पोगण्ड

pogaṇḍaवि · adj.

In 13 kośas: 12 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.143 · p. 21

विकलाङ्गस्तु पोगण्ड ऊर्ध्वज्ञुरूर्ध्वजानुकः ॥ ४५५ ॥ऊर्ध्वज्ञश्चाप्यथ प्रज्ञुप्रज्ञौ विरलजानुके ।

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable)

विकलाङ्गवि पोगण्डवि ऊर्ध्वज्ञुवि ऊर्ध्वजानुकवि ऊर्ध्वज्ञवि प्रज्ञुवि प्रज्ञवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.388 · p. 45

पोगण्डो विकलाङ्गः स्याल्लोहलोऽव्यक्तवाग्भवेत् ।कितवः स्याद्द्यूतकारो द्यूतमक्षवती भवेत् ।अक्षो दुरोदरं प्रोक्तं सभिको द्यूतकारकः ॥ ३८८ ॥

अनुष्टुप्

पोगण्डवि विकलाङ्गवि लोहलवि अव्यक्तवाच्वि कितवपुं द्यूतकारपुं द्यूतक्ली अक्षवतीस्त्री अक्षपुं दुरोदरक्ली सभिकपुं द्यूतकारकपुं

genderविadj.

द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह Dvirūpadhvanisaṅgraha · भरतमल्लिक Dvirūpadhvanisaṅgraha 166 · p. 68

तुन्दिलस्तुन्दिकस्तुन्दी तुन्दितोऽपि प्रकीर्तितः ।पोगण्डः स्यादपोगण्डः पृश्निः पृष्णिरुभौ समौ ॥ १६६ ॥

अनुष्टुप्

तुन्दिलवि तुन्दिकवि तुन्दिन्वि तुन्दितवि पोगण्डपुं अपोगण्डपुं पृश्निवि पृष्णिवि

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.116 · p. 33

विकलाङ्गस्तु पोगण्डः खोडखोरौ तु खञ्जके ।ऊर्ध्वज्ञश्चापि चोर्ध्वज्ञुरूर्ध्वजानुक इत्यपि ॥ ११६ ॥

अनुष्टुप्

विकलाङ्गवि पोगण्डवि खोडवि खोरवि ऊर्ध्वज्ञवि ऊर्ध्वज्ञुवि ऊर्ध्वजानुकवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.38 · p. 213

पोगण्डश्चाथ कुब्जः स्यात्त्रिवक्रो गडुलोऽपि सः ।कुणिः कूणिश्च कुकरो वन्धुस्तु छिन्नहस्तकः ॥ ३८ ॥

अनुष्टुप्

पोगण्डपुं कुब्जपुं गडुलपुं कुणिपुं कूणिपुं कुकरपुं वन्धुपुं

genderपुंmasc.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.118 · p. 116

खञ्जे खोडः खोर उक्तः पोगण्डो विकलाङ्गकः ।ऊर्ध्वजानुरथोर्ध्वज्ञु[रूर्ध्वज्ञ?]स्तु तथैव हि ॥ ११८ ॥

अनुष्टुप्

खञ्जवि खोडवि खोरवि पोगण्डवि विकलाङ्गकवि ऊर्ध्वजानुवि ऊर्ध्वज्ञुवि ऊर्ध्वज्ञवि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.108 · p. 39

खर्वो वामनो वामे स्यात्पोगण्डो विकलाङ्गके ।गोखुराकृतिनासे तु खुरणः(णाः ?)खरणास्तथा ॥ १०८ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नो (wrong syllable)

खर्वपुं वामनपुं पोगण्डपुं खुरणपुं खरणस्पुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.274 · p. 94

पोगण्डो हीनदेहोऽस्ति विकलाङ्गोऽपि स भवेत् ।

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 स (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 ज्ञु (wrong syllable)

पोगण्डवि हीनदेहवि विकलाङ्गवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.209 · p. 97

बलिनो बलिभश्चेति द्वयं त्रिबलिसंयुते ।अपोगण्डस्तु पोगण्डो विकलाङ्गोऽङ्गहीनके ॥

अनुष्टुप्

बलिनवि बलिभवि अपोगण्डवि पोगण्डवि विकलाङ्गवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.79 · p. 194

खोड-खोरौ च खोटोऽपि, पोगण्डो विकलाङ्गके ।अपोगण्डोऽप्यूर्ध्वजानावूर्ध्वज्ञोर्ध्वज्ञकौ समौ ॥ ७९ ॥

अनुष्टुप्

खोडवि खोरवि खोटवि पोगण्डवि अपोगण्डवि ऊर्ध्वज्ञवि ऊर्ध्वज्ञकवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1109 · p. 137

विकलाङ्गस्तु पोगण्डो बृहत्कुक्षिः पिचण्डिलः ।तुन्दिकस्तुन्दिलस्तुन्दी तिलकस्तिलकालकः ॥ ११०९ ॥

अनुष्टुप्

विकलाङ्गवि पोगण्डवि बृहत्कुक्षिवि पिचण्डिलवि तुन्दिकवि तुन्दिलवि तुन्दिन्वि तिलकवि तिलकालकवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.11 · p. 201

विकलांगस्तु पोगण्डो गडुले न्युब्जकुब्जकौ ।खुरणाः स्यात् खुरणसो नःक्षुद्रः क्षुद्रनासिकः ॥ ११ ॥

अनुष्टुप्

विकलाङ्गवि पोगण्डवि गडुलवि न्युब्जवि कुब्जकवि खुरणस्वि खुरणसवि नःक्षुद्रवि क्षुद्रनासिकवि

genderविadj.

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1215 · p. 153

पोगण्डस्तु द्वयोर्यूनि विकलाङ्गे तु भेद्यवत् ।प्रोक्षण्यस्तु स्त्रियोः यज्ञकारिणामप्सु कासुचित् ॥ १२१५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsयुवन्विकलाङ्ग