सचिव
sacivaपुं · masc.In 14 kośas: 10 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
मन्त्री बुद्धिसहायः स्यादमात्यः सचिवस्तथा ।सौवस्तिक इति प्रोक्तः पुरोधाश्च पुरोहितः ॥ ४२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिदशेज्यो वासवेज्यो देवेज्यः सचिवो गुरुः ।वाचस्पतिश्चाङ्गिरसो वाक्पतिश्वांगिरासुतः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजन्यकं च नृपतिः क्षत्रमस्त्रीगणे क्रमात् ।महामात्रो धी सचिवो मन्त्री सचिव इत्यपि ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूर्तः स्वर्णाभिधानोऽपि मादनः शिवशेखरः ।कृष्णपुष्पः शिवस्निग्धः सचिवो विषनाशनः ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्त्री त्वमात्य आमात्यः सचिवः सामवायिकः ।धीसखो व्यापृतस्त्वन्य आयुक्तश्च नियोग्यपि ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पादासनं पादपीठं भद्रकुम्भः शुभो घटः ।मन्त्री तु धीसखोऽमात्यः सचिवः सामवायिकः ॥ ३४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजपुत्रो राजसूनुर्युवराजो नृपात्मजः ।कुमारोऽमात्यसचिवौ मन्त्री राज्यप्रचारकः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
मन्त्री तु सचिवोऽमात्यः पुरोधाः स्यात् पुरोहितः ।प्रधानानि महामात्रा बलं मौलादिषड्विधम् ॥ १२७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणिद्यूते समङ्गा तु स्त्री नमस्कारिकाह्वये ।आनूपवल्लिस्तम्बे स्यात् क्षुद्रेऽथ सचिवः पुमान् ॥ १८९४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमन्त्रिन्
मन्त्रिणि स्यात् सहाये च चेटे चेत्यथ संवृतम् ।क्लीबं संवरणे वर्णधर्मभेदे च तत् त्रि तु ॥ १८९५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
सचिव as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली वहतुवहतुः सचिवे पान्थे वलीवर्दे पुमानयम् । वनिता स्त्री तु कान्तायां जातरागस्त्रियामपि ॥ याचिते सेविते ख्याते त्रिषु स्याद्ददिभिद्यपि (?) । वसतिर्वेश्मरजनीवासभूमिषु च स्त्रियाम् ॥ व्यायतञ्च दृढे दीर्घे व्यापितेऽतिशयेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.132
- शब्दरत्नावली पीठमर्दपीठमर्दो नायके स्यात्सचिवे चातिधृष्टके । पुटभेदो नदीवक्रे आतोद्ये पत्तने पुमान् ॥ महानादो वर्षुकाब्दे कुञ्जरे स्यान्महास्वने । मेघनादस्त्विन्द्रजिति प्रचेतसि भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.28