वन्ध्या
vandhyāस्त्री · fem.In 12 kośas: 10 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
पष्ठौही गर्भिणी वन्ध्या वशा वेहद्वृषोपगा ॥ १२६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वन्ध्या तु केशिनी शून्या मोघपुष्पा वृथार्त्तवा ।भोण्डा वृषत्करिः सा स्याल्लोकाचारं न या चरेत् ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वन्ध्यकर्कोटकी वन्ध्या मनोज्ञा कन्दवल्लरी ।पन्था दिव्या पत्रदात्री भूतहन्त्रीश्वरी च सा ॥ ४०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अल्पा तु क्षुद्रकाख्या*वन्ध्या कर्कोटिकी पुनः ।कुमारिका नागरिपुर्विषकण्टकिनी तथा ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वशा वन्ध्यावतोका तु स्रवद्गर्भाथ संधिनी ।आक्रान्ता वृषभेणाथ वेहद्या हि वृषोपगा ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चिरसूता बष्कयणी वशा वन्ध्या वृषस्वसा ।दुःखदोह्या तु वरटा सुखदोह्या तु सुव्रता ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ब (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पितरि त्रि तु वन्ध्यं स्यान्निष्फले स्त्री तु योषिति ।अयोग्यायां गर्भधृतेर्वलस्तु नरि पर्वते ॥ ११७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तम्बा तम्पा रोहिणी च वर्णैर्भेदा ह्यनेकशः ।प्रष्ठौही गर्भिणी वन्ध्या वशा वेहद्वृषोपगा ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वन्ध्या वशा च सा गौः स्यात् या न गर्भं दधाति वै ।वेहद्वृषोपगा याति गर्भं धारयितुं वृषम् ॥ २२८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पष्ठौह्यन्या वशा वन्ध्या वेहद्गर्भोपघातिनी ।अवतोका स्रवद्गर्भा वत्सकामा तु वत्सला ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
[72] वन्ध्यः स्यादफलो वृक्षो वन्ध्या चापत्यवर्जिता ।सूर्योऽर्कस्तत्प्रिया सूर्या सूर्या स्यात्काचिदोषधिः ॥
अनुष्टुप्
meaningsअपत्यवर्जिता
प्रायस्तुल्ये च बाहुल्ये मृत्यावनशनेऽपि च ।प्रियो वृद्धौषधे पुंसि हृदये स्यादभिधेयवत् ॥पीयुर्यूके रवौ काले पुंसि क्लीबं रतस्वने ।पुण्यं धर्मे च सुकृते क्लीबं स्याच्छोभने त्रिषु ॥पुष्यो मासे ऋक्षभेदे तथा कलियुगे पुमान् ।पूज्यस्तु श्वशुरे पुंसि वन्द्ये च भवति त्रिषु ॥वन्ध्या स्यादप्रजस्त्रीषु पुमानफलभूरुहे ।वर्या पतिम्बरायां स्त्री श्रेष्ठे त्रिषु पुमान् स्मरे ॥बल्यं प्रधानधातौ स्यात्क्लीबं बलकरेऽन्यवत् ।वीर्यं तेजसि सामर्थ्ये दीप्तौ शुक्रप्रभावयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 हृद (syllable split)
meaningsअप्रजस्त्री
वन्ध्या as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वशावशः प्रभुत्व आयत्त इच्छायत्तत्वयोर्विदुः । वशाश्चतस्रो वन्ध्या गौः सुता नारी करेणुका ॥ Dharaṇikośa 29.3.1
- कोषकल्पतरु वशास्त्रियां तु वन्ध्यासुतयोश्च नार्या- मिभ्यां सुरभ्यामपि संप्रदिष्टा द्वीपे तथा रामसुते च दर्भे योक्त्रे कुशः स्याच्चरमे जले च ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.30.2
- नानार्थार्णवसंक्षेप वशाह्रीबेरे क्ली वशा तु स्त्री वन्ध्यायां दुहितर्यपि । स्त्रीमात्रे चेति केषाञ्चिन्मतमन्ये तु मन्वते ॥ ११६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1163
- शिवकोष कन्याकन्या कुमारिकावन्ध्यास्थूलैलासारिवासु च ॥ ३३९ ॥ Śivakoṣa 21.1.339
- शिवकोष पथ्यापथ्या मुण्डीविजयावन्ध्यापद्मासु पथ्यन्तु । सिन्धुनि पाक्यं काचे बिडे च पाक्यो यवक्षारे ॥ ३४३ ॥ Śivakoṣa 21.1.343
- शिवकोष वरावर्यभीरौ वरं धीरकुम्भसिन्धुगुडत्वचि । वरा वन्ध्याचन्द्रहासापौत्रीपाठाफलत्रिके ॥ ३८३ ॥ Śivakoṣa 22.2.383
- शिवकोष कुमारीभूतावसे च काश्मीरं कुङ्कुमे पुण्यसागरे । कुमारी तरणीवन्ध्यावनमाल्यसहासु च ॥ ३९६ ॥ Śivakoṣa 22.3.396
- शब्दरत्नाकर वृषलीशूद्रा मृतप्रजा वन्ध्या कन्या दृष्टरजा अपि । वृषली नर्तकीमुग्धाविदग्धास्वेव वाणिनी ॥ २१६५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2165
- वैजयन्ती वशावशी करिण्यां वन्ध्यायां रामायां दुहितर्यपि । वशो जनस्पृहायत्तेष्वायत्तत्वप्रभुत्वयोः ॥ ७१ ॥ Vaijayantī 6.5.71
- वैजयन्ती वृषलीवीणा विपञ्ची सैवाल्पदण्डा सा नवतन्त्रिका । वृषल्यृतुमती कन्या शूद्रा वन्ध्या मृतप्रजा ॥ २४ ॥ Vaijayantī 7.2.24