मधूक
madhūkaपुं · masc.In 17 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
वञ्जुलश्चित्रकृच्चाथ द्वौ पीतनकपीतनौ ।आम्रातके मधूके तु गुडपुष्पमधुद्रुमौ ॥ २७ ॥वानप्रस्थमधुष्ठीलौ जलजेऽत्र मधूलकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
… स्यात् मधूको मधुकोऽपि च ।मधुपुष्पो मधुपुष्पोऽक्षोभ आक्षोभ उच्यते ॥ ९९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
ध्वाङ्क्ष्युच्चटा कचरुहा मधुकं तु मधुस्रवा ।मधुवल्ली मधूकं षण् यष्ट्याह्वं यष्टिकामधु ॥ ३९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मधुवृक्षस्तु मधुलो मधुष्ठीलो मधुस्रवः ।मधूको मधुकोऽपि स्यान्मधु क्लीबे मधुः पुमान् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीतपूतिमहादेवभद्रेन्द्रात् काष्ठदारुणी ।मधूके मधुशाकः स्यान्माधवो मधुको मधुः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फणितं क्षुद्रखण्डं च चत्कुलीखण्डमस्त्रियाम् ।मधूकं तु मधुरस्त्री मधुकं तत्पुरातनम् ॥ २२३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 धु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
गुडपुष्पो मधुरसो मधूकः स्निग्धपत्रकः ।हारिद्रा रजिनी श्यामा पिङ्गला वरवर्णिनी ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गुडपुष्पो मधुष्ठीलो वानप्रस्थो मधुद्रुमः ।मधूको मधुकश्चेति नामानि मधुकस्य वै ॥ २०१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधूको मधुकोऽपि स्यात् मधुपुष्पो मधुद्रुमः ।वानप्रस्थो मधुष्ठीलो गुडपुष्पो मधुस्तथा ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारिभद्रे तु मन्दारुर्मन्दारो मन्दरोऽपि च ।मधुद्रुमे मधूकः स्ताद् मधुकश्च मधूलकः ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मरुवककर्णिकारबकुलाम्रामधूकतुष-क्रमुकनमेरुसालतिलकागुरुदन्तशठाः ।कुरवकसिन्धुवारकृतमालतमालयुगच्छद-करकप्रियालघननागसमित्तरवः ॥ २५४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पारिभद्रस्तु निम्बद्रुर्मन्दारः पारिजातकः ।अक्षस्तुषः कर्षफलः कलिद्रुर्विभीतकः स्यात् त्रिषु भूतवासे ।मधुद्रुमः स्वादुफलो मधूकः स्वादुप्रसूनश्च गुडप्रसूनः ॥ ४६५ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderपुंmasc.
राजादने फलाध्यक्षः प्रियकश्च मधुस्रवः ।मधुपुष्पे मधुष्ठीलो वानप्रस्थो मधूकवत् ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधूकं क्षौद्रसाह्वायां मधूकस्तु मधुद्रुमे ।मण्डूका सूर्यभक्तायां मण्डूकस्तु कुटन्नटे ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
मधूक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वानप्रस्थचतुष्पथं चतुर्वर्त्म संगमेऽपि च दृश्यते । वानप्रस्थो मधूकेऽपि किंशुके आश्रमान्तरे ॥ Dharaṇikośa 16.2.10
- धरणिकोश मधुमधु मद्ये च क्षौद्रे [च मधु] पुष्परसे जले । मधुश्चैत्रे मधूके तु मधुर्दैत्यवसन्तयोः ॥ Dharaṇikośa 18.3.1
- कोषकल्पतरु अलमकअलमकोऽम्बुजकेसरभेकयो- र्गदविशेषमधूकपिकेषु च । अलिपको भ्रमरेऽपि च कोकिले मरुबकः सुमनोभिदि गालके(वे?) ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.27
- कोषकल्पतरु वानप्रस्थमार्गचतुष्टयसङ्गे चतुष्पथः स्यात्तथा विप्रे । किंशुक आश्रमभेदे वानप्रस्थो मधूकेऽपि ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.18.14
- नानार्थार्णवसंक्षेप मधूलअथो नपुंसकं विद्यान्मधूलं शब्दकोविदः । सारघादिमधौ ना तु मधूके गिरिसम्भवे ॥ १३७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1378
- नानार्थार्णवसंक्षेप मधूलकमधूलकस्तु गिरिजे मधूकास्टयतरौ पुमान् । मधूकपुष्पविहितसुरायां तु मधूलिका ॥ ४७६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.476
- नानार्थार्णवसंक्षेप वानप्रस्थद्वे तु विप्रेऽथ ना वानप्रस्थो वैखानसे तथा । मधूकवृक्षे वृक्षे च पलाशाख्ये तयोस्तु नप् ॥ ५५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.553
- शिवकोष मधुक्षीरस्य चोत्तरावस्थाभावे दुग्धं तु जीवने । क्षीराविकायां दुग्धी स्यात् मधुः पुण्ड्रमधूकयोः ॥ २३४ ॥ Śivakoṣa 15.1.234
- त्रिकाण्डशेष वानप्रस्थवानप्रस्थो मधूकेऽपि स्यात्तृतीयेऽपि चाश्रमे । काकोल्यामलकी ब्राह्मी वयःस्था तरुणे त्रिषु ॥ १९८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.198
- वैजयन्ती मधुक्षौद्रादौ तद्रसेऽप्यस्त्री ना वसन्ते रसेऽसुरे । चैत्रे मधूके क्ली त्वप्सु मद्ये पुष्परसे मधु ॥ ६१ ॥ Vaijayantī 6.5.61