अवकाश

अवकाश as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् स्थानअवकाशे स्थितौ स्थानं क्रीडादावपि देवनम् ॥ ११७ ॥ Amarakośa 3.3.117
• नामलिङ्गानुशासनम् अन्तरअन्तरमवकाशावधिपरिधानान्तर्धिभेदतादर्थ्ये ॥ १८७ ॥ छिद्रात्मीयविनाबहिरवसरमध्येऽन्तरात्मनि च । Amarakośa 3.3.352
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) अन्तरवस्त्रे मध्ये तथा छिद्रे व्यवधानेऽन्तरात्मनि । अवकाशे बहिर्योगे विशेषेऽवसरेऽन्तरम् ॥ ८७१ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.871
• धरणिकोश सन्धिसन्धिर्भागे सुरुङ्गायां सन्धिः संघटनेऽपि च । नाटकाङ्गेऽपि सन्धिः स्यादवकाशेऽपि विद्यते ॥ Dharaṇikośa 18.3.2
• धरणिकोश स्थानस्थानं स्थितौ च सादृश्ये संनिवेशावकाशयोः । स्थानेशब्दो निपातस्थो युक्तार्थः कारणार्थकः ॥ Dharaṇikośa 19.3.2
• धरणिकोश मध्यभव्यं श्रेयसि योग्ये च भव्यं भाविनि सुन्दरे । मध्यं न्यायेऽवकाशे च लग्नके चावलग्नके ॥ Dharaṇikośa 25.2.13
• कोषकल्पतरु वीचिमधौ( ? )शुद्धे परवत् स्त्री तु रुचिः स्यादभिष्वङ्गे । शोभामयूखवाञ्छा- स्ववकाशे तु द्वयोर्वीचिः । स्वल्पतरङ्गे च सुखे- ऽथाभिनये सीवनद्रव्ये । नारीन्द्रिये च सूची शचीन्द्रपत्नी शतावर्याम् । काञ्ची देशविशेषे गुञ्जायां मेखलायां च । षड्ग्रन्थासारिकयो- र्वचा स्त्रियां स्याच्छुके पुंसि ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.5.7
• कोषकल्पतरु भित्तिकुड्ये प्रदेशेऽपि च संधिभागे तथावकाशेऽप्यथ संवृ(भृ?)ते स्यात् । लाभे तथाप्तिः सुमहोदये तु प्राप्तिश्च लाभे परमे तथोक्ता ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.58
• कोषकल्पतरु स्थानस्थानं तु न स्त्री स्थितिसंनिवेशा- वकाशनाशास्त्वथ सूनमाहुः । पुष्पे द्वयोनं प्रसवे च तद्व- दुच्छूनवाचि त्वपरोपमं स्यात् ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.88
• कोषकल्पतरु मध्यसंख्या विचारे गदिता तथैक- त्वादौ रणे तु प्रथिता द्वयोना । लग्नेऽधमे च त्रिषु मध्यमन्त्ये न्याय्येऽवकाशेऽपि च लग्नकेऽस्त्री ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.26.23
• कोषकल्पतरु अन्तरअनूर्ध्व[51b]हीने परगोऽध्वरस्तु स्यात्सावधाने वसुभिन्मखार्थः । अस्त्र्यन्तरं रन्ध्रविनावकाशा- न्तरात्मभेदावधिमध्यवाचि ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.84
• नानार्थार्णवसंक्षेप स्थानस्थानं क्लीबं नरेऽप्यन्ये प्राहुर्गेहावकाशयोः । सम्बन्धभेदे जन्तूनां स्यान्निवृत्तिप्रसङ्गयोः ॥ १४८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1489
• नानार्थार्णवसंक्षेप अन्तरअन्तरं तु नपि प्रत्यासत्तौ मध्यावकाशयोः । तादर्थ्यऽवसरे कालभेदे मन्वन्तराह्वये ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.10
• शब्दरत्नावली वीचिवाग्वाचा च समानार्थे भारतीवचसोः स्त्रियौ । वीचिस्तरङ्गावकाशसुखस्वल्पेषु च द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.9
• शब्दरत्नावली सन्धिसन्धिर्ना तु सुरुङ्गायां संहितोपाययोरपि । स्त्रियां भगे च घट्टनेऽवकाशे नाटकाङ्गके ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.17
• शब्दरत्नावली स्थानस्थानं तुल्येऽवकाशे च स्थितौ वृद्धिक्षयेतरे । स्त्यानं घनत्वे जघने स्निग्धे चालस्यकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.22
• शब्दरत्नावली अन्तरअमरस्त्रिदशे वज्रद्रुमेनेन्द्रपुरि स्त्रियाम् ॥ गुडुच्यामपि दूर्वायां जरायुस्थूनयोरपि । अपरा च जरायौ स्याद्गज(?)पश्चार्द्धके स्त्रियाम् ॥ अर्वाचीने वाच्यलिङ्गमितरस्मिन्नपि त्रिषु । अछरो वसुभेदे स्यात्सावधाने क्रतौ पुमान् ॥ अन्तरे परिधाने स्यादवकाशे परात्मनि । छिद्रतादर्थ्यभेदेषु तुल्येऽवसरमध्ययोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.52
• शब्दरत्नाकर अन्तरअवकाशेऽवधौ भेदे विनार्थच्छिद्रयोरपि । अपानः पुंसि देहस्थवायौ पायौ नपुंसके ॥ २०३९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2039
• वैजयन्ती अन्तरक्ली तु मध्येऽवकाशे च तादर्थ्येऽवसरेऽवधौ । विशेषविवरान्तर्धिष्ववसानविनार्थयोः ॥ २ ॥ Vaijayantī 7.5.2