कदर
kadaraपुं · masc.In 10 kośas: 7 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
अरिमेदो विट्खदिरे कदरः खदिरे सिते ।सोमवल्कोऽप्यथ व्याघ्रपुच्छगन्धर्वहस्तकौ ॥ ५० ॥एरण्ड उरुबूकश्च रुचकश्चित्रकश्च सः ।चञ्चुः पञ्चाङ्गुलो मण्डवर्धमानव्यडम्बकाः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बालपत्रोऽपि कुष्ठारिर्मेध्योऽथ कदरोऽपरः ।श्वेतसारः कार्मुकः स्यात्सोमसारः पथिद्रुमः ॥ ३०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शृङ्गवेराम्रतीराणां पुष्करागारयोरपि ।नागरोत्तरयोः स्फारशूरयोः कदरस्य च ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सिते तु तत्र कदरः कामुकः कुब्जकण्टकः ।सोमवल्को नेमिवृक्षः श्यामसारः पथिद्रुमः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कदरः सोमवल्कः स्यात् खदिरे सोमवर्णके ।एरण्डोरुवूकौ व्याघ्रपुच्छो मण्डकडम्वकौ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बालपत्रे तिक्तसारः खदिरो दन्तधावनः ।सिते तु तस्मिन् कदरः शल्यकश्च मरुन्धवः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैकक्ष्यं तु बृहतिका प्रावारश्चोत्तरासंगः ।चन्द्रोदय उल्लोचः कदरश्चन्द्रातपो वितानोऽस्त्री ॥ १२३ ॥
उद्गीतिः
genderपुंmasc.
अपरं तु परार्थं स्यात्पश्चाद्गात्रे च दन्तिनाम् ।कदरः क्षुद्ररोगे स्यात्कदरः खदिरे सिते ॥
अनुष्टुप्
वैद्यस्तु तण्डुलकणे कश्चिद्ब्रूते तु सज्जनः ।कुसूले रभसस्त्वाह कदरः खदिरे सिते ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसितखदिर
रोगक्रकचयोश्चाथ कटभेदे कटोलवाक् ।तथा वादित्रभेदे च कर्कारस्तु महीरुहे ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
उदारो दातृमहतोरनुकूलेऽभिधेयवत् ।उत्तरा स्त्री तु दिग्भेदे स्नुषायां फाल्गुणस्य च ॥विराटतनये पुंसि क्रूरे दिव्युत्रये त्रिषु ।प्रतिवाक्ये क्लीबलिङ्गमुत्तरन्तु निगद्यते ॥एकाग्रं वाच्यलिङ्गं स्यादनाकुलैकतानयोः ।औशीरमासने क्लीबं स्वापचामरदण्डयोः ॥कृकरः पक्षिभेदे स्यात् क्रकचे पक्षिदीनयोः(?) ।कदरः क्रकचव्याधिभिदोश्च खदिरे सिते ॥कर्वुरो राक्षसे पापे जलहेम्नोर्नपुंसकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 कु (wrong syllable)
कदर as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप शल्यकना सूक्ष्मे तण्डुलकणे तण्डुलस्य मलेऽपि च । शल्यकस्तु पुमाञ्छ्वेतखदिरे कदराह्वये ॥ १७६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1769
- शिवकोष सोमवल्कवृषे तु ना शीतपाकी बलारक्तिकयोः स्त्रियाम् । सोमवल्कः कटुफले कदरे घृतपूरके ॥ ७० ॥ Śivakoṣa 1.4.70