उत्पत्ति
utpattiस्त्री · fem.In 11 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 21 as a meaning of another word.
उत्पत्तिर्जन्मजनुषी जननं जनिरुद्भवः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जनुर्जननजन्मानि जनिरुत्पत्तिरुद्भवः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जन्तुः पुनर्भवी जन्युः सत्त्वं देहभृदप्यसौ ।उत्पत्तिरुद्भवो जन्म जननं जनिरुच्यते ॥ २५६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उत्पत्तिर्जन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः ।जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसितं मरुत् ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जन्म जन्मो जनिश्चैव जननं जनुरुद्भवः ।उत्पत्तिश्चेति नामानि प्रयोगे प्रचलन्ति वै ॥ २४८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उत्पत्तिर्जन्मजनुषी जननञ्च जनिर्द्वयोः ॥
genderस्त्रीfem.
उद्भवो जातिरुत्पत्तिर्जनिर्जननजन्मनी ।जनुश्च चेतनो जन्मी जन्तुर्जन्युः शरीरभाक् ॥ १०५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जनुर्जननजन्मानि जनिरुत्पत्तिरुद्भवः ।गर्भाशयो जरायुः स्यादुल्बं च कललोऽस्त्रियाम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गर्भग्रह-प्रसूत्योः प्राद्वेर्विकार-विजन्मनोः ।वन्दनेऽवादथोत्पत्ति-प्रसूत्योरभितो जनिः ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअभिजायते
उत्पत्ति as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश जनीजनो लोके जनी वध्वामुत्पत्तौ च जनी स्मृता । महल्लोकात्परो लोको जन इत्यभिशब्दितः ॥ Dharaṇikośa 19.3.4
- धरणिकोश संभवसंभवं मेलकं विद्यादुत्पत्तिरपि संभवः । आधारानतिरिक्तत्वमाधेयस्य च संभवः ॥ Dharaṇikośa 28.3.9
- कोषकल्पतरु सम्भूसहभावोत्पत्तिमाने योग्यमेलनयोरनोः । प्रभाव-ज्ञानयोः पर्याङ्युक्तः स्याद[प]वर्तने ॥ १० ॥ Koṣakalpataru 3.5.10
- कोषकल्पतरु उदयतिउदोऽयतिस्तथेतिश्च प्रभोत्पत्त्योः प्रकीर्तितौ । अभ्युद्भ्यां तु समृद्धौ स्तो नाशे वेस्तावतेः पुनः ॥ २४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.24
- कोषकल्पतरु प्रणयतिवहत्यथ प्रान्नयतिः प्रवेशोत्पत्ति-संस्कृते । विधान-प्रेम-विस्रम्भ-क्षेपणाभ्यर्थनासु च ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.35
- कोषकल्पतरु प्रवर्ततेउत्पत्तौ च प्रवाहेऽथ वैमुख्ये स्यात्परात्परः । निवर्तने च लुठने निरस्तूत्पत्तिवाचकः ॥ ६४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.64
- नानार्थार्णवसंक्षेप भूतिकुड्यप्रदेशयोः स्यात् तु भूमिः क्ष्मास्थानमात्रयोः । भूतिर्भस्मनि सम्पत्तावुत्पत्तौ भरुटेऽपि च ॥ ७६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.76
- नानार्थार्णवसंक्षेप हेतुहनुर्हेलिस्तु मार्ताण्डे तथोक्त उपगूहने । उत्पत्तौ कारणे वादे निमित्ते वीजकर्मणि ॥ १३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.139
- नानार्थार्णवसंक्षेप जन्मन्अनूहसामग्रन्थेऽथच्छद्म सद्मनि कैतवे । छदिस्तु पटले गेहे जन्म तूत्पत्तितोययोः ॥ २४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.24
- नानार्थार्णवसंक्षेप जनिजतुकृत्संज्ञवल्ल्यां च स्नुषातिबलयोरपि । जनिस्तु पत्न्यामुत्पत्तौ वरयोषिति च स्त्रियाम् ॥ ४६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.465
- नानार्थार्णवसंक्षेप जनिमन्रामायणप्रसिद्धे स्याद् गृध्रराजेऽपि गुग्गुलौ । जनिमा मातापितरावुत्पत्तिस्तनयोऽपि च ॥ ८८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.88
- नानार्थार्णवसंक्षेप सम्भवअन्तःपुरे च जानीयादथ विद्याद्विचक्षणः । सम्भवः कारणोत्पत्त्योः सङ्केते सजनेऽपि च ॥ २१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.213
- नानार्थार्णवसंक्षेप जननउत्पादके तु त्रिषु स क्लीबं तु जननं कुले । उत्पत्तौ च स्त्रियां त्वेषा जननी मातरि स्मृता ॥ ७८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.782
- नानार्थार्णवसंक्षेप भवनउत्पत्तौ च गृहे चान्ये पुनः पुंस्यपि मन्वते । द्वयोस्तु स्याच्छुनि शुनि पुनर्द्वे भषणोऽथ नप् ॥ १२६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1266
- नानार्थार्णवसंक्षेप उत्पतनअथोत्पतनमुत्पत्तावूर्ध्वं गमन एव च । उत्सर्जनं तु दाने च परित्यागे च कीर्तितम् ॥ ११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.11
- परमानन्दीयनाममाला भूभः काव्ये भ्रमरे भं तु धिष्ण्यराश्योश्च भाः करे । प्रभावे साध्वसे भीः स्यात्स्थित्युत्पत्तिमहीषु भूः ॥ ३३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.33
- शब्दरत्नावली सूतकसूतकः पारदेऽस्त्री स्यादुत्पत्तावपि न द्वयोः । सृदाकुः पुंसि वज्रेऽग्नौ समीरे प्रतिसूर्यके । सेवको वाच्यवद्भृत्ये भवेत् पुंसि प्रसेवके ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.152
- शब्दरत्नावली जनीजनो लोकान्तरे लोके महर्लोके च पामरे । जनी वधे(?) तथोत्पत्तौ कान्तायामोषधिभिदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.7
- शब्दरत्नावली आकरअशिरो राक्षसे सूर्ये वीतिहोत्रे भवेत्पुमान् । अत्तीरं शक्तपुंसोर्ना वरं छदकपाटयोः(?) ॥ आकरः श्रेष्ठसन्दोहस्थानोत्पत्तिषु पुंस्ययम् । ओधारोऽम्बुधारणेऽधिकरणे त्वालबालके ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.56
- शब्दरत्नाकर भावद्रव्यमात्ररसोत्पत्तिस्वभावात्मसु चेङ्गिते । गजभेदे वृषे भद्रः शुभे क्लीब उरौ त्रिषु ॥ १९७२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1972
- वैजयन्ती जनिमन्जगलो मेदके पिष्टमद्येऽपि कितवेऽपि च । जनिमा मातापितरावुत्पत्तिस्तनयोऽपि च ॥ २७ ॥ Vaijayantī 7.1.27