नर्तक
nartakaपुं · masc.In 8 kośas: 6 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
रङ्गाजीवो ऋतूर्णप्रो नटो नङ्गारतार्यपि ।नर्तकेशी कृशाश्वी च नर्तकस्त्वग्रफल्लकः ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पानगोष्ठ्यां तूच्चतालं रणे वीरजयन्तिका ।नर्तको लासको लिष्वो लष्वोऽपि स्यान्नृतूरपि ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्फरीकः पोटगलो नलोऽस्त्री मृत्युपुष्पकः ।धमनः शून्यमध्यश्च नड-नर्तक-रन्ध्रिणः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तस्यैकादश भेदाः स्युः पुण्ड्रकान्तारकादयः ।नले नडः शून्यमध्यो धमनो नर्तको नटः ॥ ३७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शैलूषो नर्तको रङ्गाजीवो रङ्गावतारकः ।कृशाश्वी सर्वकेशी च धर्मीपुत्रोऽपि दृश्यते ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रंगाजीवोनृतुर्नप्रो नण्डो रंगावतार्यपि ।सर्ववेशी कृशाश्वी च नर्तकस्त्वभ्रफुल्लकः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निर्वाणं तु शिवे दन्तिमज्जने च विनाशने ।नर्तको द्विरदे मत्स्ये नृत्यकर्तरि सम्मतः ॥ २७४ ॥
अनुष्टुप्
नर्तक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश लासकनरकौ दैत्यनिरयौ पृथुकौ चिपिटार्भकौ । लासको नर्तके वेष्टे तर्ककौ गृध्रकाङ्क्षिणौ ॥ Dharaṇikośa 1.1.12
- धरणिकोश नटनटी सुगन्धीभेदे स्यान्नटौ शैलूषनर्तकौ । चटुः पिचिण्डे चाटौ च व्रतिनां पीठिका चटुः ॥ Dharaṇikośa 10.2.9
- धरणिकोश शैलूषअभीषुः प्रग्रहे भासि प्रदोषः कालदोषयोः । प्रत्युषौ प्रभातवसू शैलूषौ बिल्वनर्तकौ ॥ Dharaṇikośa 30.1.3
- कोषकल्पतरु लासकपिण्डे तु शर्करायाः शार्कक उक्तः स दुग्धफेनेऽपि । [251a]केकिनि लासक आद्ये भेद्याधीनस्तु नर्तके लसके ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.51
- कोषकल्पतरु नटधटं तुलापरीक्षणे पटिः पटद्रुभेदयोः । नटस्तु नर्तकेऽरलौ नरि नटस्त्रियां नटी ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.10.21
- कोषकल्पतरु नृतूना नर्तकेऽपि क्रमणे नृतूः स्या- द्रतूर्द्युनद्यामपि सत्यवाण्याम् । Koṣakalpataru 6.16.67
- कोषकल्पतरु वीक्ष्यकक्ष्यार्थके स्यादथ वीक्ष्यमाहु- र्दृश्ये तथा विस्मयवाचकं च । पुमांस्तुरङ्गेऽपि च नर्तकेऽथ तार्क्ष्यः सुपर्णे गरुडाग्रजे च ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.47