कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कायस्थ

kāyasthaपुं · masc.

In 12 kośas: 8 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 3.18 · p. 4
कफे सिंहानकः खेटः स्यात्कूकुदे तु कूपदः ॥ १०५ ॥पारमितोऽथ कायस्थः करणोऽक्षरजीविनि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 मि (wrong syllable)
सिंहानकपुंखेटपुंकूपदपुंपारमितपुंकायस्थपुंकरणपुं
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.586 · p. 66
शूद्रोऽन्त्यवर्णो वृषलः पद्यः पज्जश्च कथ्यते ।लेखकः स्याल्लिपिकरः कायस्थोऽक्षरजीवकः ॥ ५८६ ॥
अनुष्टुप्
शूद्रपुंअन्त्यवर्णपुंवृषलपुंपद्यपुंपज्जपुंलेखकपुंलिपिकरपुंकायस्थपुंअक्षरजीवकपुं
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षोडशोपदेशः Bālaprabodhikā 16.344 · p. 97
पलगण्डो लेपकारी लम्बनस्तूक्षपालकः ।कायस्थः स्याल्लिपिकरः करणोऽक्षरजीवकः ॥ ३४४ ॥
अनुष्टुप्
पलगण्डपुंलेपकारिन्पुंलम्बनपुंउक्षपालकपुंकायस्थपुंलिपिकरपुंकरणपुंअक्षरजीवकपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.17 · p. 204
नाडिंधमः कलादः स्याच्छौल्बिकस्ताम्रकुट्टकः ।कायस्थः कूटकृत्पञ्जीकरः करण इत्यपि ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
नाडिंधमपुंकलादपुंशौल्बिकपुंताम्रकुट्टकपुंकायस्थपुंकूटकृत्पुंपञ्जीकरपुंकरणपुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.8 · p. 295
लेखाधिकारी कायस्थः पञ्जिकाकार इत्यपि ।मालाकारो मालिकः स्यात्पुष्पाजीवस्तु पुष्पलूः ।पुष्पलावी कुलालस्तु मृत्करो भरटोऽपि सः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
लेखाधिकारिन्पुंकायस्थपुंपञ्जिकाकारपुंमालाकारपुंमालिकपुंपुष्पाजीवपुंपुष्पलूपुंपुष्पलाविन्पुंकुलालपुंमृत्करपुंभरटपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.364 · p. 105
लिविकरश्च कायस्थोऽक्षरचुञ्चुश्च कथ्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 क (wrong syllable)
लिविकरपुंकायस्थपुंअक्षरचुञ्चुपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1533 · p. 185
निषादः स्यात् पारशवः कायस्थकरणौ समौ ।तन्तुवायः कुविन्दः स्यात् त्रसरः सूत्रवेष्टनम् ॥ १५३३ ॥
अनुष्टुप्
निषादपुंपारशवपुंकायस्थपुंकरणपुंतन्तुवायपुंकुविन्दपुंत्रसरपुंसूत्रवेष्टनक्ली
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.23 · p. 137
कायस्थः स्याल्लिपिकरः करणोऽक्षरजीवनः ।लेखकोक्षरचुंचुश्च लिबिर्लेखाक्षरस्य या ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
कायस्थपुंलिपिकरपुंकरणपुंअक्षरजीवनपुंलेखकपुंअक्षरचुंचुपुंलिबिस्त्री
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ थान्ताः Koṣakalpataru 6.18.9 · p. 232
स्यात्सर्षपेऽच्छेऽ परात्मनि[3b]स्या-त्कायस्थ उक्तो नरजातिभेदे ।स्त्री त्वामलक्यां च तथाभयायांवयःस्थ उक्तस्तरुणोऽन्यलिङ्गः ॥ ९ ॥
उपजातिःmetre not read in every linenearly उपजातिः: pāda 1, syllable 9 नि (wrong syllable)
meaningsनरजातिभेदआमलकीअभया
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.459 · p. 86
कायस्थो लेखके त्रिः स्याच्छरीरस्थेऽप्यथ स्त्रियाम् ।हरीतक्यामिदं चोक्तं रभसेनैव धीमता ॥ ४५९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsलेखकशरीरस्थहरीतकी
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.128 · p. 177
कायस्थो मारुते भेक? जीवके परमात्मनि ।हरीतक्यामलक्योस्तु कायस्थैव निबध्यते ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमारुतभेकजीवकपरमात्मन्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश थान्ताः Śabdaratnāvalī 7.17.12 · p. 227
कायस्था स्त्री हरीतक्यां ना नृजातिपरात्मनोः ।गोग्रन्थिर्गोष्ठगोजिह्वाकरीषेषु भवेत्पुमान् ॥
अनुष्टुप्
meaningsनृजातिपरमात्मन्

कायस्थ as a meaning in nānārtha verses