मन्दार
mandāraपुं · masc.In 18 kośas: 31 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
वृक्षाः कल्पः पारिजातो मन्दारो हरिचन्दनः ।संतानश्च धनुर्देवायुधं तदृजु रोहितम् ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
पञ्चैते देवतरवो मन्दारः पारिजातकः ।सन्तानः कल्पवृक्षश्च पुंसि वा हरिचन्दनम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारिभद्रे निम्बतरुर्मन्दारः पारिजातकः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मन्दारश्चार्कपर्णोऽत्र शुक्लेऽलर्कप्रतापसौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मन्दारपारिजातकहरिचन्दनकल्पवृक्षसन्तानाः ।पञ्चैते सुरतरवो मेरुः सुरपर्वतो ज्ञेयः ॥ १३५ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
निर्गुण्डी सिन्दुवारः स्यान्मन्दारः पारिभद्रकः ।ताम्बूली नागवल्ली स्याद् गूवाकः पूग उच्यते ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काष्ठीलोऽपि च मन्दारः श्वेते पृथ्वीक इत्यपि ।रुचूको रुचुकोऽपि स्याद्दीर्घपुष्पार्थकोऽप्यथ ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकादिवीरपर्यायः स्यादथो रक्तकेसरः ।पारिभद्रो निम्बतरुर्मन्दारः पारिजातकः ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
देववाहनपर्यायं मन्दारः पारिजातकः ।सन्तानः कल्पवृक्षश्च पुंसि वा हरिचन्दनम् ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पवृक्षश्च संतानो मन्दारः पारिजातकः ।हरिचन्दनमस्त्री स्यात्पञ्चैते सुरपादपाः ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रक्तपुष्पो निम्बतरुः कण्टकी पारिजातकः ।मन्दारुरपि मन्दारः कण्टकी शुकं(?)इत्यपि ॥ ५५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नि (wrong syllable); pāda 4, syllable 5 कं (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सितस्त्वलर्को मन्दारो वसुकश्च प्रतापसः ।विकीर्णकः सदापुष्पः क्षतक्षीरो गणप्रियः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकाष्ठीलः सदापुष्पी मन्दारश्च प्रतापसः ।स्नुह्यां वज्रो महावृक्षोऽसिपत्रः स्नुक्सुधा गुडा ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नक्तंचरः शिवधूपः कुम्भोलूखलकः शिवः ।पारिभद्रे निम्बतरुर्मन्दारः पारिजातकः ॥ ७६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हरिचन्दनमन्दारौ देववृक्षा भवन्त्यमी ।वज्रं स्वरुः पविः शम्बः शतधाराशनी भिदुः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संतानः पारिजातश्च कल्पश्च हरिचन्दनः ।मन्दारश्चेति देवानां वृक्षाः पञ्च बुधैः स्मृताः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्दारः पारिजातश्च सन्तानश्चापि कल्पकः ।धनुर्देवायुधं ज्ञेयं तदृजु रोहितं तथा ॥ १९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 जु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मन्दारः पारिभद्रकः प्रख्यातः पारिजातकः ।चेति नामानि कल्पस्य मिष्टनिम्बस्य वै पुनः ॥ २०१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 द्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुमेरौ मेरुहेमाद्रि-रत्नसानु-सुरालयाः ।पारिजातश्च मन्दारः सन्तानः कल्पवृक्षकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्दारोऽपि च मन्दारुर्मन्दरः पारिजातकः ।पारिजातो निम्बतरुः पारिभद्रश्च मन्दटः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आस्फोतास्फोटमन्दाराकुस्थकाश्चार्क इत्यपि ।अर्कपर्णे शुक्लवर्णे स्यादलर्कः प्रतापसः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्द्रस्यर्जुरोहितं स्याद् रोहितं पारिभद्रके ।मन्दार-मन्दरौ तद्वद् मन्दारुश्च पवौ शृणिः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र्जु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
समे मञ्जीर-मन्दारे नूपुरे पादतः परे ।शीली च नालिका पादाङ्गुलीये पादतः परे ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारिभद्रे तु मन्दारुर्मन्दारो मन्दरोऽपि च ।मधुद्रुमे मधूकः स्ताद् मधुकश्च मधूलकः ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरिचन्दनमस्त्री स्यान्मन्दारः कल्पभूरुहः ।पारिजातश्च संतानः पञ्चैते देवपादपाः ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारिभद्रस्तु निम्बद्रुर्मन्दारः पारिजातकः ।अक्षस्तुषः कर्षफलः कलिद्रुर्विभीतकः स्यात् त्रिषु भूतवासे ।मधुद्रुमः स्वादुफलो मधूकः स्वादुप्रसूनश्च गुडप्रसूनः ॥ ४६५ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderपुंmasc.
अर्के तु वसुकास्फोटसदापुष्पविकीरणाः ।मन्दारगणरूपौ च श्वेतार्कस्तु प्रतापसः ॥ ५२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारिभद्रे तु मन्दारुर्मन्दारः पारिजातकः ॥ २३७ ॥
genderपुंmasc.
पञ्चैते देवतरवो मन्दारः पारिजातकः ।सन्तानः कल्पवृक्षश्च हरिचन्दनमस्त्रियाम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गुडपुष्पोऽप्यद्रिजेऽस्मिन् गौरशाको मधूलकः ।पारिभद्रस्य भेदे च मन्दारः पारिजातकः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिस्तु मन्थतिमथ्नातिकर्मभूतेषु वस्तुषु ।मन्दारस्तु पुमान् देववृक्षभेदेऽर्कनाम्नि च ॥ १३५० ॥
अनुष्टुप्
गुल्मे स्यात् पारिभद्राख्यवृक्षतद्भेदयोरपि ।तेषां तु प्रसवे क्लीबमरविन्देऽप्यथ द्वयोः ॥ १३५१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
मन्दारः पारिभद्रे स्याद्दद्रुपर्णे शरद्रुमे ।मदारो धूर्तकरिणोर्मन्दिरं नगरे गृहे ॥
अनुष्टुप्
राष्ट्रक्षोभेऽपि मकरो मुकुन्दौ निधिकेशवौ ।मार्गणो याचके बाणेऽन्वेषणे मार्गणं न ना ॥ २१४६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsराष्ट्रक्षोभ
doubtful
मन्दार as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु वसुकत्रिष्वणुको निपुणेऽल्पे पृथुकश्चिपिटे पुमाञ्शिशौ वसुकः । त्रय्यां स्याच्छिवमल्ल्यां मन्दारे रामके तद्वत् ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.1.28
- कोषकल्पतरु आस्फोतकोविदा[294b]रे च मन्दारेऽप्यास्फोतः स्यात्स्त्रियां पुनः । वनमाल्यां स उदितो गिरिकर्ण्यामपि श्रुतः ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.12
- कोषकल्पतरु मन्दरपुंस्यसौ पीतने वाजिभेदे तथा वर्णभेदे मतस्तद्वति स्यात्त्रिषु । मन्दरो मन्दमन्दारमन्थाचल- स्वर्गसान्द्रार्थकः कन्दरस्तु त्रिषु ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.26
- नानार्थार्णवसंक्षेप पारिभद्रवृक्षभेदे च मन्दारपारिभद्रादिभिः पदैः । प्रसिद्धे पारिभद्रस्तु मन्दाराह्वयपादपे ॥ ८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.89
- परमानन्दीयनाममाला पारिजातपारिजातस्तु मन्दारे पारिभद्रेऽपि कथ्यते । फलं हेतुकृते लाभे फणा सर्पफटे स्मृता ॥ ३२३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.323
- शिवकोष पारिजातअथ प्रव्रजिता भूतजटायां भूकदम्बके । पारिजातस्तु मन्दारे पारिभद्रे सुरद्रुमे ॥ २०५ ॥ Śivakoṣa 12.3.205
- शिवकोष देववृक्षकालमेषी समङ्गायां वाकुच्यां त्रिवृताभिदि । देववृक्षः पुरे पर्णे मन्दारादौ स्त्रुवोद्रुमे ॥ ५२२ ॥ Śivakoṣa 26.3.522
- शब्दरत्नावली पारिभद्रपारिभद्रो निम्बवृक्षमन्दारदेवदारुषु । पीताम्बरः कैटभारौ शैलूषे वेशधारिणि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.138
- त्रिकाण्डशेष पारिजातलब्धे समञ्जसे प्राप्तं पक्तिर्गौरवपाकयोः । पारिजातो देवतरौ मन्दारे पारिजातके ॥ १७२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.172