समाहित

samāhitaवि · adj.

In 8 kośas: 6 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.193

सङ्गीर्णविदितसंश्रुतसमाहितोपश्रुतोपगतम् ।ईलितशस्तपणायितपनायितप्रणुतपणितपनितानि ॥ १०९ ॥अपि गीर्णवर्णिताभिष्टुतेडितानि स्तुतार्थानि ।

उद्गीतिः

सङ्गीर्णवि विदितवि संश्रुतवि समाहितवि उपश्रुतवि उपगतवि ईलितवि शस्तवि पणायितवि पनायितवि प्रणुतवि पणितवि पनितवि गीर्णवि वर्णितवि अभिष्टुतवि ईडितवि स्तुतवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.179 · p. 234

स्यात्संगीर्णं त्वविदितं संश्रुतं च समाहितम् ।उपश्रुतं चोपगतं प्रकाशे प्रकटं पुनः ॥ १७९ ॥

अनुष्टुप्

संगीर्णवि अविदितवि संश्रुतवि समाहितवि उपश्रुतवि उपगतवि प्रकाशवि प्रकटवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.57 · p. 28

संगीर्ण-विदित-समाहित-संस्कृतवाच्यव्ययं त्वाम्स्यात् ।दृष्टं वीक्षितमालोकित-रूपित-निभालिता[नि] स्युः ॥ ५७ ॥

metre not recognised

संगीर्णवि विदितवि समाहितवि संस्कृतवि आम्अ दृष्टवि वीक्षितवि आलोकितवि रूपितवि निभालितवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तिभेदाध्यायः Śabdaratnākara 2.7.932 · p. 116

स्फुटं स्पष्टमथास्पष्टं म्लिष्टं पथ्यं हितार्थकम् ।अम्बूकृतं सनिष्ठीवं निर्दोषं तु समाहितम् ॥ ९३२ ॥

अनुष्टुप्

स्फुटवि स्पष्टवि अस्पष्टवि म्लिष्टवि पथ्यवि अम्बूकृतवि सनिष्ठीववि निर्दोषवि समाहितवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1605 · p. 193

अवसितमनितप्रेक्षितभावितवित्तप्रतीतमुपलब्धम् ।संश्रुतविदितसमाहितसंगीर्णानि प्रतिश्रुतोपगते ॥ १६०५ ॥

गीतिः

अवसितवि मनितवि प्रेक्षितवि भावितवि वित्तवि प्रतीतवि उपलब्धवि संश्रुतवि विदितवि समाहितवि संगीर्णवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शब्दाध्यायः Vaijayantī 2.4.13 · p. 32

गंभीरे मन्द्र उच्चे तु तारो रम्यास्फुटे कलः ।समाहितस्तु निर्दोषवर्णे दोषयुताः परे ॥ १३ ॥

अनुष्टुप्

मन्द्रवि तारवि कलवि समाहितवि

genderविadj.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तश्लोकः Dharaṇikośa 15.3.35 · p. 88

समाहितः समाधिस्थे प्रतिज्ञाते यमात्मनि ।समाहितं समाधाने निष्पन्नन्यस्तयोरपि ॥

अनुष्टुप्

meaningsसमाधिस्थ प्रतिज्ञात यमात्मन्समाधान निष्पन्न न्यस्त

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ चतुरक्षरतान्ताः । Koṣakalpataru 6.17.59 · p. 226

योगविशेषोत्पातापमानवाची व्यतीपातः ।युद्धे वधे नरि समाघात इहोक्तोऽथ विज्ञाने ॥ ५९ ॥

metre not recognised

meaningsविज्ञान

doubtful

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ चतुरक्षरतान्ताः । Koṣakalpataru 6.17.60 · p. 226

नियतान्यसमाहितयोः समाहितः कीर्तितः सद्भिः ।नन्द्यावर्तस्तगरे मन्दिरभेदे नृपादीनाम् ॥ ६० ॥

उपगीतिः

meaningsनियत असमाहित

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.27 · p. 25

वैतंसिके निमित्तज्ञे समाहितपदं पुनः ।प्रतिज्ञाते समाधिस्थे तथा परिहृतेऽप्यथ ॥ २७ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रतिज्ञात समाधिस्थ परिहृत

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.175 · p. 226

सदागतिर्ना वातार्कमोक्षेषु च सदीश्वरे ।सरस्वान्नदभेदेऽब्धौ पुंसि स्याद्रसिकेऽन्यवत् ॥सरस्वती च वाग्देवीवाणीस्त्रीरत्नगोषु च ।सत्यवती व्यासमातृनारदर्च्चीकयोषिति ॥समुद्रान्ता तु कार्यासीपृक्कादुरालभासु च ।समाहितो निर्विवादे प्रतिज्ञातेऽभिधेयवत् ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दु (wrong syllable)

meaningsनिर्विवाद प्रतिज्ञात

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.176 · p. 226

आहितेऽप्युक्तसिद्धान्ते समाधिस्थे शुचौ पुमान् ।समाघातः शब्दभेदे वधे युद्धे भये पुमान् ॥संख्यावान् पण्डिते पुंसि संख्यायुक्तेऽन्यलिङ्गकः ।सुधासूतिः पुमान् यज्ञे पद्मे हिमकरेऽपि च ॥सूर्यभक्तश्चार्कपणे बन्धुके च भवेत्पुमान् ।सेनापतिः कुमारे स्यात्सैन्याधिकारिणि पुमान् ॥हिमारातिर्वीतिहोत्रे पुमान् किरणमलिनि ।हैमवती श्वेतवचास्वर्णक्षीर्यभयासु च ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 म (wrong syllable); pāda 3, syllable 2 म (wrong syllable)

meaningsआहित उक्तसिद्धान्त समाधिस्थ शुचि

doubtful

समाहित as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश प्रणिहितउल्लिखितं समुत्कीर्णे उल्लिखितं तनूकृतम् । प्रणिहितं तु संप्राप्ते न्यस्ते समाहिते तथा ॥ Dharaṇikośa 15.2.83
कोषकल्पतरु उपचितमन्दारके निम्बतरौ समृद्धे समाहिते चोपचितश्च दिग्धे । भवेत्समुद्गीर्णवियातवाची समुद्धतोऽथोल्लिखितः प्रदिष्टः ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.17.51
कोषकल्पतरु प्रणिहितपरिगतमुक्तं ज्ञाते प्रयातसंवेष्टितार्थे च । लब्धे न्यस्ते ख्याते समाहिते च प्रणिहितं तद्वत् ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 6.17.53
नानार्थार्णवसंक्षेप युक्तयुग्यं शर्वस्य धनुषि वाहने त्रि तु वोढरि । युगस्य युगसाधौ च युक्तस्तु त्रिः समाहिते ॥ १०६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1066
नानार्थार्णवसंक्षेप प्रणिहितस्यात् तु प्रणिहितं प्राप्ते न्यस्तेऽपि च समाहिते । विद्विष्टे तु प्रतिहतं प्रतिस्खलितवस्तुनि ॥ १९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.19
शब्दरत्नावली प्रणिहितनिराकृतिरनध्याये इनाकारे वारणे स्त्रियाम् । भवेत्परिगतः प्राप्तज्ञातविस्मृतवेष्टिते ॥ अथ प्रणिहितं प्राप्ते न्यस्तेऽपि च समाहिते । पल्लवितं विस्तृते स्याल्लाक्षारक्ते सपल्लवे ॥ अथ प्रतिहतं रुद्धे द्विष्टस्खलितयोस्त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.166
वैजयन्ती प्रणिहितसमाहिते प्रणिहितं न्यस्ताभिप्राप्तयोरपि । पुरस्कृतः पूजिते द्विडभियुक्तेऽग्रतः कृते ॥ ९ ॥ Vaijayantī 8.4.9