जीवक
jīvakaपुं · masc.In 13 kośas: 19 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
कूर्चशीर्षो मधुरकः शृङ्गह्रस्वाङ्गजीवकाः ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नग्नाटो दिग्वासाः क्षपणः श्रमणश्च जीवको जैनः ।आजीवो मलधारी निर्ग्रन्थः कथ्यते सद्भिः ॥ ३४५ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
सम्मूर्च्छनं त्वभिव्याप्तिरवेक्षा प्रतिजागरः ।जीवकस्तु प्रयासः स्यात्परिणामस्तु विक्रिया ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जीवको जीवनो जीव्यः शृङ्गाख्यः प्राणदः प्रियः ।चिरञ्जीवी च मधुरो मङ्गल्यः कूर्चशीर्षकः ॥ ५३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स एव जीवको जैनः श्रामणेयस्तु चेलुकः ।खिङ्खरः स स्वनामष्टीः पैशुन्यं भैक्षजीविका ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुशिकः स्यात्स्नेहकरोऽश्वकर्णस्त्वेष शैलजः ।सस्यसंवरणः शूरश्चीरिपत्रो गुरुच्छदः ॥[31b]तार्क्ष्यहृद्दीर्घपत्रः स्यात्पीतसालस्तु बीजकः ।जीवकः प्रियकः काम्यो भवेद्बन्धूकपुष्पकः ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्स्ने (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जीवको जीवदः क्षोदी मङ्गल्यो मधुरप्रियः ।कूर्चकः कूर्चशीर्षश्च शृङ्गकश्चिरजीव्यपि ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जीवकर्षभकावेतौ हिमाद्रिशिखरोद्भवौ ।जीवन्ती जीवनी जीवा जीवनीया यशस्करी ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कथाप्रसङ्गश्च मतो भवेज्जाङ्गलिकान्यवत् ।व्यालग्राही जीवकः स्यादाहितुण्डिक इत्यपि ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कृष्णसर्जो मदासर्जः कल्याणः पीवरोऽसनः ।महासालः पीतसालो जीवकः प्रियसालकः ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मङ्गल्यनामधेयश्च जीवकः प्रियजीवकः ।ह्रस्वाङ्गको मधुरकः प्राणकश्चिरजीव्यपि ॥ ३६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
असनश्चाऽऽसनश्चैव बन्धूकपुष्पजीवकौ ।प्रियकः पीतसालश्च सर्जकः पीतसारकः ॥ २०२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चारित्र्यागुरुपत्रा च पिच्छिला यमदूतिका ।बन्धूकपुष्पप्रियकजीवकाः पीतशालकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खदिरा च नमस्कारी समङ्गा गण्डकाल्यपि ।कूर्चशीर्ष-मधुरक-ह्रस्वाङ्ग-शृङ्ग-जीवकाः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्योनाकः कुटन्नटवद् नटोऽथ चिरजीवकः ।जीवको मधुरकश्च मधुरः कूर्चशीर्षके ॥ २०१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 कु (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अस्त्रियां स्युः कलिङ्गाद्या लिकुचो लकुचो डहुः ।पीतसारस्तु बन्धूकप्रसवासनजीवकाः ॥ ४९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूर्चशीर्षो मधुकरो ह्रस्वाङ्गः शृङ्गिजीवकौ ।ब्रह्म्यां सत्यवती ब्राह्मी मत्स्याक्षी सोमवल्लिका ॥ ६५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आजीवो जीवको जैनो निर्ग्रन्थो मलवार्यपि ।हृदयालुः सुहृदयो महेच्छस्तु महाशयः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
जीवकस्तु नरि पीतशालकेवृद्धिजीविकृपणार्थकोऽन्यवत् ।दीपकं भवति वागलंकृतौदीप्तिकारिणि तु वग्च्यवत्स्मृतम् ॥ ६९ ॥
रथोद्धता
जीविका वर्तनेऽथोक्तो जीवकः सेवके तरौ ।प्राणके चातके व्यालग्राहे वृद्ध्युपजीविनि ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
जालिको वाच्यवद्ग्रामजालिकैवर्तयोरपि ।जीवकः पीतशाले स्यात् प्राणके क्षपणेऽपि च ।न पुंसि कूर्चशीर्षे स्यादाजीवे जीविकाऽपि च ॥
अनुष्टुप्
त्रिषु सेवकवृद्याशिजीविषु त्वहितुण्डिके ।झल्लिका स्यात् पुटे द्योते तूद्वर्तनमलेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
doubtful
श्रमणे जीवयितरि वृद्धिजीविनि जीवकः ।जर्जरस्त्रिषु जीर्णेऽपि जनकोऽपि नृपान्तरे ॥ २०९२ ॥
अनुष्टुप्
जृंभितं जृंभणोत्फुल्लविवृद्धेषु विचेष्टिते ।जीवकः प्रवरे जन्तौ श्रमणे वृद्धिजीविनि ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
जीवक as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप शृङ्गसानौ क्रीडाम्बुयन्त्रे च प्रधानेऽन्यस्तु मन्यते । प्राधान्येऽन्यः प्रभुत्वेऽथ जीवकाह्वयभेषजे ॥ १४१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1410
- नानार्थार्णवसंक्षेप मधुरिकपुमान् मधुरिकः प्रोक्तो जीवकाह्वयभेषजे । शालेयाख्ये शीतशिवे स्त्रियां मधुरिका मता ॥ ४७५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.475
- परमानन्दीयनाममाला कायस्थकायस्थो मारुते भेक? जीवके परमात्मनि । हरीतक्यामलक्योस्तु कायस्थैव निबध्यते ॥ १२८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.128
- शिवकोष प्राणकप्राणको जीवके वोले प्रियकोऽसननीपयोः । कुङ्कुमे महिलाह्वायां पिण्याकः पुत्रपुंसकः ॥ ३४ ॥ Śivakoṣa 1.3.34
- शिवकोष शृङ्गपर्कट्यां चाथ शृङ्गो ना भूस्तृणे जीवकेऽस्त्रियाम् । विषर्षभशिवामेषशृङ्गीकर्कटकीषु च ॥ ८७ ॥ Śivakoṣa 3.1.87
- शब्दरत्नावली कणाऊर्णा स्यादन्तरावर्ते भ्रुसोर्मेषादिलोमनि । कर्णः स्यात्तु पृथापुत्रे श्रवणे काञ्चनी(?) त्रिषु(?) ॥ क्षण पर्वण्युत्सवे च कालमानेऽपि न द्वयोः । कणा तु जीवके चाल्पपिप्पलीमक्षिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.4