श्वास
śvāsaपुं · masc.In 8 kośas: 9 synonym verses, 3 as a meaning of another word.
श्वासस्तु श्वसितं सोऽन्तर्मुख उच्छ्वास आहारः ।आनो बहिर्मुखस्तु स्यान्निःश्वासः पान एतनः ॥ १३६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 हा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्राणापानादयस्त्वस्य मृतयः पञ्चवायवः ।श्वासस्तु श्वसितं सोन्तर्मुख उच्छ्वास आहरः ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वसितं श्वसनं श्वासः सोऽन्तर्वदन आहरः ।अनोच्छ्वासौ बहिर्वक्त्रौ निःश्वासः पान एतनः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कफोपरुद्धगमनः पवनः श्वास उच्यते ।श्वासभेदाः क्षुद्रकः स्याच्छिन्नश्च तमकस्तथा ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबलिङ्गे जनुः षान्तं जीवातुर्जीवनागदे ।श्वसितं श्वास इत्येवमुच्छ्वासोऽन्तर्मुखे मतः ॥ २५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आहरानावथो बाह्यः श्वासो निःश्वास एतनः ।आयुर्जीवितकालः स्यान्मानसं हृदयं मनः ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्पत्तिर्जन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः ।जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसितं मरुत् ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सामान्यं श्वसितं श्वासः सोऽन्तर्मुखो हि आहरः ।उच्छ्वासश्चापि भेद आनोऽपि मन्यते बुधैः ॥ २४८७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
श्वासस्तु श्वसितं सोऽन्तर्मुख उच्छ्वास आहरः ।आनश्चाथ बहिर्वृत्तो निश्वासः पान एतनः ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वास as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश श्वसनअसनं प्रापणे प्रोक्तमसनः पीतसालके । श्वसनं मारुतं श्वासं मदनाख्यं द्रुमं विदुः ॥ Dharaṇikośa 19.2.30
- कोषकल्पतरु उच्छ्वासगुणान्तरे तथा[89a]श्वासे प्राणने च प्रकीर्तितः । इष्वासोऽस्त्री धन्विनि स्यात्कोदण्डे च प्रकीर्तितः ॥ ९४ ॥ Koṣakalpataru 6.31.94
- परमानन्दीयनाममाला उच्छ्वासशेखरेऽथोत्पलं शून्ये पङ्कजान्तरपत्रयोः । उच्छ्वासः प्राणने गद्यबन्धभिच्छ्वासयोरपि ॥ ७० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.70