कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रलाप

pralāpaपुं · masc.

In 10 kośas: 11 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.192 · p. 15
अनर्थकं तु प्रलापो विलापः परिदेवनम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शब्दादिवर्गः Amarakośa 1.6.15
तत्र त्वाक्षारणा यः स्यादाक्रोशो मैथुनं प्रति ।स्यादाभाषणमालापः प्रलापोऽनर्थकं वचः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.150 · p. 18
अनुलापो मुहुर्भाषा प्रलापोऽनर्थकं वचः ।काक्वा वर्णनमुल्लापः संलापो भाषणं मिथः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.2.89 · p. 448
अनर्थकं तु प्रलापो न ना तु परिदेवना ।उल्लापः स्यात् काकुवागन्योक्तिः संलापसंकथे ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.48 · p. 70
वचोऽनर्थकं स्यात्प्रलापो विरुद्धंत्विदं विप्रलापः [45b] शुभं सुप्रलापः ।वचः सोपहासं भवेच्चर्चरी स्त्रीतथा चर्भटी चर्चरं चर्चरीकम् ॥ ४८ ॥
भुजङ्गप्रयातम्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.199 · p. 97
चिन्ताभिलाषः स्मरणं प्रशंसाप्रलाप उद्वेजनमामयश्च ।जडत्वमुन्मादयुगन्तकालो-ऽवस्था दशैता विरहातुराणाम् ॥ १९९ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.26 · p. 4
अवर्णस्त्वपवादे स्यात्काकुर्भीत्यादिसंभवः ।अनुलापो मुहुर्भाषा प्रलापोऽनर्थवाग्भवेत् ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.397 · p. 51
अथाऽऽपृच्छा च सोम्भाष आलापश्चापि कथ्यते ।मुहुर्वचोऽनुलापः स्यात् प्रलापश्चाप्यनर्थकम् ॥ ३९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.382 · p. 27
अनर्थके च वचने प्रलापः परिकीर्तितः ।पुनः पुनर्भवेद्भाषा सोऽनुलापः प्रकीर्तितः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तिभेदाध्यायः Śabdaratnākara 2.7.929 · p. 116
वञ्छावचनमुल्लापः काक्का वचनमव्ययम् ।प्रलापोऽनर्थकं वाक्यमनुवादोऽनुभाषणम् ॥ ९२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शब्दाध्यायः Vaijayantī 2.4.30 · p. 33
प्रलापोऽनर्थकं वाक्यमपलापस्त्वपह्नवः ।अपव्ययोऽप्यवज्ञापि हूतिस्त्वाकारणा हवः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.

प्रलाप as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु शोकशोकः[248b]प्रलापे हृदयस्य दौःस्थ्ये रोकं तु नौका-क्रयभिद्बिलेषु । कान्त्यां पुमान्स्यादथ चातके ना स्तोकोऽल्पके त्वे[ष] विशेष्यलिङ्गः ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.1.20
  • कोषकल्पतरु वारासनआवेशनं शिल्पिगृहे च भूता- वेशप्रवेशार्थकमामनन्ति । वारासनं वारिगृहे प्रलापे द्वाःस्थे विस्मापन ऋष्यकेतौ ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.21.31