दीर्घायुस्
dīrghāyusवि · adj.In 10 kośas: 6 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
जैवातृकस्तु दीर्घायुस्त्रासदायी तु शङ्कुरः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
आयुष्मानपि दीर्घायुः कथ्यतेऽथ परीक्षकः ।स्यादाक्षपाटलिकोऽपि पारिषद्योऽपि सभ्यवत् ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 लि (wrong syllable)
genderविadj.
ह्रस्वाङ्गः प्राणदः श्रेयान्दीर्घायुः स्वरदः शमी ।ऋषभो वृषभः शृङ्गी ककुद्मान्पृषतीपतिः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छर्दनी च विपाण्डुश्च तस्याः पक्वफलं स्फुटी ।कूर्चके शृङ्गकः सर्जो दीर्घायुः कूर्चशीर्षकः ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आयुष्मान् चापि दीर्घायुः जैवातृकश्च मन्यते ॥ ७३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
दक्षिणार्हः दक्षिणीयो दक्षिण्योऽपि निगद्यते ।वदान्यश्च स्थूललक्षः स्थूललक्ष्यो बहुप्रदः ॥दानवीरो दानशौण्डो दानपूर्णोऽपि कुत्रचित् ।आयुष्मानपि दीर्घायुर्भवेज्जैवातृकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
योगे वरीयानतियूनि वर्षेश्रेष्ठेऽथ दीर्घायुरशीतरश्मौ ।काके तथा शाल्मलिपादपे चभवेच्चिरंजीविनि वाच्यलिङ्गः ॥ २९ ॥
उपजातिः
स्त्री तु द्वीपवती नद्यां भूमौ चाथ नृलिङ्गकः ।दीर्घायुः शल्मलीवृक्षे तथा जीवतरावपि ॥ ९३८ ॥
अनुष्टुप्
मार्कण्डेये च काके तु द्वे त्रिः स्याच्चिरजीविनि ।दुर्वारस्तु यमे पुंसि दूरोधे त्वभिधेयवत् ॥ ९३९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
दीर्घायुस्ताम्रपुष्पायां पुंसि स्याच्चिरजीवके ।मधुरसा मुडामूर्वागम्भारीक्षीरिणीषु च ॥ ५३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable)
दीर्घायुस् as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश आयुष्मत्आयुष्मानपि दीर्घायुर्ग्रहयोश्च प्रकीर्तितः । द्वीपवांस्तु नदे सिन्धौ द्वीपवत्यवनिर्नदी ॥ Dharaṇikośa 15.2.61
- शब्दरत्नावली जैवातृकत्रिषु दीर्घायुः कृशयोश्चन्द्रे जैवातृकः पुमान् । बहित्रे तर्तरीकं स्यात् पारगे त्रिषु कीर्त्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.173
- त्रिकाण्डशेष जैवातृकजैवातृकः कृशे चन्द्रे दीर्घायुषि च स त्रिषु । जालिका वस्त्रभित्कूटकृत्कैवर्ते च जालिकः ॥ २३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.23