सर्ज
sarjaपुं · masc.In 14 kośas: 13 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
कर्कन्धुः कुवली कोलिर्बदर्यथ हलिप्रियः ।नीपः कदम्बः सालस्तु सर्जोरिष्टस्तु फेनिलः ॥ ११३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
साले तु सर्जकार्श्याश्वकर्णकाः सस्यसम्वरः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्जुनं ककुभं प्राहुः सालं सर्जं च सूरयः ।झाबुकः पिचुलः प्रोक्त इज्जलो निचुलः स्मृतः ॥ १९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीतसाले सर्जसिन्धुः रक्ते सर्जे तु बाणकः ।अर्जुनः श्वेतसर्जे तु सर्जो वाप्यश्वकर्णकः ॥ २११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नखवृक्षो नखालुः स्यान्नराह्वः शोकनाशनः ।अथ सर्जरसः सर्जः कलः कलयजोद्भवः ॥ १८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीपवृक्षः सर्ज-सर्जरस-सर्वरसा गलः ।बहुरूपो यक्षधूपः स्निग्धदारुश्च शीतलः ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
छर्दनी च विपाण्डुश्च तस्याः पक्वफलं स्फुटी ।कूर्चके शृङ्गकः सर्जो दीर्घायुः कूर्चशीर्षकः ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सालः श्यालस्तथा सर्जः कार्यः कार्ष्योऽश्वकर्णकः ।सस्यसंवरनामा सः शस्यसंवर इत्यपि ॥ २००६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीतशालोऽर्जुनः सर्जः सर्जकोऽप्यशनोऽसनः ।सालः सार्जलता शङ्खः स्यात् काष्योप्यश्वकर्णकः ।शस्यशम्बर इत्येष सस्यसम्बर इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सर्जे फेनिले त्वरिष्ठो रिष्ठोऽपि पिचुमन्दवत् ।पिचुमर्दोऽपि निम्बेऽथ कर्पासे पिचुतूलयुक् ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मृदुत्वक्चर्मिणौ भूर्जे भूर्जपत्रः सितच्छदः ।सर्जो निकोचकाङ्कोलौ बिल्वः श्रीफलबिल्वकौ ॥ ४७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सर्जश्च क्षारवृक्षस्तु मुष्ककश्च विषापहः ।पुंनागो पुरुषस्तुङ्गः केसरो देववल्लभः ॥ ४९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विकंकते ग्रन्थिलः स्याद्व्याघ्रपाच्च मधुच्छदः ।सर्जेऽश्वकर्णः साले तु कार्ष्यकः सस्यसंवरः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सर्जोऽश्वकर्णकण्डूरा हस्तिपिप्पलिकासने ।
सर्ज as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कुशिकतैले कुशिकं शिष्टे शेषे सर्जार्जयोश्चर्षौ । चषकोऽस्त्री मधुपात्रे मद्यविशेषे त[था] क्षौद्रे ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.1.35
- शिवकोष कुशिकअथ किंशुकः पलाशे नन्दीवृक्षे च पीततैलायाम् । योषिति कुशिकस्त्वक्षे रक्ते सर्जे च दीर्घपत्रे च ॥ २२ ॥ Śivakoṣa 1.3.22
- शिवकोष जीवकलाक्षागुग्गुलुपालाशपर्पटेष्वपि हिङ्गुनि । जीविका जीवनीयायां जीवकः प्रियसर्जयोः ॥ २८ ॥ Śivakoṣa 1.3.28
- शिवकोष ललनाअथ रोदनी त्रिदण्डीगुञ्जानन्तानिकुम्भासु । ललना लतात्मगुप्तासर्जे योषित् पियाले ना ॥ २६७ ॥ Śivakoṣa 16.1.267
- शिवकोष देवधूपदेवधूपः पुरे सर्जे नागपुष्पस्तु चम्पके । पुन्नागे नागकिञ्जल्के नागदन्त्यां तु योषिति ॥ २९५ ॥ Śivakoṣa 17.3.295
- शिवकोष शालसर्जे चारेऽपि शालुस्तु कषायद्रव्यचोरयोः । शिला मनःशिलायां च शिलाजतुनि गैरिके ॥ ४४७ ॥ Śivakoṣa 23.1.447
- शिवकोष सालशैलं तार्क्ष्ये च शैलेये सालो वरुणसर्जयोः । Śivakoṣa 23.1.12
- शब्दरत्नावली कुशिकक्षण्णकः स्त्रीषु नीचेऽल्पे कुशिको मुनिसर्जयोः । कुषाकुर्वानरेर्केऽऽग्नौ परोत्तापिनि तु त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.54
- त्रिकाण्डशेष अरालशैलेऽचलोऽचला भूमावरालः सर्जवक्रयोः । अलिः सुरापुष्पलिहोः कल्लोलेऽप्याकुलं त्रिषु ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.395
- त्रिकाण्डशेष सालऋजौ वृक्षे च सरलः सालो वरणसर्जयोः । हस्तिमल्लो गजास्ये च हेलाऽवज्ञाविलासयोः ॥ ४११ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.411