कृष्णसार
kṛṣṇasāraपुं · masc.In 20 kośas: 21 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
मृगभेदा रुरुन्यङ्कुरङ्कुगोकर्णशम्बराः ॥ १२९३ ॥चमूरुचीनचमराः समूरैणर्श्यरौहिषाः ।कदली कन्दली कृष्णसारः पृषतरोहितौ ॥ १२९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्णसाररुरुन्यङ्कुरङ्कुशम्बररौहिषाः ।गोकर्णपृषतैणर्श्यरोहिताश्चमरो मृगाः ॥ १० ॥गन्धर्वः शरभो रामः सृमरो गवयः शशः ।इत्यादयो मृगेन्द्राद्या गवाद्याः पशुजातयः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एणः कुरङ्गो हरिणो मृगः स्यात्सारङ्ग ऋष्यः पृषतो रुरुश्च ।न्यङ्कुस्तथा रङ्कुरिति प्रसिद्धा,वातप्रमीशम्बरकृष्णसाराः ॥ २३० ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
महिषी तु चिरस्कन्धो … न्तस्तु रजस्वलः ।निरञ्जनः कृष्णसारो पृषतस्तु सबिन्दुकः ॥ ३१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्णशारः कृष्णसारः कुरङ्गः स्यात् कुरङ्गमाः (मः?) ।खड्गः खड्गी च कथितः समौ जम्बूकजम्बुकौ ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ तिन्दुः कृष्णसारः कालस्कन्धोऽतिमुक्तकः ।स्यन्दनार्थादाह्वयार्थः स्फूर्जनोऽपि च रामणः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वातायुः कृष्णसारस्तु कलमः कृष्ण इत्यपि ।एणोऽप्यथ पुनर्न्यङ्कुर्वङ्कुणो मृगसंनिभः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एणः कृष्णः कृष्णसारः कमलोऽथैणमस्य यत् ।चर्माद्यमेण्यास्त्वैणेयं त्रितयेऽथ कुरङ्गकः ।चतुरश्चारुगामी च किंचिल्लोहितकृष्णकः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
हेरम्बः कृष्णशृङ्गश्च तुलायः कासरो गुरुः ।कृष्णः स्यात्कृष्णसारे तु निरञ्जननिरञ्जकौ ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यज्ञार्हः शम्बरः स्वल्पे पृषदस्तु स बिन्दुमान् ।महो रुरुः कृष्णसार एणको विपुलोन्नतः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सारः कृष्णश्च रङ्कुश्च कृष्णसारः सुराकृतौ ।मण्डलादिक्रमेणैव कुण्डलीत्यादिकं विदुः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वातायुः कृष्णसारश्च रुरुमुख्यास्तु तद्भिदः ।सिंहो मृगेन्द्रः पारीन्द्रो हर्यक्षः केसरी हरिः ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कन्दली कृष्णशारश्च कृष्णसारोऽपि कथ्यते ।दक्षिणेर्मा मृगः सोऽस्ति यो व्याधैर्दक्षिणे क्षतः ॥ २३४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खदिरो बालतनयः कुष्टकुद्दालपत्रकम् ।यूपद्रुमः कृष्णसारो गायत्री दन्तधावनः ।हरिमदोऽरिमेदो विट्खदिरेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
मृगभेदाः कृष्णसार-रुरु-सम्बर-रौहिषाः ।गोकर्ण-रङ्क-चमर-न्यङ्कु-गन्धर्व-रोहिताः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कालसारः कृष्णसारः कृष्णशारोऽपि कीर्तितः ।शम्बरः सम्बरोऽपि स्यात् रोहिषो रौहिषोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मृगभेदे कृष्णसारकालसारौ सदन्त्यकौ ।सतालव्यौ च, पृषत् पृषतो बिलशायिनी ॥ ३२७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कालस्कन्धः कृष्णसारतिन्दुकस्फूर्जका अपि ।शिंशपायां तीक्ष्णगन्धा भस्मगर्भावसादनी ॥ ४६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्णसारः कृष्णमृगः समौ गवयगोमृगौ ।लम्बन्ते यस्य रोमाणि ककुदि स्यात् स शम्बरः ॥ ६८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मृगे तु कृष्णसारः स्यात्कोटीरे तु किलीटकम् ।रोमाञ्चे पुल इत्युक्तो गम्भीरः शूरवाचके ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नित्यशंकी च कृष्णस्तु कृष्णसारो निरञ्जनः ।यज्ञांग एणस्ताम्रस्तु हरिणस्तृणसंवरः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याद्दक्षिणावर्तजले सिताभ्रेतथा नृलिङ्गो घनसार उक्तः ।स्यात्कृष्णसारो हरिणप्रभेदेस्त्री शिंशपायामपि वज्नवृक्षे ॥ १२ ॥
उपजातिः
meaningsहरिणप्रभेद
कादम्बरी तु वारुण्यां क्लीबं दध्यग्रमद्ययोः ।कृष्णसारो बालपत्रे शिंशपायां तु योषिति ॥ ४२३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsबालपत्र
दीर्घनख्यां च भण्डीरे न क्लीबं वज्रकण्टके ।घनसारोऽप्सु कर्पूरे दक्षिणावर्तपारदे ॥ ४२४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कालञ्जरो योगिचक्रमेलकाद्रिशिवेषु च ।कृष्णसारो मृगस्नुह्योः शिंशपायामपि स्त्रियाम् ॥गिरिसारस्तु मलये लोहे बङ्गे च कीर्त्यते ।चराचरं भवेत्क्लीबं जगति त्रिषु जङ्गमे ॥चक्रधरो ग्रामजालिभुजङ्गमहरिष्वपि ।तोयधरो मेघमुस्तासुनिषम्रौषधीष्वपि ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ध (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 ध (wrong syllable)
कृष्णसार as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप यज्ञार्हयज्ञार्हः कृष्णसाराख्यमृगे त्रिर्यागयोग्यके । यज्ञियस्तु पुमान् मुञ्जे यज्ञकर्मार्हके त्रिषु ॥ १४६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1466
- नानार्थार्णवसंक्षेप निरञ्जनपौर्णमास्यां द्वयोस्तु स्यात् कृष्णसाराह्वये मृगे । त्रिर्निर्गताञ्जनादौ स्यादथ निर्भर्त्सनं नपि ॥ ३०९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.309