श्रेयस्
śreyasक्ली · neut.In 17 kośas: 44 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
ऋषभो वृषभः श्रेयाञ्श्रेयांसः स्यादनन्तजिदनन्तः ।
आर्या
genderपुंmasc.
महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्वःश्रेयसं शुभशिवे कल्याणं श्वोवसीयसं श्रेयः ।क्षेमं भावुकभविककुशलमङ्गलभद्रमद्रशस्तानि ॥ ८६ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृते नियतौ विधिः ।दैवं भाग्यं भागधेयं दिष्टं चायस्तु तच्छुभम् ॥ १३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
स्याद्धर्ममस्त्रियां पुण्यश्रेयसी सुकृतं वृषः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुक्तिः कैवल्यनिर्वाणश्रेयोनिःश्रेयसामृतम् ॥ ६ ॥मोक्षोऽपवर्गोऽथाज्ञानमविद्याहंमतिः स्त्रियाम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderविadj.
श्वः श्रेयसं स्यात्कल्याणं श्वोवसीयं शिवं शुभम् ।भविकं भावुकं श्रेयो भव्यं भद्रं च मङ्गलम् ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सनातनं ध्रुवं नित्यं शाश्वतं स्यादनश्वरम् ।धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृतं च समं स्मृतम् ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्षणमात्रानुरागी च हरिद्राराग उच्यते ।शाली श्रेयानधृष्टौ च प्रोक्तौ शालीनशारदौ ॥ ३७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्लीबे कैवल्यनिर्वाणश्रेयो निःश्रेयसामृते ।संन्यासवत्यनशनव्रते प्रायस्तु न स्त्रियाम् ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुष्कलः सत्तमश्चापि श्रेयान् श्रेष्ठो महत्तमः ।स्युरुत्तरपदे व्याघ्रपुङ्गवर्षभकुञ्जराः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पुंसि पाप्माथ सुकृतं श्रेयः पुण्यं वृषः पुमान् ।क्लीबे धर्म च धर्मोऽस्त्री मुदा मुच्च स्त्रियामुभे ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शस्तं प्रशस्तं कुशलं कुषलं क्षेममस्त्रियाम् ।श्रेयः श्वःश्रेयसं रिष्टं निःश्रेयसमरिष्टवत् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
महानन्दोऽपवर्गः स्त्री निवृत्तिर्मुक्तिरित्यपि ।सिद्धिः क्लीबे ब्रह्म शिवं श्रेयो निःश्रेयसामृते ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मोक्षः स्यादपुनर्भवोऽपि च महानन्दोऽपवर्गस्तथादुःखौघप्रलयो महोदयद्रहः स्त्री निर्वृतिः सिद्धिवत् ।मुक्तिर्ब्रह्म नपुंसकेऽमृतशिवश्रेयांसि निःश्रेयसम्निर्वाणं सुखमक्षरं च कथितं कैवल्यमुच्चैःपदम् ॥ ३३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्: pāda 2, syllable 10 य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
श्रायसं श्रेयसि भवं विशेष्यवदुदीरितम् ।श्रेयः पुण्ये सूत्ततमं गोधर्मो न स्त्री पुंसि वृषः स्यात् ।धर्म्यं धर्मादनपेतं यच्चरति तु धर्मं धार्मिकमाहुः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कल्याणं कुशलं कल्याणं गोजागरिकं भाविकं च शुभम् ।मद्रं भद्रं भन्दभन्दाके श्रेयो निःश्रेयसमपि भव्यम् ॥ ५१ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
ह्रस्वाङ्गः प्राणदः श्रेयान्दीर्घायुः स्वरदः शमी ।ऋषभो वृषभः शृङ्गी ककुद्मान्पृषतीपतिः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
******** शालि श्लाघ्यं प्रशस्तवत् ।प्रबर्हणं प्रवेकं च प्रधानं ध्रुवमन्तिमे ।श्रेयाञ्श्रेष्ठः पुष्कलः स्यात्सत्तमश्चातिशोभनः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
क्षेमं कल्याणमुभयं श्रेयो भद्रं च मङ्गलम् ।भावुकं भविकं भव्यं श्वोवसीयं शिवं तथा ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कैवल्यममृतं सिद्धिर्महानन्दोऽपुनर्भवः ।मुक्तिर्ब्रह्म शिवं मोक्षो निर्वृतिः श्रेयसा सह ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मङ्गः पुण्यं वृषो धर्मः सुकृतं श्रेयसा सह ।अशुभं कल्मषं पापं वृजिनं किण्वपातके ॥ २६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भावुकं भविकं भव्यं भद्रमदे समे उभे ।मङ्गलं कुशलं श्रेयः क्षेमोऽस्त्री श्वोवसीयसम् ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वृषः श्रेयश्च पुण्ये स्यान्मुदे मोदो मदोऽपि च ।सुखे शान्तं(तं?) शर्म नर्म मङ्गले भावुकं मतम् ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिल्पे शास्त्रे च धीर्ज्ञानं विज्ञानं मोक्षसाधनम् ।मुक्तौ श्रेयोऽहंकृतौ स्यादविद्याज्ञानमित्यपि ॥ १५२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
याचकस्तर्कुको ग्राही मार्गणोऽर्थी वनीपकः ।धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृतं शुभकर्म च ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुशलं मङ्गलं भद्रं कल्याणं भावुकं शुभम् ।क्षेमं भव्यं शिवं श्रेयः शस्तं स्वःश्रेयसं स्मृतम् ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गुणवानुत्तमः श्रेष्ठो योग्यः पूज्यो महान्गुणी ।श्रेयाञ्शिष्टः सदाचारः साधुसभ्यार्यसज्जनाः ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
महानन्दोऽमृतं मुक्तिः मोक्षो ब्रह्म महोदयः ।श्रेयो निःश्रेयसं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्रेयः श्वःश्रेयसं क्षेमं कुशलं श्वोवसीयसम् ।भावुकं भविकं भव्यं भद्रं मद्रं तथा शुभम् ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धर्मः श्रेयो वृषः पुण्यं सुकृतं नाम पञ्चमम् ॥ २५०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्रेयः श्रेष्ठं पुष्कलञ्च सत्तममऽतिशोभनम् ।तथोत्तरपदे व्याघ्रपुङ्गवर्षभकुञ्जराः ॥ २६१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 त्त (wrong syllable)
genderविadj.
धर्मोऽस्त्री सुकृतं पुण्यं श्रेयो धर्त्रं वृषोऽपि च ।मुत्प्रीतिः प्रमोदामोदसम्मोदमोदसम्मदाः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
या बुद्धिः शिल्पशास्त्रादौ विज्ञानं तत् प्रकीतितम् ।मुक्तिर्निःश्रेयसं श्रेयः कैवल्यममृतं परम् ।मोक्षोऽपवर्गो निर्वाणं मुक्तिपर्याय ईरितः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथातिशोभने मुख्यं श्रेष्ठपुष्कलसत्तमाः ।वरेण्यः प्रमुखः श्रेयान् अग्रप्राग्रहरोत्तमाः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वृषभर्षभौ नाभेये, शंभवे संभवोऽपि च ।एकादशजिने श्रेयान्, श्रेयांसो, द्वादशार्हति ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भौ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
संवरो दन्त्यसादिः स्यात्, भद्रकृद्भद्र उच्यते ।मोक्षे श्रेयः शिवं तालव्यादी, निःश्रेयसं पुनः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भावुकं भविकं भव्यं शिवं च श्वोवसीयसम् ।श्रेयः स्वःश्रेयसं तालव्यादयः कुशलं पुनः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सत्तमे श्रेयसा श्रेष्ठं स्यात् टवर्गद्वितीययुक् ।उपसर्जनमाविष्टलिङ्गं स्यादप्रधानके ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ब्रह्मत्वं ब्रह्मसायुज्यं ब्रह्मभूयं समं त्रयम् ।धर्मोऽस्त्री सुकृतं श्रेयः पुण्यं सुचरितं वृषः ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मङ्गलं भावुकं भव्यं भविकं भद्रमद्रके ।कुशलं शोभनं श्रेयः शस्तं च क्षेममस्त्रियाम् ॥ २८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्वः श्रेयसं शिवं भद्रं कुशलं सूनृतं शुभम् ।श्रेयश्चैते समीपाद्या धर्मे क्ली तद्वति त्रिषु ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हर्षनन्दी तथा पङ्क्तौ धारायामपि नप् पुनः ।श्रेयः सामविशेषे स्याद् होइयेमानुकोद्भवे ॥ १४२६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसामविशेष
तथा मोक्षे च धर्मे च मङ्गले त्रि तु तद्वति ।स्यात् प्रशस्यतरे चाथ स्त्र्यर्थे वृत्तिर्यदा तदा ॥ १४२७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
श्रेयस् as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश भव्यभव्यं श्रेयसि योग्ये च भव्यं भाविनि सुन्दरे । मध्यं न्यायेऽवकाशे च लग्नके चावलग्नके ॥ Dharaṇikośa 25.2.13
- धरणिकोश पुण्यपुण्यं त्रितयमुद्दिष्टं श्रेयःसुकृतसुन्दरम् । दूष्यं पटकुटी प्रोक्ता दूष्यं दूषणमर्हति ॥ Dharaṇikośa 25.2.15
- धरणिकोश भववो दावश्च विज्ञेयो वनाग्निवनयोरपि । भवः संसारसत्ताप्तिश्रेयःशंकरजन्मसु ॥ Dharaṇikośa 28.2.2
- कोषकल्पतरु भवश्रेयस्यपि स्याद्विभवे जनौ च । दवस्तु दावोऽपि वने वनाग्नौ ॥ Koṣakalpataru 6.29.4
- परमानन्दीयनाममाला शम्लक्ष्मीप्रभाभारतीषु शं सुखश्रेयसोरपि । शीः स्वापे शुर्निशानाथे षूः प्रसूतौ च षो वरे ॥ ३९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.39
- परमानन्दीयनाममाला भद्रभद्रो गजान्तरे श्रेयोवृषयोर्मुनिरुद्रयोः । भर्म भारे भृतौ स्वर्णे भोगी तालनृपाहिषु ॥ ३३२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.332
- शब्दरत्नावली षकारषकारः श्रेयसि श्रेष्ठे षूश्च गर्भविमोचने । Śabdaratnāvalī 7.31.1
- तन्त्राभिधान शवदन्ति शं बुधाः श्रेयः शश्च शास्ता निगद्यते । शीः शसं शयनं चाहुर्हिंसा शूश्च निगद्यते ॥ ३३ ॥ Tantrābhidhāna 3.33