अधिष्ठान
adhiṣṭhānaक्ली · neut.In 11 kośas: 3 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
नगरी पूः पुरी द्रङ्गः पत्तनं पुटभेदनम् ॥ ९७१ ॥निवेशनमधिष्ठानं स्थानीयं निगमोऽपि च ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पत्तनं स्यादधिष्ठानं निगमः पुटभेदनम् ।नगरं नगरी द्रङ्गः स्थानीयं पूः पुरी पुरम् ॥ २८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुरी पुरिश्च पूश्चैवं पट्टनं पुटभेदनम् ।अधिष्ठानं पत्तनञ्च निवेशश्च निवेशनम् ॥ १६६० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रश्नप्रभेदे च शरावके चा-स्त्री वर्धमानो नरि विष्णुवृद्ध्योः ।स्यान्मालुधानो नरि चित्रसर्पेस्यान्मालुधानी च लताभिदि स्यात् ॥ २२ ॥
इन्द्रवज्रा
doubtful
अध्यासने च कश्मीरप्रसिद्धनगरान्तरे ।कश्चित् त्वारोपणेऽप्याह व्यवस्थापन एव च ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अधिष्ठान as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् आधिबन्धकं व्यसनं चेतःपीडाधिष्ठानमाधयः ॥ ९७ ॥ Amarakośa 3.3.97
- धरणिकोश आधिआधयः स्युर्मनःपीडाव्यसनाधिष्ठानबन्धकाः । साधु शोभनमाख्यातं साधुर्वार्धुषिकेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 18.2.4
- कोषकल्पतरु अध्यास्तेस्नेहबस्तावधेराधिपत्याधिष्ठानयोरयम् । आधिको वेः समः कोचे विशति स्यात्प्रवेशने ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 3.5.41
- नानार्थार्णवसंक्षेप आधिअप्तुस्तु याचके कालेऽप्यश्मा पाषाणमेघयोः । आधिर्मानसपीडायामधिष्ठाने तथैव च ॥ ११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.11
- शब्दरत्नावली आधिप्रत्याशायामधिष्ठाने समाधावपि कुत्रचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.3
- शब्दरत्नाकर आधिअधिष्ठाने चित्तदुःख आस्था गोष्ठीप्रतिज्ञयोः । तत्परत्वेऽवलम्बेऽथ शुभवाक्याहिदंष्ट्रयोः ॥ १८७३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1873
- वैजयन्ती आधियत्नेऽर्केऽग्नौ मतौ वातेऽप्याखू सूकरमूषिकौ । आधिस्तु व्यसने चित्तदुःखेऽधिष्ठानबंधयोः ॥ ७ ॥ Vaijayantī 6.1.7