पथ्या
pathyāस्त्री · fem.In 16 kośas: 16 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 19 as a meaning of another word.
genderस्त्रीfem.
नाक्षस्तुषः कर्षफलो भूतावासः कलिद्रुमः ।अभया त्वव्यथा पथ्या कायस्था पूतनामृता ॥ ५९ ॥हरीतकी हैमवती चेतकी श्रेयसी शिवा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हरीतक्यभया पथ्या धात्री चामलकी शिवा ।कलिरक्षो विभीतः स्यात्त्रितयं त्रिफला स्मृता ॥ ६१८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पथ्या पाण्डुफला चिर्भिटिका रोचनतः फला ।मध्यपीतफला सैव चिक्कणान्तः फलद्रवा ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कपिलाक्षी बहुफला मृगचिर्भिटिका च सा ।मृगेक्षणा चित्रफला देवी पथ्या मरूद्भवा ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पथ्याऽव्यथा च कायस्था वयःस्था प्राणदा शिवा ।प्रपथ्या पूतना हेमवती स्याद्रोहिणी च सा ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
श्रीवासः श्रीफलो हृद्यगन्धो मालूरकर्कटौ ।हरीतक्यां जया पथ्या हैमवत्यभयामृता ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पीलुपर्णी रक्तफला गोल्ही बिम्बी च कथ्यते ।हरीतक्यभया पथ्या कायस्था पूतनामृता ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अयनं सरणिः पथ्या रथ्या वीथी च संचरः ।उक्षा गौर्वृषभोऽनड्वान्भद्रः शार्करशर्करौ ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हरीतकी च कायस्थाऽव्यथा शिवाऽभयाऽमृता ।वयस्था पूतना पथ्या चेतकी श्रेयसी तथा ॥ २०३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 शि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हरीतकी शिवा पथ्या वयस्या पूतनाभयाः ।अव्यथा श्रेयसी शक्रपृष्ठा हैमवती सुधा ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वरणे सिततरुवरुणौ सेतुकुमारौ च तिक्तशाकश्च ।अभया पूतना पथ्या हरीतक्यमृता शिवा ॥ ४६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
त्रिकटु त्र्यूषणं व्योषं कणामरिचनागरैः ।त्रिफलामलकी पथ्या विभीतकमिति त्रयम् ॥ १४६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कटुत्रयं चाष्टचूर्णमथ स्यात् पञ्चचूर्णकम् ।चूर्णीपथ्याकुबेराक्षीकैडर्यैर्दीप्यकेन च ॥ १४७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रसायनफला पथ्या शक्रसृष्टा सुधोद्भवा ।सरलो धूपवृक्षः स्याच्छोणको न्यङ्गुभूरुहः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हरीतक्यां शुक्रसृष्टा नन्दिनी साधिकाभया ।अव्यथा चेतकी पथ्या धारणी कालकूणिका ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भेषजे द्रुविकारे च भव्ये भाविनि वाच्यवत् ।दस्युश्चौरे रिपौ पुंसि महासाहसिकेऽपि च ॥दायः सोल्लुण्ठभाषायां भक्तव्यपितृवस्तुति ।दाने च हरणे स्थाने खण्डनेऽपि च कुत्रचित् ॥दिव्यं लवङ्गे स्त्रीधात्र्यां चारौ दिविभवे त्रिषु ।दूष्यं वस्त्रगृहे क्लीबं दूषणीये तु वाच्यवत् ॥दूत्यं दूतस्वभावे च भावे कर्मणि न द्वयोः ।दैत्योऽसुरे स्त्रियां गन्धकूट्यां चण्डौषधावपि ॥धन्याधात्र्यामामलक्यां धन्यं पुत्रवति त्रिषु ।धान्यं त व्रीहिधन्याकनीवारादिषु द द्वयो ॥धिष्ट्यं स्थाने गृहे शक्तावृक्षे च न द्वयोः ।नाट्यं तौर्यत्रिके लास्ये ताण्डवेऽपि च न द्वयोः ।नित्यन्तु सतते क्लीबं शाश्वते त्रिषु कीर्त्यते ॥पथ्या स्त्रियां हरीतक्यां हिते पथभवे त्रिषु ।पद्यं श्लोके तु शूद्रे ना स्त्रियां पद्या तु वर्त्मनि ॥पाक्यं विड्लवणे क्लीबं यवक्षारे भवेत्पुमान् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsहरीतकी
पर्य्यायः स्यात्प्रकारेऽपि प्रायो ना भूयतुल्ययोः ।पथ्यं हितेऽभया पथ्या पानीयं पेयनीरयोः ॥ ३१६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअभया
पथ्या as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पावनीफाल्गुनस्त्वर्जुने मासे फाल्गुनी चास्य पूर्णिमा । पावनः सिह्लके वह्नौ पूते पथ्या च पावनी ॥ Dharaṇikośa 19.2.36
- नानार्थार्णवसंक्षेप वरापथ्यागुञ्जाहरिद्रासु दूर्वादारुहरिद्रयोः । आस्फोताकण्टकार्योश्च वराथ स्याद्वरी इति ॥ ११५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1153
- नानार्थार्णवसंक्षेप श्रेयसीएतयोरर्थयो रूपं श्रेयसीति स्त्रियां पुनः । श्रेयसी हस्तिपिप्पल्यां स्यात् पथ्यापाठयोरपि ॥ १४२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1428
- नानार्थार्णवसंक्षेप रोहिणीपथ्यायां गव्युमाकन्यालोहिनीषु च रोहिणी । कण्ठरोगप्रभेदे च नक्षत्रे च प्रजापतेः ॥ ७७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.77
- नानार्थार्णवसंक्षेप अमोघापथ्याविडङ्गयोः स्त्री स्यादमोघा सफले त्रिषु । अर्शोघ्नः सूरणे पुंसि तक्रे तु स्यान्नपुंसकम् ॥ ६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.66
- परमानन्दीयनाममाला अमृताअमृता मागधीपथ्यामलकीषु गुडूच्यपि । अनयः पामरे नाशे व्यसनेऽथावधिर्बिले ॥ २९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.29
- शिवकोष अनन्ताद्राक्षाकृष्णाभयाधात्रीछिन्नाकुल्यासु चामृता । अनन्तः पिप्पलेऽनन्ता दूर्वापथ्याकणासु च ॥ १८८ ॥ Śivakoṣa 12.2.188
- शिवकोष हैमवतीसूर्यभक्तो बन्धुजीवे रविवल्ल्यां तु योषिति । हैमवत्यतसीपथ्याहेमक्षीरवचासु च ॥ २११ ॥ Śivakoṣa 12.3.211
- शिवकोष प्राणिदापालिन्दी त्रिवृताभार्ग्योः प्राणिदा वृद्धिपथ्ययोः । वरदादित्यभक्तायां सूकरीहयगन्धयोः ॥ २२५ ॥ Śivakoṣa 14.2.225
- शब्दरत्नावली अमोघाअनघस्त्रिषु निष्पापमनोज्ञनिर्मलेषु च । अमोघं त्रिषु सफले स्त्रियां पय्याविडङ्गयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.4.7
- शब्दरत्नावली अमृताअमृतामलकीपथ्यागुडूचीमागधीषु च । अमृतन्तु भवेत्कृष्यामसत्ये च नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.72
- शब्दरत्नावली अनन्ताअनन्तं क्लीबमाकाशे स्यात्पुमान् कृष्णशेषयोः । अनन्ता सारिवापथ्याविशल्यामलकीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.75
- शब्दरत्नावली अव्यथाअव्यथा पथ्याचारटयोः पुंसि निर्व्यथसर्पयोः । उन्माथः कूटयन्त्रे ना मारणे घातनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.10
- शब्दरत्नावली प्रमथादमथुर्ना दमे दन्ते निशीथो रात्रितद्भिदोः । निर्ग्रन्थो नग्नके निःस्वे मूर्खेऽपि निःसहायके ॥ प्रमथा स्त्री तु पथ्यायां तुरङ्गे पार्षदे पुमान् । वरूथो रथगुप्तौ ना क्लीबन्तु गेहचर्मणोः ॥ मन्मथः कामदेवे स्यात्कामचिन्ताकपित्थयोः । भवेद्वयस्था सूक्ष्मैलाकाकल्यामलकीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.13
- शब्दरत्नावली पूतनाक्लीबलिङ्गं पुमानयं भवेदाम्रातके मतः । पूतना दानवीपथ्यारोगभेदेषु च स्त्रियाम् ॥ पृतना तु स्त्रियां सेनामात्रे सेनाविशेषके । प्रेमाऽस्त्री नर्मणि स्नेहे प्रेमा ना रतिशक्रयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.61
- शब्दरत्नाकर अमृताअमृतामलकी पथ्या गुलूची गोस्तनी सुरा । अमृतं हेम्नि देवान्ने यज्ञशेषे रसायने ॥ २०३६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2036
- वैजयन्ती रोहिणीपथ्यायां गव्युमाकन्यालोहिनीषु च रोहिणी । नक्षत्रे कण्ठरोगे च वर्तनी वृत्तिमार्गयोः ॥ २१ ॥ Vaijayantī 7.2.21
- वैजयन्ती वयःस्थावयः स्थामलकीपथ्याब्राह्मीषु तरुणे त्रिषु । वलजा वरनार्यां च क्षेत्रे द्वारि च सा न ना ॥ ७८ ॥ Vaijayantī 7.5.78
- वैजयन्ती हैमवतीगङ्गा पथ्या हैमवती गौरी शुक्लवचापि च । Vaijayantī 8.2.11