जीवित
jīvitaक्ली · neut.In 14 kośas: 8 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
जीवेऽसुजीवितप्राणा जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ १३६७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
असवो जीवितं प्राणा जीवो जीवा च कथ्यते ।क्षेत्रज्ञः पुरुषो ह्यात्मा संसारी चेतनो मतः ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
महामुखं मेघपुष्पं जीवनं जीवितं शरम् ।जीवनीयं शुचिः सारं शम्बरं चाप्यधोमुखम् ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मृतः परासुर्निर्ज्जिवः प्रमीतस्त्यक्तजीवनः ।आसुः प्राणो वसुर्जीव आयुर्जीवितजीवने ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र्नि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उत्पत्तिर्जन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः ।जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसितं मरुत् ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जीवातुर्जीवितं प्राणाः जीवोऽसवोऽपि पञ्चमम् ।जीवनरक्षणोपायो जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ २४८६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 न (wrong syllable)
genderक्लीneut.
असवः पुंसि भूम्न्येव प्राणाश्च तत्र कीर्तिताः ।प्राणधारणमेव स्यात् जीवो जीवितमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
परासुरुपसंपन्नः प्रमीतः संस्थितो मृतः ।जीवो जीवनं कीनादूर्ध्वं त्रिषु जीवस्तु जीवितम् ॥ २२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्रियां तु जीविका ज्ञेया जीवन्त्याख्यलतान्तरे ।आजीवे च स्मृताथ क्ली जीवितं प्राणने तथा ॥ ८०० ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्राणन
प्राणेषु च त्रिषु त्वेतज्जीवेर्ण्यन्तस्य कर्मणि ।तथैव प्राणितवति जीवला तु स्त्रियामियम् ॥ ८०१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
जीवित as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश जीवाजीवा तु जीवितं जीवं जीवौ कर्णबृहस्पती । जीवो वृक्षप्रभेदः स्याज्जीवा जीवन्तिकौषधी ॥ Dharaṇikośa 28.3.7
- कोषकल्पतरु जीवातुपान्थे वृषे स्याद्वहतुर्न तु स्त्री स्याज्जीविते जीवितभेषजे च । भक्तेऽपि जीवातुरथो विहस्तः स्याद्विह्वले चण्डनरे च शस्तः ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.16
- नानार्थार्णवसंक्षेप असुअन्धुरूधसि कूपेऽपि व्रणेऽक्षुस्त्वब्धिवप्रयोः । असुध्वनिस्तु प्रज्ञायामसवो भूम्नि जीविते ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.10
- नानार्थार्णवसंक्षेप वयस्लावण्येऽर्चिष्यथ वयो वत्सरे यौवने धने । अन्ने पक्षिणि बाल्यादौ जीवितेऽप्यथ वर्त्मवाक् ॥ ५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.58
- नानार्थार्णवसंक्षेप आयुस्केचित् तु जीविते प्राहुः क्रतुभेदेऽथ पुन्नपोः । इनः सूर्यात्मनोः पुंसि राजन्यन्येऽथ स त्रिषु ॥ ८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.82
- शब्दरत्नावली जीवातुजीवातुरस्त्रियां भुक्त जीवनौषधजीविते । जीवन्ती तु शमी वन्दा गुडूची जीवनीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.104
- शब्दरत्नावली जीवजीवोऽस्त्री जीविते ना तु वृत्तिप्राणिगुरुद्रुमे । जीवा मौर्व्वी वचा भूमिजीवन्तीष्वपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.7
- शब्दरत्नाकर प्राणप्राणस्तु जीविते जीवे जीवात्मपरमात्मनोः । अन्तर्याम्यन्तःकरणवायुभेदबलेषु च ॥ १९५३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1953
- शब्दार्णव हृदयहृदयं जीविते चित्ते वक्षस्याकूतहृद्ययोः ॥ २२० ॥ Śabdārṇava 220
- त्रिकाण्डशेष जीवकेशवः केशवी विष्णुर्गालवो मुनिलोध्रयोः । जीवोऽस्त्री जीविते पुंसि गुरुजन्त्वोः स्त्रियां गुणे ॥ ४१५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.415
- वैजयन्ती प्राणप्राणस्तु प्रणवे जीवे जीविते परमात्मनि । इन्द्रिये वायुभेदे च बलान्तर्यामिणोरापि ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 6.1.38
- वैजयन्ती आयुस्वर्षार्थजीवितेप्बायुरास्यं मुखविले मुखे । उरस्तु वक्षसि श्रेष्ठ ऋतं तथ्यसिलोंच्छयोः ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.3.3