मन्द्र
mandraपुं · masc.In 16 kośas: 22 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.
षड्ज ऋषभगान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा ।धैवतो निषधः सप्त तन्त्रीकण्ठोद्भवाः स्वराः ॥ १४०१ ॥ते मन्द्रमध्यताराः स्युरुरःकण्ठशिरोद्भवाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ऋ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तारोऽत्युच्चैर्ध्वनिर्मन्द्रो गम्भीरो मधुरः कलः ॥ १४०९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
काकली तु कले सूक्ष्मे ध्वनौ तु मधुरास्फुटे ।कलो मन्द्रस्तु गम्भीरे तारोऽत्युच्चैस्त्रयस्त्रिषु ॥ २ ॥नृणामुरसि मध्यस्थो द्वाविंशतिविधो ध्वनिः ।स मन्द्रः कण्ठमध्यस्थस्तारः शिरसि गीयते ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
उच्चैस्तरो ध्वनिस्तारो मन्द्रो गम्भीर उच्यते ।कलश्च मधुरोऽव्यक्तो विक्रुष्टो निष्ठुरो मतः ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रतिश्रुतिः प्रतिध्वाने तुमुलो व्याकुलो भृशम् ।गम्भीरशब्दो मन्द्रः स्यात् स्फुटे रम्ये कलः स्मृतः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
न तिष्ठन्ति गजाः सस्याद्गन्धहस्ती ततः पुनः ।चतुर्विधा गजा भद्रो मन्द्रो मिश्रो मृगोऽपि च ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धैवतोऽपि ललाटोऽत्थो निषादः सर्वसंधिजः ।स्युर्मन्द्रमध्यताराख्या ग्रामाः स्थानस्थितिप्रदाः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काकली च स्त्रियौ मंज्ञो(द्रो?) गम्भीरोऽसावुरोभवः ।उच्चैस्तरः स तारः स्याच्छिरोभूर्द्वाविमौ त्रिषु ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
वेगदण्डश्च वेदण्डो हस्तनासश्च पेचकी ।भद्रो मन्द्रो मृग इति गजाः संस्कारजास्तथा ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सज्जनस्तु शुभे प्राह त्रि तु तद्वति भाषितः ।पुंभूम्नि नीवृद्भेदेऽथ मन्द्रो ना सामवर्तिनाम् ॥ ९२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऋषभो मध्यमः पञ्चमो निषादोऽथ धैवतः ।तद्भेदा मन्द्रमध्याख्यताराः स्थानादिभेदतः ॥ २९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षीजनं वंशजे शब्दे टुट्टुरो भेरिसंभवे ।तारोऽत्युच्चैर्ध्वनिर्मन्द्रो गम्भीरो मधुरः कलः ॥ ३०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूक्ष्मध्वनौ काकली स्यान्मध्ये मन्द्र इतीष्यते ।अन्त्य(न्ति?)मे प्रोच्यमानेति शारीरीति त्रये स्मृता ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रुतं विलम्बितं मध्यमिति गीते त्रयो लयाः ।ग्रामा घोरमन्द्रतारास्तालाश्च चपुटादयः ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उरोजातः स्वरो मन्द्रो मध्यः कण्ठज उच्यते ।तारो मस्तकजः प्रोक्तः स्वरज्ञैः पण्डितर्जनैः ॥ २५४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्द्रो गम्भीरशब्दः स्यान् मद्रोऽपि मन्यते बुधैः ।कलः स्यान् मधुरशब्दः मन्दे मिष्टे च काकली ॥ २५५९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूक्ष्मे कले काकली स्यात् कलः सुमधुरध्वनौ ।मन्द्रो गम्भीरेऽत्युच्चे तु तारस्त्रिषु कलादयः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 रेऽ (wrong syllable)
genderविadj.
मड्डुमृदङ्गकौ मन्द्रो मर्दलो दारुजो मृजः ।डिण्डिमः स्यादेकवादो गुरुर्मङ्गल इत्यपि ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 मृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रेषण-रेषे, तन्त्र्यास्तु प्रक्वाणः-प्रक्वणो रवे ।गम्भीरध्वनिते मन्द्र-मद्रौ, सूक्ष्मकलध्वनौ ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उच्चैःस्वरो ध्वनिस्तारः कलस्तु मधुरास्फुटः ।मन्द्रस्त्वत्यन्तगम्भीरस्त्रयोऽमी तद्वति त्रिषु ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
गंभीरे मन्द्र उच्चे तु तारो रम्यास्फुटे कलः ।समाहितस्तु निर्दोषवर्णे दोषयुताः परे ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मदबृन्दः कुषी कंबुः शुण्डालः षष्टिहायनः ।भद्रो मन्द्रो मृग इति गजाः संकरजास्तथा ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वराणामपि सप्तानां स्वरे षष्ठेऽथ स त्रिषु ।गम्भीरशब्दे मन्द्रा तु वाचि स्त्री मन्दवाक् तु ना ॥ ९२८ ॥
अनुष्टुप्