः ॥ ४६५ ॥

अनुष्टुप्two metres in one verse

पारिभद्रपुं निम्बद्रुपुं मन्दारपुं पारिजातकपुं अक्षपुं तुषपुं कर्षफलपुं कलिद्रुपुं विभीतकवि भूतवासपुं मधुद्रुमपुं स्वादुफलपुं मधूकपुं स्वादुप्रसूनपुं गुडप्रसूनपुं

genderपुंmasc.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वनौषधिवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.4.8 · p. 37

दन्तकर्षणजम्बीरौ कतकोम्बुप्रसादनः ।वरुणस्त्वऽश्मरीघ्नोऽथाध्वगभोग्यो मधुद्रुमः ॥ ८ ॥

अनुष्टुप्

दन्तकर्षणपुं जम्बीरपुं कतकपुं अम्बुप्रसादनपुं वरुणपुं अश्मरीघ्नपुं अध्वगभोग्यपुं मधुद्रुमपुं

genderपुंmasc.

मधुद्रुम as a meaning in nānārtha verses

शिवकोष मधूकमधूकं क्षौद्रसाह्वायां मधूकस्तु मधुद्रुमे । मण्डूका सूर्यभक्तायां मण्डूकस्तु कुटन्नटे ॥ ४१ ॥ Śivakoṣa 1.3.41
शब्दरत्नावली मधुनद्धो बद्धे समुद्धृते वधो बन्धकरन्धयोः । बन्धुर्ना बान्धवे मित्रे बन्धूके भ्रातरीत्यपि ॥ बाधा निषेधे दुःखे च बुधः सोमजसूरिणोः । बुद्धो जिने पण्डिते ना बुधितेऽपि च वाच्यवत् ॥ बोधः समाधिभेदे ना तथा पिप्पलभूरुहे । मधु क्लीबं पुष्परसे मर्त्ये क्षौद्रे रसान्तरे ॥ पुंसि मधुद्रुमे चैव वसन्ते द्रैत्यभिद्यपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.8