दन्तधावन
dantadhāvanaपुं · masc.In 11 kośas: 9 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
कलाण्ड्यप्यथ गुच्छार्थात्करञ्जः पुष्प इत्यपि ।स्निग्धपत्रो नदी गुच्छी सा नन्दी दन्तधावनः ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वक्राङ्गो बालतनयो मुशल्योऽपि मुसल्यवत् ।गायत्र्यपि च पुंसि स्यात्सारद्रुर्दन्तधावनः ॥ ३०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महाकालस्तु किंपाको बर्बरीकोपकालकौ ।खदिरो रक्तसारः स्यात्कु[32a]ष्ठघ्नो दन्तधावनः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
खदिरे स्याद्रक्तसारः कण्टकी दन्तधावनः ।गायत्री बालपत्रश्च जिह्मशल्यः क्षितिद्रुमः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालपत्रे तिक्तसारः खदिरो दन्तधावनः ।तिलके पुलकः श्रीमान्सुगन्धो मुखमण्डनः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खदिरो बालतनयः कुष्टकुद्दालपत्रकम् ।यूपद्रुमः कृष्णसारो गायत्री दन्तधावनः ।हरिमदोऽरिमेदो विट्खदिरेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
वानप्रस्थो मधुष्ठीलो जलजेऽत्र मधूलकः ।गायत्री खदिरः शल्यः कुम्भाण्डो दन्तधावनः ॥ ४६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालपत्रे तिक्तसारः खदिरो दन्तधावनः ।सिते तु तस्मिन् कदरः शल्यकश्च मरुन्धवः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबे यवनिकायां तु स्यात् तिरस्करिणी स्त्रियाम् ।क्ली छादनेऽथ ना दन्तधावनः खदिरद्रुमे ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsखदिरद्णुम
अरिभेदे करञ्जे च क्ली तु दन्तस्य शोधने ।दन्तकाष्ठेऽप्यथो हस्तिवातिङ्गिन इति श्रुते ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अमेरुद्रुमभिदो(?)र्ना जम्बुमाली निगद्यते ।स्यात्क्लीबं दन्तशुद्धौ ना खदिरे दन्तधावनः ॥केतुग्रहे हुताशे च स्यात्पुमान् धूमकेतनः ।शिवे सुते च पक्षान्ते मित्रे ना नन्दिवर्द्धनः ॥दाने च प्रतिपत्तौ च बोधने प्रतिपादनम् ।भुजङ्गे च मयूरे च प्रचलाकी भवेत्पुमान् ॥धनदे भास्करे विष्णौ विधौ च पद्मलाञ्छनः ।वाग्देवतायां तारायां पद्मायां पद्मलाञ्छना ॥कालीयके हरिद्रायां न द्वयोः पीतचन्दनम् ।भीमे षेष्ठे च महिष पृष्ठशृङ्गी भवेत्पुमान् ॥देवदारुणि कालीये न द्वयोर्वरचन्दनम् ।स्त्रीरत्नरोचनालाक्षाहरिद्राफलिनीषु च ॥साध्व्यां गौरीसरस्वत्योः पद्यायां वरवर्णिनी ।वासुदेवे मधुकरे स्यात्पुंसि मधुसूदनः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 भि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
दन्तधावन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश खदिरकवरी वर्वरी शाकं कवरी साधुकुन्तलः । खदिरी शाकभेदे स्यात्खदिरो दन्तधावनः ॥ Dharaṇikośa 26.2.33
- शिवकोष खदिरखर्जूरस्तु द्वयोः सिन्द्यां तालपत्र्यां तु सा स्त्रियाम् । खदिरा शाकभेदे स्यात्खदिरो दन्तधावने ॥ ३९९ ॥ Śivakoṣa 22.3.399
- शब्दरत्नावली रागचूर्णरक्तरेणुः कोरके स्यात् सिन्दूरे च पलाशके । रागचूर्णः कामदेवे फल्गुके दन्तधावने(?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.88