धन्वन्तरि

dhanvantariपुं · masc.

In 9 kośas: 5 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.138 · p. 84

द्राविलः पक्षिलः स्वामी विष्णुगुप्तोङ्गलोपि च ।धन्वन्तरिर्दिवोदासः काशिराजः सुधोद्भवः ॥ १३८ ॥

अनुष्टुप्

द्राविलपुं पक्षिलपुं स्वामिन्पुं विष्णुगुप्तपुं अङ्गलपुं धन्वन्तरिपुं दिवोदासपुं काशिराजपुं सुधोद्भवपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.78 · p. 313

अष्टाङ्ग आयुर्वेदः स्यादब्जो धन्वन्तरिः स्मृतः ।वैद्यनाथश्चाथ भवेच्चिकित्सा स्त्री चिकित्सितम् ॥ ७८ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)

आयुर्वेदपुं अब्जपुं धन्वन्तरिपुं वैद्यनाथपुं चिकित्सास्त्री चिकित्सितक्ली

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.106 · p. 117

द्रोणिर्द्रोणायनश्चापि अश्वत्थामा कृपीसुतः ।धन्वन्तरिर्दिवोदासः दिवोदाशः सुधोद्भवः ॥

अनुष्टुप्

द्रोणिपुं द्रोणायनपुं अश्वत्थामन्पुं कृपीसुतपुं धन्वन्तरिपुं दिवोदासपुं दिवोदाशपुं सुधोद्भवपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.81 · p. 11

नासत्यावाश्विनेयौ तौ नासिक्यौ यज्ञवाहकौ ।अब्जो धन्वन्तरिस्त्वष्टा विश्वकर्मा द्युवर्धकिः ॥ ८१ ॥

अनुष्टुप्

नासत्यपुं आश्विनेयपुं नासिक्यपुं यज्ञवाहकपुं अब्जपुं धन्वन्तरिपुं त्वष्टृपुं विश्वकर्मन्पुं द्युवर्धकिपुं

genderपुंmasc.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव ब्रह्मवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.7.21 · p. 59

गौतमस्तु शतानन्दः कणादः काश्यपः समौ ।धन्वन्तरिर्दिवोदासः काशिराजः सुधोद्भवः ॥ २१ ॥

अनुष्टुप्

गौतमपुं शतानन्दपुं कणादपुं काश्यपपुं धन्वन्तरिपुं दिवोदासपुं काशिराजपुं सुधोद्भवपुं

genderपुंmasc.

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.67 · p. 12

धन्वन्तरिः काशिराजे भास्करेऽप्यथ बुध्यताम् ।कोशातक्यामगमार्गे धामार्गव इति ध्वनिः ॥ ६७ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 ग (wrong syllable)

meaningsकाशिराज भास्कर

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.25 · p. 267

अग्न्युत्पातौ धूमकेतू धन्वन्तरिरिनाब्जयोः ।पर्परीकौ वह्निभक्ष्यौ शौर्योद्योगौ पराक्रमौ ॥ २५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsइन अब्ज

धन्वन्तरि as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश अब्जकुञ्जः स्यात्करिणां दन्ते हनौ कुञ्जः सुगन्धके । अब्जो धन्वन्तरौ चन्द्रे स्यादब्जं शङ्खपद्मयोः ॥ Dharaṇikośa 7.2.5
कोषकल्पतरु कुजकुजस्तु भौमे नरकासुरे च धन्वन्तरीन्द्वोर्निचुले च शङ्खे । अब्जोऽम्बुजेऽन्त्ये नरि तु द्रुभेदे न्युब्जं कुश[स्रुच्यपि कर्मरङ्गे] ॥ Koṣakalpataru 6.7.8
कोषकल्पतरु अमृतधन्वन्तरौ स्वर्गिषु चामृतो ना क्लीबे पयस्यम्भसि यज्ञशेषे ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 6.16.69
नानार्थार्णवसंक्षेप अब्जधन्वन्तरौ चाजयस्तु शङ्खेऽमुं क्लीबमभ्यधात् । नाप्तः स लिङ्गे त्रिषु तु जलसम्भूतवस्तुनि ॥ ३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.33
परमानन्दीयनाममाला अब्जअर्घो मूल्येऽर्चनेऽथाब्जो विधौ धन्वन्तरौ तरौ । जम्बालशङ्खयोरब्जं संख्यायां कमलेऽपि च ॥ ३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.3
शब्दरत्नावली अब्जअजो हरिहरब्रह्मछागस्मरनृपेषु च । अब्जो शङ्केऽस्त्रियां नातु धन्वन्तर्यम्बुजेन्दुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.2
शब्दरत्नावली अमृतअमृतं स्यात्तु पीयूषे यज्ञशेषे जले घृते । मोक्षायाचितयोर्ना तु धन्वन्तरिसुधाभुजोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.71
शब्दरत्नाकर अब्जवर्धमानतिथिप्रायपक्षकीलकयोरणिः । चन्द्रे धन्वन्तरौ शङ्खेऽप्यब्जोऽब्जं सरसीरहे ॥ १८६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1866
त्रिकाण्डशेष अब्जपद्मधन्वन्तरी चाऽब्जावण्डजः खगमीनयोः । निचुलेऽप्यम्बुजोऽजस्तु ब्रह्मविष्णुस्मरेष्वपि ॥ ८१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.81
वैजयन्ती अब्जअब्जो धन्वन्तरौ शंखे चन्द्रे क्ली लवणेंऽबुजे । प्रदेशेंऽश उपायेंऽगमंगो देशेंऽगशालिनि ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.5.3