कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

निवेश

niveśaपुं · masc.

In 16 kośas: 18 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1499 · p. 56
आवेशाटोपौ संरम्भे निवेशो रचना स्थितौ ॥ १४९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.55
निवेशः शिबिरं षण्ढे सज्जनं तूपरक्षणम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.452 · p. 52
यात्रा प्रयाणं प्रस्थानं निवेशः शिविरं स्मृतम् ।अवस्कन्दः प्रपातश्च सौप्तिकं च निगद्यते ॥ ४५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.128 · p. 103
चक्रपर्यायतोङ्गार्थं भृङ्गालुः कनकालुका ।निवेशः शिविरं क्लीबं सज्जनं तूपरक्षणे ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सङ्कीर्णकाण्डः Kalpadrukośa 1.10.62 · p. 241
विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूह उपघ्नस्त्वन्तिकाश्रये ।स्यातां निवेशनिर्वेशावुपभोगः परिक्रिया ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुरवर्गः Koṣakalpataru 2.1.32 · p. 122
वासो निवासो निलयो निवेशःक्षयो निकाय्यावसथाश्रयाश्च ।प्राणन्त(?) आवास इहा[9a]लयः स्यात्संस्त्याय उक्तोऽत्र गृहा नृभूम्नि ॥ ३२ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.82 · p. 250
बलस्थितिर्निवेशं स्याच्छिबिरं च नपुंसके ।हस्त्यश्व-रथ-पादातं सेनाङ्गं स्याच्चतुष्टयम् ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.15 · p. 31
आक्रोशनमभिष्वङ्गो निवेशो रचना स्थितिः ।आस्यासनास्था-स्थितयोऽभ्युपपत्तिस्त्वनुग्रहः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.375 · p. 98
रचनायां निवेशोऽथ गतवीर्या तु विहृतिः ।व्रज्या चर्या विहारोऽपि वीङ्खा पर्यटनं पुनः ॥ ३७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.281 · p. 60
संपूर्णसरसा साध्वी भीरा कनकवालुका ।शिबिरे संनिवेशः स्यान्निवेशो वेश इत्यपि ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त भूमिभानुः Pañcatattvaprakāśa 2.234 · p. 16
निवेशः शिबिरं वस्त्रमन्दिरमुपकारिका ।वितानं मण्डपाच्छादो वस्त्रभित्तिस्तिरष्किका ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 न्दि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति राजवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.2.36 · p. 37
पूः पुरं नगरं द्रङ्गो निवेशो नगरी पुरी ।स्थानीयं निगमो ग्रामः पत्तनं पुटभेदनम् ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1660 · p. 266
पुरी पुरिश्च पूश्चैवं पट्टनं पुटभेदनम् ।अधिष्ठानं पत्तनञ्च निवेशश्च निवेशनम् ॥ १६६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1665 · p. 267
द्रङ्गो निवेश उद्रङ्गः पत्तनाच्छेष्ठमुच्यते ।शाखापुरं चोपपुरं राजधानी पृथक् पुरम् ॥ १६६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2729 · p. 443
निवेशो रचना चैव स्थितिर्नामापि मन्यते ॥ २७२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ब्रह्माध्यायः Śabdaratnākara 3.2.1232 · p. 151
अशिखो मुण्डितो मुण्डः पौंस्नपुंसवने समे ।विवाहोपयमोद्वाहोपयामा दारसंग्रहःपाणिग्रहः परिणयो निवेशः पाणिपीडनम् ॥ १२३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 85 · p. 536
उद्रङ्गश्च निवेशश्च स एव द्रङ्ग इत्यपि ॥ ८५ ॥
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश धर्मकर्माध्यायः Vaijayantī 5.2.14 · p. 193
निर्बन्धोऽभिनिवेशः स्यात् प्रवेशोऽन्तरगाहनम् ।आस्यासनोपवेशश्च निवेशो रचना स्थितिः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास शपादः Dharaṇikośa 29.1.3 · p. 211
संकाशौ निभतुल्ये यौ ? विकाशो विजने स्फुटे ।निवेशौ शिबिरोद्वाहौ निदेशः शिष्टभाषणे ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.20 · p. 367
स्त्री नीलिकायां चरमे सुहेम्निपलाश उक्तो रजनीचरेऽपि ।शट्यां त्रिपर्णे हरितेऽन्तिमे तुपर्णे निवेशः शिबिरे विवाहे ॥ २० ॥
उपजातिः
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.21 · p. 367
विन्यासके वेतनमूर्छयोस्तुनिर्वेश उक्तः प्रगमे च भोगे ।अङ्गुष्ठतर्जन्युभयप्रमाणेदेशे च कुड्येऽपि नरि प्रदेशः ॥ २१ ॥
इन्द्रवज्रा
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.113 · p. 21
निःस्रावणक्रियायां तु निःस्रावी भक्तमण्डके ।निवेशस्तु विवाहे स्याच्छिबिरे च निवेशने ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.114 · p. 21
निवेशने च रचना स्थितिर्निषदने तथा ।निमेषोऽष्टादशांशे स्यात् काष्ठायाश्च निमीलने ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास नकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.18.275 · p. 197
निस्त्रिंशः परुषे खड्गे निषधः स्वरदेशयोः ।निवेशो रचनानीकविवाहेषु पुरेऽप्यथ ॥ २७५ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शान्ताः Śabdaratnāvalī 7.30.18 · p. 290
निर्वेशो वेतने भोगे मूर्च्छने च भवेत्पुमान् ।निवेशः शिबिरोद्वाहविन्यासेषु निवेशने ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2110 · p. 256
निवेशौ शिबिरोद्वाहौ निरोधौ रोधसंक्षयौ ।निह्नवस्तु निकारे स्यादविश्वासेऽप्यपह्नवे ॥ २११० ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.1.33 · p. 241
धाराटश्चातकेऽश्वे च नभसौ व्योमसागरौ ।निवेशौ शिबिरोद्वाहौ निरोधौ रोधसंक्षयौ ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्

निवेश as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु निनिःक्षेपे नियमे निवेशभ(भृ?)शयोर्दानेऽन्तिके दर्शने- न्तर्भावोपरमाश्रयाम्बुषु तयोधा(?)भावविन्यासके । हर्षे चौर्यनिकृष्टवर्जनविपर्यासप्रमोदेष्वप स्याद्विश्लेषविकारयोरुप पुनर्हीनेऽधिके चान्तिके ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 5.1.4
  • शब्दरत्नावली निन निषेधे तूपमायां शिरश्चालन इत्यपि ॥ नि सामीप्ये निवेशेऽतिशये दाने च संशये । नित्यार्थे कोशले क्षेपे बन्धेऽन्तर्भावमोक्षयोः ॥ आश्रये राश्यधोभावविन्यासोयरमेष्वपि । नु प्रश्नातीततर्कानुनयोपमानहेतुषु ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.39