सांवत्सर

sāṃvatsaraपुं · masc.

In 13 kośas: 13 synonym verses, 2 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.184 · p. 22

सांवत्सरो ज्यौतिषिको मौहूर्तिको निमित्तवित् ।दैवज्ञगणकादेशिज्ञानिकार्तान्तिका अपि ॥ ४८२ ॥विप्रश्निकेक्षणिकौ च सैद्धान्तिकस्तु तान्त्रिकः ।

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्ति (wrong syllable)

सांवत्सरपुं ज्यौतिषिकपुं मौहूर्तिकपुं निमित्तविद्पुं दैवज्ञपुं गणकपुं आदेशिन्पुं ज्ञानिकपुं कार्तान्तिकपुं विप्रश्निकपुं ईक्षणिकपुं सैद्धान्तिकपुं तान्त्रिकपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.14

सांवत्सरो ज्यौतिषिको दैवज्ञगणकावपि ।स्युर्मौहूर्तिकमौहूर्तज्ञानिकार्तान्तिका अपि ॥ १४ ॥

अनुष्टुप्

सांवत्सरपुं ज्यौतिषिकपुं दैवज्ञपुं गणकपुं मौहूर्तिकपुं मौहूर्तपुं ज्ञानिकपुं कार्तान्तिकपुं

genderपुंmasc.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.403 · p. 47

सांवत्सरो ज्योतिषिको ज्ञानी मौहूर्तिकस्तथा ।कार्तान्तिकस्तु दैवज्ञ आदेशी गणकः स्मृतः ॥ ४०३ ॥

अनुष्टुप्

सांवत्सरपुं ज्योतिषिकपुं ज्ञानिन्पुं मौहूर्तिकपुं कार्तान्तिकपुं दैवज्ञपुं आदेशिन्पुं गणकपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.66 · p. 96

सांवत्सरो ज्यौतिषिको दैवज्ञो देवलेखकः ।कार्त्तान्तिकश्च मौहूर्ती ज्ञानी प्रश्नार्थवाद्यपि ॥ ६६ ॥

अनुष्टुप्

सांवत्सरपुं ज्यौतिषिकपुं दैवज्ञपुं देवलेखकपुं कार्त्तान्तिकपुं मौहूर्तिन्पुं ज्ञानिन्पुं प्रश्नार्थवादिन्पुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कालवर्गः Koṣakalpataru 1.4.114 · p. 52

दैवज्ञो गणकस्तथा समयविन्मौहूर्त्त-मौहूर्त्तिकौज्ञानी ज्यौतिषिको निमित्तविदसौ सांवत्सरो हौरिकः ।स्तः कार्त्तान्तिक-पिण्डिलावथ भवेद्वैप्रश्निकः प्रश्नविद्आदेश्यैक्षणिको भवेत्पुनरयं सैद्धान्तिकस्तान्त्रिकः ॥ ११४ ॥

शार्दूलविक्रीडितम्

दैवज्ञपुं गणकपुं समयविद्पुं मौहूर्त्तपुं मौहूर्त्तिकपुं ज्ञानिन्पुं ज्यौतिषिकपुं निमित्तविद्पुं सांवत्सरपुं हौरिकपुं कार्त्तान्तिकपुं पिण्डिलपुं वैप्रश्निकपुं प्रश्नविद्पुं आदेशिन्पुं ऐक्षणिकपुं सैद्धान्तिकपुं तान्त्रिकपुं

genderपुंmasc.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.263 · p. 58

कार्तान्तिको ज्यौतिषिको ज्ञानी सांवत्सरोऽपि च ।लेखके त्वक्षरचणो लिप्यां लेखिरितीष्यते ॥ २६३ ॥

अनुष्टुप्

कार्तान्तिकपुं ज्यौतिषिकपुं ज्ञानिन्पुं सांवत्सरपुं अक्षरचणपुं लेखिस्त्री

genderपुंmasc.

पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.20 · p. 2

सांवत्सरो ज्योतिषिको मौहूर्तो गदहा भिषक् ।चिकित्सको भेषजविद्वैद्यो व्यासः पुराणकृत् ॥ २० ॥

अनुष्टुप्

सांवत्सरपुं ज्योतिषिकपुं मौहूर्तपुं गदहन्पुं भिषज्पुं चिकित्सकपुं भेषजविद्पुं वैद्यपुं व्यासपुं पुराणकृत्पुं

genderपुंmasc.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति पण्डितवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.4.142 · p. 33

दैवज्ञो गणको ज्ञानी मौहूर्तिको निमित्तवित् ।सांवत्सरो ज्योतिषिको ज्योतिर्वित्प्रश्नविच्च सः ॥ १४२ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्ति (wrong syllable)

दैवज्ञपुं गणकपुं ज्ञानिन्पुं मौहूर्तिकपुं निमित्तविद्पुं सांवत्सरपुं ज्योतिषिकपुं ज्योतिर्विद्पुं प्रश्नविद्पुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.744 · p. 105

सांवत्सरश्च दैवज्ञो ज्यौतिषिको निमित्तवित् ॥ ७४४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

सांवत्सरपुं दैवज्ञपुं ज्यौतिषिकपुं निमित्तविद्पुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.177 · p. 123

सांवत्सरो वर्षकोषो रेखाजीवी गणाङ्कभुक् ।तान्त्रिको ज्ञातसिद्धान्तः शास्त्रतत्तज्ञ ईरितः ॥

अनुष्टुप्

सांवत्सरपुं वर्षकोषपुं रेखाजीविन्पुं गणाङ्कभुज्पुं तान्त्रिकपुं ज्ञातसिद्धान्तपुं शास्त्रतत्त्वज्ञपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ब्रह्माध्यायः Śabdaratnākara 3.2.1259 · p. 154

कार्तान्तिकमौहूर्तिकमौहूर्तज्ञानिगणकदैवज्ञाः ।सांवत्सरमौहूर्तौ ज्योतिषिकोऽर्थवति गणितसंख्याते ॥ १२५९ ॥

गीतिः

कार्तान्तिकपुं मौहूर्तिकपुं मौहूर्तपुं ज्ञानिन्पुं गणकपुं दैवज्ञपुं सांवत्सरपुं ज्योतिषिकपुं गणितवि संख्यातवि

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.25 · p. 106

मौहूर्तिकमौहूर्तज्यौतिषिकज्ञानिगणकदैवज्ञाः ।सांवत्सर आदेशी कार्तांतिक इत्यमी तुल्याः ॥ २५ ॥

आर्याmetre not read in every line

मौहूर्तिकपुं मौहूर्तपुं ज्यौतिषिकपुं ज्ञानिन्पुं गणकपुं दैवज्ञपुं सांवत्सरपुं आदेशिन्पुं कार्तान्तिकपुं

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.33 · p. 125

सांवत्सरः कृष्णशालिर्बालकश्चावरोहकः ।श्वेतशालोऽपौरशूरचपलाः करसूकरौ ॥ ३३ ॥

अनुष्टुप्

सांवत्सरपुं कृष्णशालिपुं बालकपुं अवरोहकपुं श्वेतशालपुं अपौरपुं शूरपुं चपलपुं करपुं सूकरपुं

genderपुंmasc.

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.661 · p. 83

स्यात् सरस्वत्सरस्यत्योरथ सांयात्रिकं नपि ।प्रभाते पोतवणिजि ना (तु ? थ) साव्वँत्सरस्त्रिषु ॥ ६६१ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

meanings

doubtful

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.662 · p. 83

संवत्सरभवादौ स्याद् विज्ञेयः फलपर्वणोः ।विद्याज्ज्यौतिषिके चैनं कृष्णशालौ पुनः पुमान् ॥ ६६२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsसंवत्सरभव फल पर्वन्ज्यौतिषिक कृष्णशालि

doubtful