All kośas › Anekārthakairavākarakaumudī
अनेकार्थकैरवाकरकौमुदी Anekārthakairavākarakaumudī
3,608 verses · text only, tagging comes next
द्वितीयः काण्डः (10/30)
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचितायामनेकार्थकैरवाकर कौमुदीत्यभिधानायां स्वोपज्ञानेकार्थसंग्रह टोकायां द्विस्वरकाण्डो द्वितीयः परिपूर्णः ॥ २ ॥
2.2 · p. 60
(ग्रन्थाग्रं ५५००)अनेकार्थसंग्रह-शब्दसूचीगौःरुच( इयं सूची (१) एकस्वर-द्विस्वरादिक्रमेण (२) कान्तादिक्रमेण(३) अकारादिक्रमेण च विलोकनीया ।एकस्वरः प्रथम: काण्डः ।शब्द लोक पृष्ठ शब्द लेाक पृष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ __ ५ ४ श्रीः १२९ कोक: ७ १५१३४ छेकः ५ ४ वः १४ १० टंक:५ दिनतर्कः ५ स्वः १४ १. त्रिका त्वच५ स्वं१० त्रिक न्यच५ दृश १५ ११ तोकं १०७ ५ विश १५ ११ द्विकः १० वाच ७ ५ तृष् १५ ११ न्यड कू: १०८. ६ विष् १६ ११ नाक:६ भास्११ नाकु: १० ७ मास् १६ ११ निष्कः ૧૧ ७ द्विस्वर-द्वितीय-काण्डः पंक: ७ अकारादिकान्ता: शब्दा: पाक:७ अर्कः १ - १३ बकः 10 अकं १ १3 भूकःअङ्कः १ १३ भेकः ।10 एक: २ 13 मूष्कः ।८ कल्क: २ १३ मूकः । ८ कङ्कः 3 १४ रंकः८ कर्क: ४ १४ राका ૧૪ ११८ काकः ४ १४ रेक: १५ १२ काकं ५ १५ रोकं १५ १४ १२८ काका ५ १५ रोकः १९ २० १२५ किष्कः १ १५ लंका १६ २०204444422.अनेकार्थसंग्रह सटीक:शंकुःशुकमशब्द प्रलोक पृष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ लोक: १९ २० सुखा २८ २१ मृगी१२ वल्क १९ २० अथ गान्ताः शल्क११ २० अंग: २८याग: शक: १७ २० अंग २६ रंगः शंका १७ २० अंगा २४२१ रंग १७ २० इंग: ३० २७ रागः शाकः १८ २१ खगः 30 शुकः १८ २१ खडगः ६ २७१८ २१ टंगः 31 २७ शुल्कं १५ २१ त्यागः १ २७ बंगा शुकः २० २२ गर्गः, तुगः, तुगी , वगं शुका २० २२ दुर्ग उ२ २८ वन्गुः श्लोक: २० २२ दुर्गा ३२ २८ व्यंग: शोकं २१ २२ नागः ३२. २८ वेगः ४७ सृका २१ २२ नाग ३४ २८ शाङ्ग ४८ स्तोकः २१ २२. पिंगी ३४ २४ शुगी ४८अथ खान्ताः पिंगा ४ २९ शृगं ४८ 34 नखं २२ २३ पिंगं ५ २४ शृगः ४६ नखः २२ २३ पूग:२ शृमी ४६ न्युडख: २३ २३ फल्गुः२४ सर्गः ५० ३६ प्रेङ्खा २३ २३ भगः30 अथ घान्ता: २४ भंगः३० अर्घ: ५१ ३७ रेखा२४ भगा3. अर्ध ५१ ३७ २४ भंगिः३० उद्घः ५१३७ लेखा ૨૫ २४ भाग:3१ ओघः ५२ वीखा २५ २४ भगं३१ मेघः ५२ शंख: २४ भगा ३८ 1 मोघः ५२ शाखा २१ २५ ____ 31 मोघा ५३ शिखा २७ २५ भोग: ४ 31 लघुः ५३ सखामाग:३२. श्लाघा ५४ सुखं २८ २९ मृगः ४૭૫ ૩૫मुख८७लेख:૨૫शब्दसूची(३४१)शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठअथ चान्ताः अजः १४ ४४ ला : ७३ अर्चा ५४ ३८ अब्जः । १४ ४४ लाजः ७3 कचः ५४ ३८ अब्ज १४ ४४ लाजाः ७४ कचा ५५ उ. आजि १५ ४५ लाजं ७४ काच: ५५ ५ ऊर्जः १५ ४५ बजः ७४ काञ्चो ५५ ४ कम्ज: १५ ४५ वणिक ७४ कूर्चः ५५ ३८ कर्ज १५ ४५ वाजं ७५ क्रौञ्चः ५१ १८ कुञ्जः ११ ४५ वाजः ७५ चर्चा ५६ ३८ कुजः ११ ४५ व्याजः ७६ चञ्चु: ५७ ४० कुब्जः १६ ४५ सज्जः ७६ नीच: ५५ ४० खज । १७ ४६ सञ्जः ७६ मोचा ५. ४० खजू: १७ ४६ अथ जान्ता: मोचः ५७ ४० गञ्जः १७ ४६ प्रज्ञः ७६५० वचः ५८ ४० गजा १७ ४६ प्रज्ञा ७ ५० वचा ५ ४० गुञ्जा १८४६ यज्ञः ७७ ५१ वांचिः ५८ ४० द्विजः १८४६ संज्ञा ७ ॥
2.1082 · p. 60
metre not recognisedimpossible sign sequence: ष्ठ शब्द लेाक पृष्
शची पर ४२ द्विजार ४७ अथ टान्ताः शुचिः ५५ ४२. ध्वजः १८ ४७ अट्टः ७८ ५ ॥
2.1083 · p. 60
सूची १० ४२ निजः ७० ४७ इष्टं ७८ ५१अथ छान्ताः न्युजः ७० ४७ इष्टिः अच्छ: १० ४२ न्यूब्ज ७० . ४७ कटः ७८ कच्छ: ११ ४३ प्रजा ७५ ४८ कष्टं कच्छा : ११ ४३ पिजा ७१ ४८ कटुः कच्छा ११ ४३ पिञ्जः ७१ ४८ कटू गुच्छ: १२ ४३ पिजं ,४८ कुटः पिच्छ: १२बीज४८ कुटी पिच्छे १२४३ भुजः४८ कुटं पिच्छ । १२४८ कुष्टिः म्लेच्छः १३ ४४ राजी ७३४८ कोटिः ८४भथ जान्ताः रुजा ___७३ ४६ खटः ८४अनेकार्थसंग्रह; सटीकःकण्डीशब्द लोक पृष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ खाटि: ८४ ५४ वटः ६५ श्रेष्ठः १०७ १७ खेट: ८५ ५५ वाटः ६ षष्ठी १०७७ गृष्टि: ८५ ५५ वाट ६ १ हठः १०८१७ घंटा ८६ ५५ वाटी१५ अथ डान्ता: घटः । ५५ विट: १ ११ अण्डंग घृष्टि: ८७ ५६ व्युष्टं ४७ १२ इडा १०८ घोण्टा ७ ५६ व्युष्टिः ४७ १३ काण्ड: चटुः ८७ ___५६ विष्टिः ५८ १२ क्रीडा १०८ जटा ८८ ५६ सटा ८कूण्ड: झाट: ८ ५६ स्फुट: ४८ १२ वेडा त्वष्टा ८ ५६ स्फुटिः ९८१३ क्ष्वेडा श्रुटि: ५ ५७ सृष्टिः ४९ क्ष्वेडं नोटिः ५७ सृष्टं१३ कोड: दिष्टं ९० ५७ हृष्टः १०० १३ कोडं ११२५७ अथ ठान्ताः खण्डः ११२ ५७ कठः १.१ १४ गण्डः ૧૧ર ५७ कण्ठः १०१ १४ गडुः ૧૧૩ ५८ काष्ठं १०२४ गडः १13 ५८ काष्ठा १०२ १४ गुडः ११४ ५८ कुण्ठः 13 १५ गुडा ५८ कुष्ठं १०३६५ गोण्डः ११४ ५८ कोष्ठः 103 १५ चण्डा५४ गोष्ठं १०४ १५ चण्डी ११५ भट:पर गोष्ठी १०४ १५ चण्डा ११६ भृष्टिःपर ज्येष्ठः १०४ १५ चडा 118 मिलष्टं ९४ ५४ ज्येष्ठा १०५६ चोडः १११ यष्टि: ९४ ५८ निष्ठा १.५ १६ जडः ११७ रिष्टं ९५ १ पृष्ठ १०९ जडा ११७ ७३ रिष्टः ६५ ११ वण्ठः १०६ताडः १७ ७३ लाटः ६५१ शठः १०७ १७ ताडी ११८७३दिष्टः …७०शब्दसूची(३४३)-१४० १४१ ૧૪૧१४३___ ११शब्द लोक पृष्ठ शब्द ___ लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ दण्डः १४ 93 व्यढा १२५ ७८ जणः १३८८५ नाडी ११४ ७४ वोढा १२८ ७४ जिष्णुः १४० ८५ नोई १२० ७४ शण्टः १२८ पण्डः १२० ७४ षण्डः १२४ ७४ वाणं पण्डा १२० ७४ सोढा १३० ७५ तीक्ष्णं पाण्डुः १२० ७४ अथ णान्ताः तूणी ૧૪૨ पिण्ड: १२१ ७५ अणिः १३०૧૪૨ पिण्ड १२१ ५५५ आणिः १30૧૪૨ पिण्डी १२२ ७५ अणुः 131 ८० पीडा १२२ ७५ उष्णा १३१ भाण्डं १२७ ११ ऊर्णा૧૪૩ मण्डः १२४ ७ ऋणं १३२1४३ मण्डा १२४ ७६ कण: १३२ ८. पणः १४४ मुण्डः १२४ ७६ कणा १३२ ८० पर्णः ૧૪પ रण्डा १२५७७ कर्णः१३२ ८२ पर्ण ૧૪૫ व्याडः १२५ ७७ क्षणः १३३ ८२ प्राणः १४५शुण्डा १२५७७ कीर्णः १३४ ८२ प्राणा: १४६ शुण्ड: १२६ ७७ कुणिः १३४ ८२ पार्णि: १४१ शौण्डी १२१७७ कृष्णः 13४ ८२ पूर्णः शौण्ड: १२९ ७७ कृष्णा १३५ ७ फाणिः १४१ षड: १२७ ७८ कृष्णं १३५८३ बाणः षण्डः १२७ ७८ कोणः १३५ ८३ भ्रूण: १४८अथ ढान्ताः ।गणः १६ ८3 मणिः १४८ गुढं १२७७८ गुणः १९८३ मोणः १४८ . दाढा १२५ ७८ गेषणः १३८ ८४ रणः १४८ दृढः १२८ ७८ घ्राणं १३८ ८४ वर्णः ૧૫૦ बाढं १२८ ७८ धृणा १३८८४ वर्ण १५११२८ ७८ घृणिः १८८४ वीणा १५२ ।मढः १२८ ७८ चूर्णानि 136 ८५ वष्णिः १५२ १राढा १२८ ७४ चूर्ण १३६ ८५ बेणी १५२अनेकार्थसंग्रहः सटीकःशब्द श्लोक पृष्ठ शब्द श्लोक १ष्ठ शब्द लोक पृष्ठ वेणः 13 ४२ गीतिः १६४९ नीति: १७४१०४ शाणः १५३ १२ गीतं १९४८ पक्तिः १७४ १०४ शोणः १५४ २ गुप्तं ११४६ पङ्क्तिः १५४ स्थाणुः १५४९२ गुप्तिः १.४ १५ प्राप्ति: १७५ स्थषा १५४ ६२ वृतं ९५ १०० पोतः १७५अथ तान्ताः चिता ११५ पीता अन्तः १५५ 3 चितिः १६५ १०० पीतिः १७६ अहंन १५५४३ जातं १६६ १०० प्रीतिः ૧૬ ૧૦૫ अस्तः 1५६ जातिः । १०० पुस्तं 1951०५ अति: १५६३ ज्ञाति; १६७ १०१ प्लुतं 1139 1०६ आप्तः १५६४३ ततं १९७ १०१ प्लुतः ।T७५ १०१ आप्ति: १५१५3 ततः १६७ 101 पूर्त १७७ १०६ ईतिः १५७६४ तात: १६८ १० पषन 1५७ ऊति: १५७ ६४ तिक्तः 1८१०१ प्रेतः 1७८ १०६ ऋतं १५७८४ तिक्ता १६८ १०१ प्रोतः ऋति: १५८६४ तिक्तं १६८ १.१ प्रोत १७८ १०६ ऋतु: १५८ ६४ त्रेता १६८ १.१ भक्त ।૧૭૮ ૧૦૭ एतः १५८ ६४ दन्त: १६ १.१ भर्ता १७८ १०७ क्षत्ता १५५६५ दिति: १६६ १०1 भक्ति: १७४ १०७ कन्तुः १५६६५ दीप्तं १७० १०२ भास्वान् १७८ १०८ कान्तः ११. ४५ द्रुतं १७० १२ भ्रान्तिः १८. १०८ कान्ता ११०१० १०२ भित्तिः १८० १०८ कान्ति १६०८५ धाता १७० १८२. भीतं भीतिः (टी.) १०८ क्षितिः ११०__ १७१ १०२ भूतं १० १०८ कीर्ति: १९१६ धुतं १७२ १०३ भूभृत् १८ ॥ १० कृतं १११ ९६ धूतः १७२ 103 भूति: १८१ १०८ कृत्तं १६२ ४६ धूर्त १७२ १०३ भूतिः १८२ १०५ केतुः १२६ धूर्त: १७२ १०३ मतं १८२ १०६ गतः ११२१ धृति: १७७ १०४ महत् १८३ ११० अस्तं १९९५ नतः १५३ १०४ मस्त् १८३ ११०
2.1084 · p. 60
metre not recognisedLatin letters: T
शब्दसूचीبنااهशब्द लोक पष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ शब्दश्लोक पृष्ठ मतिः १८३ ११० वृत्तिः १६५ ११७ स्मृतिः २०६ १२३ माता 13 ११० वतिः १६६ ११७ सेतुः २०६ १२३ मातरः १८४ ११० शक्तिः १४. ११७ हस्त: २०७ १२३ मितिः १८४ ११० शस्तं १४७ ११. हरित् २०७ १२३ मुक्ता 1८४ १८० शान्त: १४५ ११८ हितं २०८ १२४ मुक्तिः १८४ ११० शास्ता १८५ ११८ हेति: २०८ १२४ मूर्ति: १८५ १११ शान्तिः १४८ ११८ अथ थान्ता: मृतं १८५ 11 शितं 11 १११ अर्थ: २०८ १२४ यन्ता 1८५ ११ शितिः १६८ १८ आस्था २०४ १२५ यतिः 10 11 श्रीमान् १४८ १८ कन्था २१० १२५ युतः १८६ १११ शीतः १६९ १२० क्वाथः २१० १२५ युक्ति: १८६ ११ शीतं १६९ १२० कुथः २१०૧૨૫ रक्तं १८६ १११ शुक्तं १४४ १२० कोथ: २११ रतिः १४७ ११२ शुक्ति: २०० १२० ग्रन्थः ૨૧૧ ૧૨૬ रीतिः १८७ १२ श्रुतं २०१ १२० प्रथिः ૨૧૨ ૧૨૬ लता १८ ११२ श्रुतिः २०१ १२० ग्रन्थि २१२ १२६ लिप्तं 114 11३ श्वेतं २०२ १२१ गाथा ૨૧૨ ૧૨૬ लता १८६ ११३ श्वेतः २०२ १२१ तोर्थ २१३ ૧૨૭ वतिः १४० ११४ श्वेता २०२ १२१ तुत्थः २१४ ૧૨૭ व्यक्तः १६१ ११४ सती २०२ १२१ तुत्थं१२७ वार्ता १६१ ११४ साति: २०३ १२१ तुत्था २१४ ૧૨૭ वार्त' ५५ ११४ सितः २०३ १२दुःस्थ: २१४ ૧૨૭ व्यप्तिः १४२ ११५ सिता २०३ १२१ प्रस्थः ।૨૧૫ ૧૨૮ वास्तु १४२ ११५ स्थित: २०४ १२२ पोथः २१५ १२८ वित्तं १८3१५ स्थितिः २०४ १२२ पीथं ૨૧૫ ૧૨૮ वित्तिः १८३ ११५ सीता २०४ १२२ पथः ૨ ૧૫ ૧૨૮ वोतं १४३ ११५ सुतः २०५ १२२ प्रोथः २१६ १२८ बीतिः १४४ १६ सुप्ति: २०५ १२२ मन्थः २१६ १२८ वृत्तं १६४ १६ सूत; २०५ १२२ यूथं २१७ १२८ वन्तं १६५ ११७ सृतिः २०६ १२३ यूथी २१७ १२५२१४अनेकार्थसंग्रह; सटीक;२४२ २४२૧૪૩शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द 'लोक पृष्ठ रथः २१७ १२८ मन्दः २२४१३५ बुधः २३८ १४ वीथी २१८ १३. मृदु २३० १७१ वृद्ध, २३८ १४१ संस्था २१८ १३० रद: २३० १६६ बोधिः २४० सिक्थं ६१६ १३. विदा २३० १३६ मधु: ૨૬૦ १४२ सिक्थः २४ १३० बिन्दुः २३० १३६ मधु ૨૪૧ १४२अथ दान्तपः२७१ १३१ मिळू ૨૪૧ ૧૪૨ अब्द: २१८ 13013मुग्धः૨૪૨१४३ अन्दू: २२० १३११३७ मेधः૧૪૩ ककुद् २२० १३ ॥
2.1085 · p. 60
metre not recognised
१३७ मेधा१४३ क्रव्याद् २२० 131 संविद् २३२ १३७ राधः ર૪૨ ૧૪૩ कन्दः २२१ संपद् २३ १३७ राधा २४२ १४३ कुन्द: २२१ 131 स्वादुः २३३ १३७ लुब्धः ૨૪૩ १४३ क्षोद: २२१ ११ सूदः २३४ १८ वधः ૨૪૩ गदः २२२ १३२ स्वेदः २३४ १३७ वधूः । २४४ १४४ गदा २२२ १३२ अथ धान्ता: व्याधः छदः २२२ १७२. अन्ध: २३८ १३८ विद्धं २४५ १४४ छन्दः २२३ १३२ अर्धः २३५ १३८ विधा २४५ दृषद् २२३ १३२ अर्ध २३५ १३८ विधिः २४५ १४४ धीदा २२3 13२ अब्धि: २३५ १६ विधु: २४६ १४५ नदः २२४ १३३ आधिः २३५ १८ विरुद् २४६ १४५ नन्दा २२४ १७३ ऋद्धं २३५ १३८ वृद्धः । २४७ ૧૪૫ नन्दिः २२४ 133 गन्धः २७१ 14 वृद्धं २४७ १४५ निन्दा २२५ १३३ गाध: २७१ 13८ वद्धिः २४७ १४५ पदं २२५ १३३ गोधा २३७ १४० श्रद्धा २४८ ११५ पादः २२६ १३४ दिग्धः २३७ १४० श्राद्धं २४८ १४५ भन्द्रं २२७ १३४ दुग्ध २३८ १४१ शुद्धः २४८ १४५ भसद् २२७ १४ दोग्धा २८ १४१ स्कन्ध, २४६ १४६ भेदः २२७ 13४ बन्धः २३८ १४. सन्धा २४६ १४६ मद: २२८ १३५ वन्धुः २३८ १४१ सन्धिः २५० १४६ मदी २२८ १३५ बाधा २३८ १४१ साधुः २५० १४६शब्दसूची(३४७)-.शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पुष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ सिद्धः २५१ १४८ जिनः २१२ १५४ मान २७४ ११० सिद्धि. २५१ १४८ ज्योत्स्ना २६२ १५४ मान: २७४ १० सिन्धूः २५२ १४८ ज्योत्स्नी २१३ १५४ मोनः २७४ १६० सुधा २५२ १४८ तनुः २१३ १५४ मत्स्ना २७४ १६०अथ नान्ता: दण्डी २१३ १५४ यानं २७५ १६१ अन्न २५३ १४ दानं २१४ १५५ योनिः २७५ १६१ अध्वा २५३ १४८ धम्नं २१४ १५ रत्नं २७५ १११ अर्थी २५३ १४८ धनं २१५ १५६ राजा २.१५ १६१ आत्मा २५४ १५० धन्य २१५ १५६ रास्ना २७६ ११२ इनः २५५ १५. धन्वा २१५ १५६ रागी २७६ ११२ उन्न २५५ १५. धन्वी २६५ १५६ रोही २७१ ११२ उष्मा २५५ १५० धनुः २१६ १५६ लग्नं २७७ 112 कर्म २५६ १५धाम २६६ १५६ लक्ष्म २७७ ११२ कामी २५६ १५. धाना २९७ १५७ वनं २७८१९३ कती २५७ १५, धेन: २१७ १५७ वस्नं २७८ ११२ खडगी २५७ १५१ धेनी २१७ १५७ वर्म २७८ १९3 ग्रावा २५७ ३५१ नग्नः २१७ १५७ वम २७५११३ गोमी २५७ १५१ नन्दी २९७ १७ वर्णी २७४ ११३ घनः २५८ १५२ न्यूने २६८ १५७ वानं २८० १६४ घनं २५८ १५२ हीनं २६८ . १५७ वाग्मी २८१ १६४ चर्म २५८ १५३ पर्व २१४ १५८. वाजी २८१ ११४ चर्मी २५८ १५३ पक्ष्म २७० १५८ विन्न २८१ १६४ चक्री २५८ १५३ पत्री २७० १५८ वषा २८१ १४ चिह्न २१० १५३ प्रेम २७१ १५६ शाखी २८२ ११५चीनः २६० १५3 ब्रह्मा २७१ १५८ शिखो २८२ छन्न २९ १५3 बुध्नः २७२, १५८ शीन: ૨૮૩ छिन्ना २१ १५३ भर्म २७२ 1५८ श्येन: २८३ १६५ छिन्न २fi १५३ भानुः २७२ १५८ स्वप्नः २८४ १६६ जनः २९. १५३ भिन्नः २७३ ११० स्थानं २८४ जनो २१२ १५४ भोगी २७३ १० स्नानं २८४ १६ ॥
2.1086 · p. 60
metre not recognisedLatin letters: fi
EFEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE(३४८)अनेकार्थसंग्रहः सटीकःशब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ स्त्यानं २८५ १६७ शिष्यं २४६ १७२ शुभः ३०७ १७८ सादी २८५ ११७ स्वापः २४६ १७२ शुभं 30७ १७८ स्वामी २८६ १६५ अथ फान्ताः स्तम्भः ३४७ १५८ सूनं २४६ १७ गुम्फः २८७ १७२ सभा ३८ १७४ सूना २८६ १९७ रेफ: २९७ १७२ स्वभः ३८८ १७८ सूनः २८६ १९७ शफ , २८७ १७२ अथ मान्ताः ।हनुः २८७ १८ शिफा २४८ १७३ उमा ३०४ १७ हली २८७ १८ अथ बान्ताः ऊर्मिः ३०८ १७५अथ पान्ताः कम्बि: २४८ १७३ क्रमः १० १८० कल्पः २८८ ११८ कम्वः २६८ १७३ क्षमः १० १८० कूप: २८८ १८ जम्बुः २४४ १७३ क्षमा ૩૧૧ ૧૮૧ क्षेपः २४४ ११५ डिम्ब: ३०० १७४ कामं 331 १८१ गोप: २८८ ११६ बिम्ब: ३०० १७४ कामः ३१ १८१ गोपी २४० १९ शम्बः ३०१ १७४ क्षुमा 31 १८१२४. १५ स्तम्बः ३०१ १७४ कृमिः १२ १८! अपा २६१ १७. अथ भान्ताः ।क्रिमिः ३१२ १८ अपु ૨૯૧ १७० कुम्भः 301 १७४ क्षेमः १२ १८१ तापः ૨૯૧ १७० कुम्भं ३०२ १७५ क्षेमा ३१२ १८ ॥
2.1087 · p. 60
metre not recognisedLatin letters: EFEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE
तापी १७. कुम्भी ३०२ १७५ क्षौमं 313 १८२१७. गर्भ: ३०३ १७६ खम' 313 १८२ २४२ १७. जम्भ: 303 १७६ गमः ૩૧૩ ૧૮૨ बाष्पः २८३ १७१ जम्मा ३०४ १७६ ग्रामः ।ઉ૧૪ ૧૮૨२४३ १७१ डिम्भः ३०४ १७६ गुल्मः १४ १८२ रेप: २८४ २७१ दम्भः ३०५ १७७ गूल्मी १५ १८3 रोपः २४४ १७१ नाभिः ३०५ १७७ धर्मः १५ १८३ रोपं २४४ १७१ निभः ३०६ १७७ जाल्मः 318 १८3 लेपः २९४ १७१ रम्भः ३०६ १७७ जामिः । १८3 वपा २६५ १७२ रम्भा 3०६ १७७ जिह्मः ३१७ १८४ शष्पं २८५ १७२ विभुः 30६ १७७ जिह्म ३१७ १८४ शापः २८६ १७२ शम्भूः ३०७ १७८ तोक्म 3१७ १८४तल्पंपुष्पंبهبا منशब्दसूची(३४९)...शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ तोक्मः ३७ १८४ श्यामः ३३० १८ कक्ष्या ३४१ १४७ दमः १८ १८४ श्याम 331 १४२. कार्यः ३४१ १६७ दस्मः १८ १८४ श्यामा ३३१ १४२ कायः ३४२ १८८ धर्मः १८ १८५ श्रामः 33२ १४२ कायं ४२ १६८ धर्म २०१८ शुष्मं २ ११२ काव्या ४२ १६८ नेम: ३२० १८६ समं 3२ १४२. काव्यं ४३1८८ नेमिः 3२० १८६ सूक्ष्मः ३३३ १४३ काव्यः ३४३ १६८ पद्मः ३२१ १८६ सुक्ष्म 333१४३ कांस्यं ३४३ १६८ पञ ३२१ १६९ सोमः 33163 क्रिया ३४३ १६८ ब्राह्मी ३२१ १८६ हिमं ३३५ १६४ कुलयं १४४ १४४ भ्रमः ३२२ १८७ हिमः ३३५ १८४ कुल्या ३४५ २०० भीमः ३२३ १८७ होमिः ३३५ १८४ कृत्यः ३४५ २०० भीष्मः ३२७ १८७कृत्या ४५ २००. भौमः ३२४ १८८ अर्यः ३३५ १६४ गव्यं ३४६ २०० यमः ३२४ १८८ अर्थ्य ९ १५४ गव्या ३४६ २०० यामः ३२५ १८ अन्यः ३३६ १६४ गुह्यः ३४६ २०० रमः ३२५ १८८ अन्त्यः ३६ १६४३४७ २01 रमा ३२५ १८८ अय ३३७ १६५३४७ २०१ रश्मिः ३२६ १९ आस्यं ७३७ १६५ ३४७ २०१ रामः ३२९ १९ आस्या ३३७ - १८५૨૪૮ ૨૦૧ रामं ३२७ १४० आर्यः १३७ १६५४८ २०१ रामा ३२७ 10 आर्या ३३८ १६५ गोप्यः ३४८ २०१ रुक्मं ३२७ १६० इज्या ३३८ १६५ चयः ३४८ २०१ रुमा ३२७ १६० इभ्यः 33८१४५ चव्या ३४८ २०२ लक्ष्मी: २८८० इभ्या ३८ १८९ चित्यं ४५२०२ वर्मिः ३२८ १८० कल्यं ७६ १६९ चित्या ३४९ २०२ वामः ३२८ १८० कल्या ३३४ १५६ चैत्यं ५० २०२ वामा ३२५ १४१ कश्यं ३३४ १६९ चैत्यः ३५० १०२ वामी ३२८ १४१ क्षयः ३४० १८ चोद्यं ३५० २०२ शमी 30 १८१ कन्या ३४० १४६ छाया ३५१ २०३OurE(३५०)अनेकार्थसंग्रह; सटोकःशब्द श्लोक पृष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ जयः ३५२ २०४ प्रियः २ २९ वीर्य ७७१ २१५ जया ३५२ २०४ पुण्यं ३९२ २०४ वीक्ष्य ३७२ २१५ पथ्या ३५२ २०४ पूज्य: ३१२ २०८ वीक्ष्यः ३७५ स! जन्यः ३५२. २०४ बल्यं 33 २१० वेश्यं ७२ २१५ जन्यं ३५३ २०४ भयं १३ २१० वेश्या २७३ २११ जन्या ३५३ २०४ भव्यं ३१३ २० शल्य: ३७३ २६ त्रयी ३५४ २०५ भव्य. १४ २१० शय्या ७४ २१ ॥
2.1088 · p. 60
metre not recognisedLatin letters: OurLatin letters: E
तायः ३५४ २०५ भव्या १४ २१० शन्यं 3७४ ॥
2.1089 · p. 60
ताक्ष्यं ५५ २०५ भाग्यं 3१४ २१० शन्या 3७४ २१ तिष्य: ५५ २०५ मध्यं १५ २१ शौर्य ३७४ २१६ तिष्या ३५५ २.५ मय: ३६५ २१ सह्यं ૩૫ ૨૧૭ द्रव्य ३५६ २०६ मयुः ३१५ २११ सह्यः ३७५ २१७ दस्यु: 3५६ २०६ मन्युः १५ २११ सव्यं ५५ २१७ दायः ७५७ २०७ मालयं ३६६ २१२ सत्यं ३७५ २१७ दिव्यं ३५७ २०७ माया १६ २१२ सत्यः ७६ २१८ दुष्यं ५८ २०५ मायः ११ २१२ संख्या ३७६ २८ दत्यः ३५८ २०७ मूल्यं ३१७ २३ सन्ध्या उ७६ देत्या ३५४ २०७ ययुः १७ २१३ साध्यः ३७७ २१८ धन्यः ३५८ २०८ याम्या ३१७ २१३ सायः ३७८ २१८ धन्या ५४ २०८ योग्य: ७ २१३ स्थेय: १७८ २१८ धान्यं ५५ २०८ योग्यं ३१८ २१३ सेव्यं २७८ २१६ धिष्ण्यं ३५८ २०८ योग्या ७१८ २१३ सैन्यं ७८ २१८ धिष्ण्यः ३१० २०८ रम्या १५ २१४ सौम्यः 3५८ ૨૧૯ नयः ३१० २०८ रथ्यः ३६४ २१४ सौम्या: ३७८ २१८ पथ्यं ३६० २०८ रथ्या ३६४ २१४ हायंः ३८० २२० पथ्या ३६० २०८ रूप्यं ३७० २१४ हृद्यं ० २२० पद्यः ॥ २०६ लयः ३७० २१४ हृद्या ३८० २२० पद्यं ॥ २४ लभ्यं ७ २१५ हृद्यः ३८१ २२० पद्या ११ २०९ विन्ध्य: ३७१ २१५ अथ रान्ताः ।
2.1090 · p. 60
metre not recognisedimpossible sign sequence: ६४ २१४ हायंः ३८० २
प्राय: १ २०९ विन्ध्या 31 २१५ अगं 3८१ २२०EEEEEEEEEEEEEEEES०शब्दसूची(३५१)शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ अद्रिः ३८२ २२१ क्षुरः ३४२ २२१ चरुः ४०७ २३४ अभ्रं ३८२ २२१. क्षुद्रः ३४३ २२६ चारः ४०७ २३४ अस्त्रः 3८३ २२१ क्षुद्रा ३८३ २२६ चित्र ४०७ २३४ अत्र ३८३ २२१ कुरुः ३९४ २२७ चित्रा ४०८ २३५ अन १८३२२ कर ३६५ २२७ चीरं ४०८ २४६ अंहिः 303 २२१ कृच्छ ४५ २२७ चीरी ४.५ अरः ३८४ २२२ क्षेत्र ३६५ २२७ चक्रः ४०५ २३१ आरो ३८४ २२२ क्रोष्ट्रो २४ २२८ चक्री ४० २७ आरा ८४ २२२ क्षौद्रं ३८६ २२८ चैत्रः ४10 २३६ इरा ३८५ २२२ खरः ६७ २२४ चैत्र ४१० २३१ इन्द्र. ३८५ २२२ खहः म २२५ चौरः ।इन्द्रा ३८५ २२२ खुरः ६८ २८ छत्र । ४३ २३७ उग्रः ३८६ २२७ गर: 3t २२४ छत्रा ४११ २३७ उग्रा ८६ २२३ गरं 3६८ २२४ छिद्रं ४११ २३७ उत्रा ३८६ २२३ गात्रं ६८ २२४ जारः ४२ २३५ उस्रः ३८७ २२३ गिरिः ६९ २३० जारी ४१२ २३७ उष्ट्री 3८७ २२३ गुन्द्रः२३० जीरः ४१२ २३७ ऐन्द्री ८७ २२३ गुन्द्रा ४०० २३० टार. ४१२ २३७ ओडा ३८७ २२३ गुरुः ४०० २७० तन्त्र ४३ २३८ ओडः ३८८ २२४ गृध्रः ४० ॥ २३१ तन्त्री ४१४ २३८
2.1091 · p. 60
metre not recognisedLatin letters: EEEEEEEEEEEEEEEESLatin letters: t
३८८ २२४ गोत्र ४०१ २३१ तरिः ૪૧૫ ૨૩૯ 31 २२४ गोत्रः ४०२ २३२ तन्द्रो२४ क्षरं ३८ २२४ ४०२ २३२ तारः २३८ कद्रुः ३८१ २२४ गौर: ४०२ २२ तारं२४० कारः ६ २२५ गौरं ४०३ २७२ तारा ४१७ २४० कारा ३८० २२५ गौरी ४०३ २३२ ताम्र क्षारः ६० २२५ घस्रः ४०४ २३3 तीव्र कारिः । २३५ घोरः ४०४ २३३ तीव्रा काहः २४१ २२५ चरः ४०४ २३३ तीरः ४१४ २४० कोरः ३४२ २२६ चक्रं ४०५ २३३ तीरं क्षीरं ९२ २२६ चक्रः ४०६ २३४ तोत्रं ४८४११ ४१६४१૨૪૦(३५२)अनेकार्थसंग्रहः सटीकः2२वेरंशब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द 'लोक पृष्ठ दरः १४ २४१ पौरं ४ ॥ २४७ वा ४४२ २५3 दरी ४८ २४. बभ्रः ४ ॥ २४७ वधः ४४२ २५३ दर ४१४ २४ भद्रं ४३१२४७ व्यग्र:
2.1092 · p. 60
metre not recognised
२५४ दरौ ४१८ २४ ।भगः ४३२ २४८ वारः ४४३ ૨૫૪ द्वारं ४१४ २१ भद्रा ४३३ २४८ वारं ४४४ २५४ धरः ४२० २४. भरः ४३३ २४८ वारि ४४४ २५४ धरा ४२० २४१ भरुः. ४३४ २४८ वारिः ४४४ २५४ धारः ४२१ २४३ भारः ४३४ २४८ व्याघ्रः ४४५ २५५ धारा ४२१ २४२ भीरुः ४३४ २४८ व्याधी ४४५ २५५ धात्री ४२२ २४२ भूरि ४३५ २४८ वीरः । ४४६ २५५ धीरः ४२२. २४२ मन्त्रः ४३ २४८ वीरं ४४ ૨૫૫ धीरं ४२३ २४३ मरुः ४७५ २४४ वीरा ४४६ २५५ नरः ४२३ २४३ मारः ४३६ २५० वृत्रः ॥ ४४८ ૨૫૫
2.1093 · p. 60
metre not recognised
४४८ ૨૫૫ नरं ४२४ २४३ मारी ४१ २५० शरं ૪૪૮ ૨૫૫ नकं ४२३ २४३ मात्र ४३६ २५० शरः ४४८ २५६ नक्रः ४२४ २४३ मित्रं ४३७ २५० शक्रः ४४४ २५६ नीत ४२४ २४३ यात्रा ४३८ २५१ शस्त्रं ४४८ २५६ नेत्र ४२४ २४३ राष्ट्र ४७८ २५. शस्त्री ४५० २५६ परः ४२५ २४४ रुरुः ४३८ २५ ।शद्रिः ४५० २५१ परं ४२५ २४४ रेनं ४३८ २५. शरुः ૨૫૬ पत्रं ४२५ २४४ रोधः ४३८ २५१ शारः ४५० ૨૫૬ पारं ४२६ २४५ रौद्रः ४३४ २५१ शास्त्रं ४५१ २५७ पारी ४२६ २४५ रौद्री ४३८ २५. शारिः ४५१ २५७ पात्रं ४२७ २४५ बरः ४३६ २५१ शिः ४५२ २५७ पुरं ४२८ २४६ बरं ४४० २५२ शीघ्र ४५२ २५७ पुरः ४२८ २४६ वरी ४४० २५२ शुक्रः ४५२ २५७ पुण्डः ४२.८ २४६ वक्र ४४१ २५२ शुक्र ४५३ २५८ पुण्ड्राः ४२८ २४६ बक्रः ४४१ २५२ शुभ्रं ४५३ २५८ पुरुः ४२८ २४६ वक्त्रं ४४१ २५२ शूरः ४५३ २५८ पूरः ४३०२४७ वप्रः ४४ २५२ सर: १५३ २५८ पात्र ४३० २४७ वज्र ४४२ २५३ स्वरः ४५४ २५८शब्दसूची(३९३)रशब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ सत्त्रं ४५४ २५५ आलू ४६४ २६४ झला ४७७ २७१ स्वरुः ४५४ २५४ इला ४१५ २६४ झिल्ली ४१७ २७१ सारः ४५५ २५८ कलं ५६५ २६४ तल ४७८ २१२ सारं ४.५ २.५४ कला ४६५ २६४ तलः૨૭૨ स्फारः ४५६ २१. कलि: ४११ २१५ तल्लः ४७६ २७२ स्थिरः ४५९ २१० काल: ४६७ २९६ तल्ली ४७५ २७२ स्थिरा ४५६ २६० काली ४६७ २११ तालः ४७४ २७२ सिप्रः ४५७ २९1 काला ४१८ २१७ तुला ४८० २७3 सिप्रा ४५७ २९1 कील: ४६८ २१७ तूलं ४८१ २७३ सिरा ४५७ २६१ कीला ४१८ २१७ दलं ४८१ २१५३ सिरः ४५७ २११ कुलं ४६८ २१७ नलः ४४२ २७४ सीरः ४५७ २.१ कुल ४७० २:८ नलं ४८२ २७४ सुरः ४५ २. कोल: ४७० २१८ नली ४८२ २७४ सुरा ४५८ २६१ कोल ४७१ २८ नालं ४८३ २७५ सूत्र ४५८ २१४ खलं ४७१ २६८ नाली ४८२ २७५ स्वरः ४५८ २१२ खल्लः ४७२ २१८ नीलः ४८३ २७५ हरः ४५८ २१२ खल्ली ४७२ २९५ पलं ४८४ २७६ हरिः ४५९ २१२ गल: ४७३ २१४ पल्लि : ४.४ २७६ हारः ४६१ २१२ गोलः ४७3 २१८ पालिः ४८४ २७६ हिंस्रः ४६१ २१३ गोला ४७३ २६४ पिलुः ४८६ २७७ हिंस्रा ४१ २१३ चिल्लः ४७४ , २१४ पुलः ४८६ २७७ हीर: ४१२ २१३ चुल्लः ४७४ २१८ फलं ४८७ २७७ होरा ४६२ २३ पिलल; ४७४ २१८ फलो ५८८ २७८ होरा ४९२ २१७ चल्ली ४७५ २५० फालं ४६८ २७८अथ लान्ताः ।चेलं ४७५ २७० फलः ४८८ ૨૮ अलि: ४१३ २१३ छलं ४७५ २७० बलं ४८८ २७८ अम्लः ४९३ २१३ छल्ली ४७५ २७० बल; ४८९ अम्ली ४१३ २१३ जलं ४७६ २७ बला ४८८ २७८ आलं ४९३ २१३ जालं ४७६ २७१ बलि: ४८८ २७८ आलि: ४१४ २१४ जालः ४७७ २७१ बालः ४८० आलुः ४४ २४ जाली ४७७ २७१ बाला ४६१अनेकार्थसंग्रह; सटीक;शल.૫૧ 8दा:१૫૧शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ बाली ४६१ २८० शुक्ल: ५०२ २८६ जोवा ५० २५० बिलः ४.१ २८० शूलं ५०२ २८६ तत्त्वं । ५.१ २८० बिलं ४४२ २८० शुला ५०२ २८६ द्रवः ૫૧૧ ૨૯૦भल्ल: ४४२५०१ २८६ द्वन्द्वः२४ ॥
2.1094 · p. 60
metre not recognised
भल्ली ४४२ २८० शैलं ५०३ २८१ द्वन्द्वं भालं ४६२ २८. साल: ५०३ २८१ दवः ૫૧૨ २६ ॥
2.1095 · p. 60
भेल: ४८३२४० स्थाल ५.४ २८७ दावः ૫૧૨ मल्लः ४८३ स्थाली ५०४ २८७૨૯૨ मलः ४५३ २८० स्थल: ५०४ २८७૫૩ मालं ४६४हाल: ५८४ २८७ दिवं૨૯૨ माल: ४६४ २८१ हाला ५०५ २८७ देवं ५१४ २४२ माला ४८४ हेला १०५ २८७ देवः ૫૧૪ मालु: २८२ हेलिः ५०५ २८७ देवी પ૧૪ ४४५ २८२ अथ वान्ताः धव:૫૫૨૯૩ मेला ४४५ २८२ अविः ५.५ २८७ ध्र वः પ૧૫ ૨૯૩ मौलिः ४४६ २८२ उर्व ५०६ २८६ ध्र ५१६ २४३ लीला ४८६ २८२ कण्व. ५०१ २८८ ध्र वा ५१६ २४० लोल: ४६७ २८३ कण्वं प०६ २८८ नवः ५१७ २६४ लोला ४७ २८३ क्षवः ५०७ २८ नोवो ५७ २६४ वल्ली ४९७ २८३ कविः ५०७ २८८ प्लवः ૫૭ व्याल: ४८८ २८४ कवी ५०५ २८८ प्लवं पर૨૯૫ वेला ४८८ २८४ किण्वं ५०८ २६ पक्वं ૫૧૯ शालः ४५८ २८४ क्लीव: ५० २८९ पाव૫૧૦ २६५ शालिः ५०० २८५ खर्वः ५८ २८८ प्रावं ૨૯૫ शालुः २८५ हस्वः ५०८ २८९ पूर्व ५२० २६५ शिलं२४५ नोवा ५०८ २८६ भवः ५२१ २६६ शिला ५० २८५ छवि: ५०६ २८८ भावः ૫૨૧ ૨૯૬ शिली ५०१ २८५ जवः ५०८ २८४ रेवा ।પર ર૮૮जवा ५०९ २८६ लवः ५२३ २४८ शीलं ५०१ २८५ जिह्वा ५०९ २८६ लट्वा ५२४ २४८ शुक्लं ५०२ २८१ जीवः ५.० २४. लम्बी ५२४ २६८५२.शब्दसूचो૩૧૩1शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द , श्लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ विश्व: ५२५ २६८ दशा: ५६ ३०५ तुषः ५४८ ३१२ विश्वा ५२५ २६९ नाशः ५७६३०५ दक्षः ५५० ३१२ शिवं ५२५ २४. निशा ५७ ३०६ दक्षा ५५० ३१२ शिवः ५२६ २६८ पशुः ५३७ ३०६ ध्वाइक्ष: ५५० ૩૧૨ शिवा ॥ २ ॥ २६९ पाशः ५३७ ३०६ ध्वाक्षी ५५१ शिविः ५२७ 3०० पेशी ५८ ३०६ न्यक्षः ५५ शुरुवं ५२७ ३०० भाग ५३८०७ पक्षः ५५१ ॥
2.2 · p. 60
metre not recognised
૩૧૩ सत्वं ५२८ २०० राशिः ५३८ 30७ प्लक्षः ५५३ सान्त्वं ५२५ १० वश: ५४००७ प्रेक्षा ५५३१४वा ५२९ ३० वशा ५४० ३०७ प्रेषः ।૫૫૩ १४ नुवः ५२४ ३०१ वंश: ५४. ०८ पौषः ५५४ १५ हवः ५९ ३०१ वेशः ५४१३०८ पौष પપ૪ ૩૧૫अथ शान्ताः ।शशः ५४. at भिक्षा ५५४ १५ अंशुः ५३० ३०२ स्पश: ५४२ ३०८ माषः ५५५ १५ आशा ५३० ३०२ स्पर्शः ५४२ ३०८ मिषं ।પપ૫ ૧૧૫ आशुः ५३.३०२ अथ षान्ता: मेषः ।૫૫૫ ૩૧૫ ईशः ५३१ ३०२ अक्ष: ५४३ ३०४ मोक्षः પપ૬ १६ ईशा ५३१ ३०२ अक्षं ५४४१० यक्षः ૨૫૬ ૩૬, काशः ५३१ ३०२ उषा ५४४ १० रक्षा ५५६ १ ॥
2.1097 · p. 60
metre not recognisedLatin letters: at
कीश: 31 ३०२ ऋक्षः ५४४ १० रूक्षः ।પપ कुशः ५३२ ३०३ ऋषिः ५४५ १० लक्ष ५५७ ॥
2.1098 · p. 60
metre not recognised
कुशी ५३२ ३३ कर्षः ५४५ १० वर्षः । ५५५ १६ कुशा ५३२ ३०३ कक्षः ૫૪૬ 10 वर्षा પપ૮ कुशं ५३२ ३०३ कक्षा३१. विष૫૫૮३१७ केशः ५३ ३०३ कर्षः ५४७ ११ विषा ૫૫૮ १७ क्लेश: ५३३०३ धाषः ५४८ १२ वषः ૫૫૮ ३१७ कोशः ५७३ ३०३ घोषा ५४८ १२ वृषी ५५८ ३१८ दर्शः ५३४ ३०४ चोक्षः ५४८ ३१२ वृषा ५६० ૩૧૮ दंशः ५३५ ३०५ झषः ५४६ १२ शुषिः ५१० 316 दशा ५९ ३०५ झषा ५४८ १२ शेष: ५० a१८+૩૧૭(३५६)__ अनेकार्थसंग्रहः सटीकःशब्द श्लोक पृष्ठ शब्द श्लोक पृष्ठ शब्द लोक पृष्ठ शेषा ५६१ ३१८ नासा ७१ ३२५ हंस: ५८१ 33२ शोषः ५६१ ३१८ पय; ५७१ ३२५ हविः ५८२ ३३3अथ सान्ता: प्रसूः ५७१ ३२५ हिंसा ५८२ १३३ अचिः ५१ ३१८ बर्हिः ५७२ ३२६ अथ हान्ताः अदः ५.१ ७१८ भासः ५७२ ३२६ अहिः ५८3 333 आगः ५१२ १८ महः , ४७२ ३६ इहा ५८3३3३ उषः ५६२ 310 मिसिः ५७२ ३२१ कुहः ५८3333 उरः ५३ ३२० मत्सा ५७३ ३२६ ग्रहेः ५८४ ३३४ ओजः ५३ ३२० रसः ५७३ १२६ ग्राहः ૫૮૫ ३३४ ओकः ५१७ ३२० रसा ५७४ ३२७ गुहः ૫૮૫ ओका; ५६४ ३२१ रहः ५७५ ३२७ गृहा ५८५ ३४ कंस: ५९४ ३२१ रजः ५७५ ३२७ प्रौहः ५८६ ३३५ . कासः ५६४ ३२१ रास; ५७५ ३२७ बर्हः ५८६ ३३५गुत्सः ५९५ ३२१ वत्सा ५७९ ३२८ बहु३५ गोसः ५१५ ३२१ वयः ५७७ ३२८ महो ५८५ ३३६ चासः ५१ ३२२ वसुः ५७७ ३३८ मोहः ५८७ ३३१ छन्दः ५६१ ३२२ वसु ५७७ ३२६ लोहं ५८८ 336 ज्येतिः ५६६ ३२२ वपुः ५७८3३० वहः ५८ ३६ तपः ५७ ३२३ व्यासः ५७८३३० वहः ५८८ ३३६ तपाः ५७ ३२३ वास; ५७८३३० वाहः ५८ ३१ तमः ५८ ३२३ बासा ५७८३३० वाहा ५५ ३३७ त्रासः ५८ ३२३ वेध । ५७८ 330 व्यहः ५८५3३७ तेज; ५८ ३२३ शंसा ५७५ 330 सहः५५ ३७ दास; ५५ ३२४ शिरः ५७६ ३३० सहा ५० ३३७ दासी ५६९ ३२४ श्रेयः ५८० ३१ सिंहः ५० ३७ धनुः ५७० ३२५ सहः ५८. 33१ सिंही ५८१ ३३८ नभः ५७० ३२५ सहा ५८० ३१ स्नेहः t ३३८ नभा ५७० ३२५ स्रोत: ५८१ ३३२ ॥
2.1099 · p. 60
metre not recognisedLatin letters: aLatin letters: t
इति शब्दसूची ।अनेकार्थसंग्रहः सटीकातप्रथम-विभागस्य शुद्धिपत्रिका पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः 1 ४ हेमचन्द्राचार्य २० १८ शाम्यति १ १७ ग्रन्थगौरवभीरुभिः २. २० चतुर्दशेडे स्त्रीपुंसः २ १० अनेन एकार्थानेकार्थ० २१ १८ तावुभौ ।१२ त्तमपुरुष२२ १० भोज्यगता यूकाः २२ समुच्चयः१७ स्तोक० २ नंबासौ तस्यानन्त्य० २५ ७ पक्षान्तरेऽन्तिके ८ अखण्डस्यैव२५ २३ सितमयूख १५ रवौ२७ १३ प्रक्लिन्नगंण्डगंजैः 3 गन्धद्रव्येऽपि २७ १९ रित्याश्रिताया: ४-८ न्यग्२७ २० गर्ना० स्याद्वषे F 11 किंचनरुचो० धर्मरुचा २५ २ पिगी७ २३ अभूमिर्भीतीनांभ्यंगमंगिनः ।" सज्यामपर१४ भंगिभिरंगीकृत ८ १८ धुयते1 ७ पिडगो विटः । ८ २० द्यौस्तु३ १४ निर्झरौघाः ४४ स्रः सुवे२. ७ मार्गणम्बा । १४ १५ संसिद्वेः । ३२. -१९ द्धिमानौषधे १५ २२ वियत्पृथुन ३३३ स्यान्नृत्तयुद्भवोः११ तत्र यथा३५ लिंगाल्लिङ्गगमिवा० १८ २३ क्ष्मान्तर्गत कच्छपैः । ३५ १४ ०वल्गद्घन० भेकेर मुष्कच्छेदनंहीनाङ्गे च । ५ कोकः सशाको२ ॥ ४९ ॥ २०७ (उ०६३).
2.49 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: F
७ २ उद्घा लंकाऽलंकारिणः ३७ -मविक्रियः । २० लोको० लोक्यते२ चार्वगुरुद्रुतम् । २० 11 वल्कं बलते: २८ ४ गोष्पतेः0"(३५८अनेकार्थसंग्रह; सटीक;राष्टं पंक्तिः शुद्धिः पृष्ठं पंक्ति शुद्धि ३८ १६ याञ्चा मोघा ८ २३ मसावसूत ।५ क्वापि१४ काण्ड ४० ११ -कुविन्दभाण्ड०७० १४ वंशाङ कुरे ४० २३ चर्ममुण्डायां० सुचिरं ७० २३ खण्डोद्ध१५ शुचिः1-६-१२ खण्डः २ म्लेच्छा॥ ११ गण्डे च ३ हनौ
2.1101 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
७१ २१ जगतोऽन्धक १. खर्जुरकाख्यः ७२ . गोण्डः स्याद्वृद्ध १. गञ्जनं वा ७२ १६ दैत्यविशेषे २२ स्थानभेदेपि ११२ २१ श्रीताम्रचूडध्वजो १४ दशचक्रसमो ७२ २३ बाहुभूषायां १७ जगद्रुहाम् । ७३ . हिमाघ्राते५ पिञ्ज्यते७३ १२ कर्पटाद्धे १५ चञ्चद्भुजभ्रमित ७३ २४ दण्डः २. भिदादित्वात् ७४ १० देवदानवैः १३ ०र्मङ सूदपाति ७४ १३ चतुर्थोपाये3 खस्टतृणे६ ॥ ११९ ॥ १८ तस्यास्तद्विरहे
2.119 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every lineimpossible sibilant cluster: खस्टतृणे
1 -खजू यौ तगरेऽपि च । ९ गृष्टिगुरुत्वाद्१३ तुरडगाणां ७ स्फुटम्1५९ २४ वोढा स्याद् २३ व्युत्पत्तिः ८०२ लोमनि! बद्धौ10 ___११ न सोढा ।पटुमपि१२ वी ह्वा २४ मधुयष्टी८१ ५ उष्णक: ४ मूषिके८२ २४ -म निद्वैपायनो० १. भेदे तत्पाठिनोः । ८४ १७ वैशेषिकोक्ताश्च० १५ २३ कुक्षे जरठस्य ८५ २ ॥ १३९ ॥
2.139 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
७ संरम्भभीतः ८५ घ्राणाडिघ्रपाणीन् । १६४ गोप्यैवं८६१९ व्यहेतोरात्मानं ६६६ लधिष्ठोऽपि ८६ १७ द्रव्यहेतोर्याल.शुद्धिपत्रिका(३५९)पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः ८६ २२ तूणीमुखोद्धृतशरेण १११ प्रमोचने ८७ १४ क्रुद्धघुकावलि० १२५ गणधरमूर्जित०3 क्षत्रियद्विजे ११३ १० मापक्षति विरोतिम् ६१ १४ वर्णाश्रमाणां १४ १६ मेध्या वधूः६२ २२ नुपाङिघ्रपौध० ११४ १७ ॥ १९० ॥
2.190 · p. 60
metre not recognised
व्यक्तो ८८ पंक्तो1१४ २३ साधुन वृतेर्भयमृच्छति प्रथितप्रभावैः 18 १२ गतौ । ९५ है आपनं आप्तिः ।૧૧૬ १७ वर्तते स्म ८५ १४ इति ऊट२० सत्यं च । ४६ ३ केतुधति० ११६ २२ स्त्रीवृत्तमद्भुतम् । ६५ ऋतीयनं१६ २३ शार्दू लवृत्तं ५ २ तल्पमुपागते ૧૧૭ १५ चैव सात्वती ४८ जगल्लोके गङ्गवायुषु । ११७ १५ चतस्रो वृतयो १०० २१ जन्ययात्रा ११८ ११ संतोषामृततृप्तानां १०११४ ०मधुरम्११८ १८ (शास्यत्यशुभमनया) १०१ १५ तिक्ता तु कटुरो- ११४ भूर्जा बहत्वचस्तरुः ।हिण्याम् ।कटुरोहिणी।तत्रपुसि ।शेषयोगुणे ૧૦૧ २३ गौरादित्वात्पुसि तद्वति ૧૦૨ १० ज्वलितेऽपि यथा- 1शबलेऽपि मङ्खः ।सदोषमपि दीप्तेन ! १३ ०व्ययव्यतिकर० १०३ १६ तीब्रवेगधुतः 11& १८ बिभेति न ।२२. चुबति११८ २३ अम्ले अम्लविशेषे ।सर्वेषु यथा-धति १२० १४ जलौकाकृतिर्दीघ० १०४ १४ परस्तन्मानिनो १२० __१७ इवोर्मिभिरापतन्तः १०४ २० प्रतिलोम1 ऊध्वें १०६ १५-१६-१७-१८ प्लु० १२२ ११ तिष्ठन्त्यनया १०६ २८ पूर्तमध्या:૧૨૨ १३ कान्तमहीतलो १०७कर्तप्रत्यये ૧૨૨ २१ संततनीतिनिष्ठः १०८ १५ सत्योपमानयोः १२२ २३ स्पर्शाज्ञता ११० १२ कल्पयत्वेनामीशो १२33 सूतपुत्रो वा१०४૧૨.(३६०)अनेकार्थसंग्रहः सटोकः१४०૧૪૨पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः १२४ २४ तत्र यथा८ गन्धचूर्ण ।आमोदे १२४ ५ स्त्रपूसी: १४० ११ विपणयो विराजिताः १२४ २३ वह्नतिर्न । १४० १७ क्षिप्यमाणा १२५ ४ द्रवनियाकेऽथ१८ समाप्ते क्षिप्तेव १२५ १२ समातपम् । १४० १८ दिग्धो लिप्ते ૧૨૫ १४ पन्थाः कन्था७ अर्थोपजीवकको ૧૨૬ १६ ग्रन्थिपणे૧૪૧ १२ विभेदनो तां १२७ ११ तीर्थे तदीये १४१ १६ बुधः सौम्ये १२४ ६ मथ्यतेऽसौ१७ मधुकैटभी ૧૨૯ ७ प्रथितं तमिस्रम् । १४३ २ विद्युद्विशाखयोः ૧૩૦ १२ कित् थः१४३ १. मेधते मेधः ।131 १६ कन्दोऽब्दे सूरण १४३ १. मेधा तु१८ वतिदुल्साधाः १४७ २२ ०चर्मवसनीताः ___१७ व्यवसायापदेयशयोः १४३ २४ भक्षक १३४ १२ प्रशंसन्ति ।तुर्यांघ्रिषु १४४ १४ व्याधवाक्यणसंकुले 1३४ १७ पादमायान्निधिं १४४ २० भान्नविधिषु ૨૩૪ २२ भास्वरमांसयोः १४४ २१ ऋद्धौ यथा १३१ २ बिन्दुविट्ज्ञात्रो १४५ २ हर्ष १३१ १. साधुः पुंसि ।૧૪૬ 3 सुरंगायां नाटयाने२० प्रथमोदबिन्दवः । १४७ ४ विशामीशः 138 __२१ तथेयं बैन्दवी१८ सन्धिं ૧૩૭ ।प्रकृतिपुरुषो १४७यदि ૧૩૭ 1 शब्दाख्येयं१४७ २० जलौधः । १३८ ४ तत्र यथासाधुजैनमुनौ 1३८ ११ समुद्गसपं १४७ २१ रम्यत्वात् ।1३८ १/१७ धर्म1४८ ४ गङ्गेष्टिका १३८ ४ स्तालिप्सयो; १४८ ।निष्पन्न १३८ खण्डमात्रवृत्तितायां १४८ * असिद्धार्थानव १३४ १४ अन्धावब्धौ ૧૪૮क्वचिदपि १३८ १८ मुह्येत्स१२ काम्पिल्यसिद्धः१४७शुद्धिपत्रिका(३६१)पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः १४८ २२ दानोधुरैः १६ १२. कथमश्नुते १४८ ५ नक्तमितस्ततो १६८ १४ २८१ ॥ १५० १६ तपस्विनः । १७१ २० रोपान्निरगाद १५० २० ०श्रमोष्मभिः ।
2.1105 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 व (wrong syllable)
૧૭ર १२-१३ शष्पम् । १५ १ विधिरपि१५४ १५ पुप्फुसश्च ૧૫૧ 10 मण्डनश्रीव जति १७१ ८ बालके १५. २ यथा-वयं१७७ 10 मुख्यराजि च । १५ २० दिकरिभिरेक० ૧૭૮ ५ रम्भतेऽनेन १५१ २१ गावो० वाऽस्त्यस्य १७८१ रमते वा । १५१ २२ गोरिति मिन् १७८ १८ भवति शंभूः । १५२ ७ तयोर्वाच्यलिङ्गः १७४ साध्यः १५२ १. पितुर्जवादभ्रधनादि १८३१ पटौकसि १५२ २० सर्वेषु१८३ १२ वनस्पतीन् ૧૫૩ २ कुलालेही 1८3१५ अथ धर्मो१५३ १४ चिन्हसूरसद्म० १८ . नेमेनमे १५५ १२ भिर्तृभिः । १८६ ११ निमिशेऽरिष्टनेमौ १५७ १४ नरना:१८८४ मन्मथे ६ ग्रन्थविशेषयोः १८८१३ भौमोऽङ्गरके ૧પ૦ ५ महिषस्य१८८ १४ शिवायण १६० २१ विदधते૧૮૯ 16 व्याधो निन्दति १६० २२ सह स्वयं न दलशो १८० ७ ददौ ૧૬૧ ११ मीनो૧૦૦ १४ इति कित मः । १६१ १४ विजितश्रियस्याः । १८० १७ शय्यामालिड ग्यनीतं ११२ ५ तानं शुल्वम् ।cबाहुलक्षम्याः १६१यशस्ते ।૧૯૧ १३ शतहारिताथम १७ २३ मणिराकरोद्भवः १४१ १८ श्यामोऽम्बुदे १६८ ग्रामोध० १९९५ कूपबद्धेन५ पञ्चमरवाद् ।वृद्धदा० १९८७ सकपकानि १४२ २० समेषामुप० ११६ ११ भूयालवल्लवी १६४ २४ भाजनमीदृशानां૧૫૮૧૯૨ ૧૯૨(३६२)अनेकार्थसंग्रह; सटोकः૨૨૫पृष्ठं पंक्ति; शुद्धिः पृष्ठ पंक्तिः शुद्धिः १६५ २ स्थित्यमार्यो २१९ २० शस्त्र यथा १४५ १७ दशाननेन २१६ २२ शक्येत १८५ १६ त्वादृशामुद्भव २१८ २ सांख्यः संख्यावतां १६७ २१ अकरोदरी२२३ ४ काकेप्योडा ht ११ सन्निहितापाय: २२४ २ वर्णोपले 1&l 13 मूलेऽङ गुष्ठस्य २२४ २२ दशशतकरस्यht २४ कर्मोपाय३ क्रियाऽपि च १६६ १३ कोऽभिजानाति २२७४ कण्टकारिका ik १८ आख्यातेत्याद्यन्त० १२८ ८ व्यहं परञ्च व्यह १४४ २० सदृशीय॑धत्तप्रातर० २०० ।सू०२२४ १२ त्रिशिरसामेषेव २०० भिरालवाल: २३०५ गरवणिज०१३ मानिताः २३१ ११ एकमप्यक्षरं १५ पदास्वैरि२३२ १० रघोरवष्टम्भ० २०२ ११ चिणनममिति रूढे) २३५ स्वात्मनः २०३ १४ दिवसात्ययात्ताप २३१ १२ चक्रस्त्वम्ले२० दिननाथस्य २७१५ परच्छिद्रा०८ मालाशमाविष्कृत० २३८ १. तन्त्रउमाया:२३८ 1४ चतुष्पीठमिदं २०६ ८ आमलकीतरु० २३८ २ ०भयव्याकुलो८ युवतयोवधूवर० २४० द्विरदरुदार० २०७ १७ वाससि यथा २४ १८ दरेत्यव्ययम्२२ दितेरपत्यं१५ ०रभिनन्द्यमानः । १८ पादेभ्यो हिता २४८ २१ वेदांशः । २११ 1 ०लग्नेऽन्तर्मयो २५० . कर्णभूषणे २१३ १४ याम्याऽपाच्यां २५४९ कौतुकसनिकभरण्यां च २५६ तडित्वति २१५ २४ रसवीर्यविपाकतः २५६ १७ शक्रोऽर्जु ने २१६ १२ पण्ययोषायाम् २५७८ शबलवातयोः २१६ १३ नखपदसूखान २५८८ ०काव्ययोः ।२०४२०८शुद्धिपत्रिका(३६३)२५३स्य च ।२७३१६ शीघ्रपृष्ठं पंक्तिः शुद्धि ;पृष्ठं पंक्तिः शुद्धिः २१० १६ पित्त लादि० २४५ १४ पबिम्बा २११६ श्वेदो धर्मः २८५ १५ पातोन्मुखे २१२ २२ जिगमनस्य २८६ २७ बलिभवनेत्रजन्मा २६५ ५ पुरुरबसमैल २१७ ।हावर्भावविलासैश्च ૨૬૫ ११ हि कल: किल । २८८ २० (कान्ता) २९७ १२ कीलावलीढ० २६५ २१ नागरे २७० १३ कपयो भृशं ३०० , वालुकमोषधिः । २७० ५५ नैवोज्झति५ प्रकृतिगुणे १. यस्यैकबाणा० ३०१ १० स्फूरिता यवा २७७१३ यथा-तालैः ३०१ १५ विसृष्टविशिष्टधन २१४३ २० घिरोज्झितालक्त०२४ पीठयां पट्टे ३०२ २४ २०१२१ तत्र यथा-गजाश्व० ३०४ १२ पुल्लीबौ । २.७५ ३ नियमितोच्चापमीन ३०५४ वर्मणि च(म)मणि २७ १२ इति-इः२२ प्रभुत्वमस्यास्तीति पदि पठि१०५ १० स्मतम् । २८१० तलकल्कोले० ३१२ २४ परित्यक्ता1. स्त्री स्त्रीबिशेषः ।13 प्रार्थनयो भूतौ २८३ ४ स्त्रीपुस ।૩૧૬ ३ व्याजशख्ययो; २८७ 16 स्फुयगसाप्यूरुषु ૩૧૭ २८५ ८ गहै विशालैरपि ३१७ ___७ दशसहस्रलक्षणा ૨૮૫ ४ शालिस्तु३१५ १३ भृशम्बुन्तु ८ रूप्यं रजतम् १८ १४ शाषणं वा शुषिः २८१ १५ शूलं तथैव च । ३२२ ७ द्वात्रिंशल्लताहारः २८ १८ मंखस्तु३२३ १३ ०दलंभूष्णुरिज्याय २८९ २२ द्वारुहरिद्रक्वात्थं ३२४ १२ हि न २८७ 16 रौप्यस्थालानीव उ२७ २१/२४ का गु० ૨૮૯ २ खर्वहस्वौ ।___ ३२७ २२ रसन्त्यमी २८८ १८ इह खियः ३२८ १९ वसूपमानस्य२२ त्रुटग्रीवरुद्ग्री:र- ३३१ १५ ०मुच्चैरास्थाकुञ्जरैः ।33८ " मगोसमाप्ता शुद्धिपत्रिका ।२५५છે અને કાર્ય સંગ્રહ સટીકઆ મહાન ગ્રન્થને આ પ્રથમ વિભાગ તૈયાર થઈ ગયે છે. જેના થયેલ ગ્રાહકને બંને ભાગના રૂ. ૧૫ લેખે ગ્રાહક બનાવાયેલ હતા.પરંતુ આ ભાગ પ્રગટ થઈ જતાં તેમાં પપ૦૦ લેક આવે છે અને હજી લે કે લગભગ ૮૫૦૦ બાકી રહે છે એ હિસાબે ખર્ચ વધશે છતાં જેમને આ ગ્રન્થની જરૂર હોય તેમણે બંને ભાગના અગાઉથી ગ્રાહક તરીકે એક નકલના રૂા. ૧૭-૦૦ લેખે હજી મેકલીને ગ્રાહક બની જવું.શ્રી સંઘો જ્ઞાનખાતા આદિ દ્વારા વધુ નકલે લઈને આ પૂ. પ્રાચીન ગ્રન્થના પ્રકાશનમાં પોતાને હિસ્સા ઉમેરી શકે છે.શ્રી હર્ષપુષ્યામૃત જૈન ગ્રંથમાલાલાખાબાવળ C/o મહેતા મગનલાલ ચત્રભુજ શાક માર્કેટ સામે-જામનગર- શ્રી હર્ષ પુષ્યામૃત જૈન ગ્રંથમાલા –મૂલ્ય રૂ. પૈસા !૧-૫૦ ૧-૩૫૦-પ૦૧-૧૦ ૦-૮૦ ૦-૫૦ ૧–૦૦૦-૨૫પ્રથાકથનામ૧ દીક્ષાનું સુંદર સ્વરૂપ ૨ વિધિયુકત પિષધવિધિ ૩ સ્વાધ્યાય સુધારસ (નૂતન સક્ઝાયો) ૪ સ્તવનામૃત સંગ્રહ ૫ જિનેન્દ્રભક્તિભાવના ६. चतुर्विशति जिन चैत्यवन्दनादि ૭ નવમરણાદિ સ્તંત્ર સંગ્રહ ૮, નાવિનય થાનમ્ ૯ શ્રી લેખામૃત સંગ્રહ ભા ૧ ૧૦ શુરૂવંદન ચિત્યવંદન ૧૧ ચૌદ નિયમ ધારવાની બુક ૧૨ અમૃતબિંદુ ૧૩ શ્રી લેખામૃત સંગ્રહ ભાગ ૨ ૧૪ જિનેન્દ્ર ભક્તિ સુધા (આવૃતિ ત્રીજી) ૧૫ રામ ભીમ કથા તથા તપોભૂતિ પૂ આ શ્રીવિજયકર્પરસૂરીશ્વરજી મ. નું જીવન ચરિત્ર ૧૬. સંક્ષિપ્ત શ્રાદ્ધધર્મા પ્રથમ ભાગ (સંસ્કૃત) ૧૭. સ્નાત્ર પૂજા સ્તવનાદિ ૧૮. શ્રી લેખામૃત સંગ્રહ ભા. ૩ , ૧૯ હાલીકા વ્યાખ્યાન ૨૦. મંગળ કળશ કથા ૨૧. પ્રભુ મહાવીર દેવ ૨૨. નિત્ય નૈધ ૨૩. બે પ્રતિક્રમણ સૂત્ર ૨૪. શ્રી વિવિધ પૂજામૃત સંગ્રહ ૨૫. મહાત્મા મત્સ્યોદર ૨૬. શ્રી લેખામૃત સંગ્રહ ભા. ૪ ૨૭. ,?? 9 ભા. ૫ ૨૮. શ્રી લેખામૃત સંગ્રહ ભા. ૬૧-૦૦ ૧-૭૫૦-૫૦ ૨-પ૦૦-૨૫૦-૫૦ ૦-૨૦ ૦-૩૦ ૦-૨૫ ૦–૧૦૦-પપ૩-૦૦ ૦-૩૦ ૦૭૫ ૦-૭૫ ૦-૭૫૦-૩૫ ૧૦૦૦-પ૦૦-૫૦ ૦-૨૦ ૦-પ૦ ૦-૩૦૦-૩૦ ૦-૧૯ ૦–૧૯ ૮-૦૦ ૦-૨૦ ૧-૨૫-૦૦ ૧-૭૫૨૯. શ્રી અમૃત ગહલી સંગ્રહ ૩૦. શ્રી જિનેન્દ્ર પૂજા સંગ્રહ ૩૧. શ્રી જિનેન્દ્ર પૂજા પીયુષ ૩૨. તિર્થિચર્ચામાં સત્યનું સ્પષ્ટીકરણ ૩૩. સામાયિક ત્યવંદનાદિ સૂત્ર ૩૪. મહાસતી સુલસા ૩૫. શાસ્ત્ર દર્પણ (પર્વ આરાધના અંગે પ્રમાણે) ૩૬. અક્ષય તૃતીયા (સચિત્ર) ૩૭. કાર્તિક પૂર્ણિમા મહિમા ૩૮. છન્દોમૃત રસ ૩૯. સમેતશિખર તીર્થ વંદના ૪૦. નારકી ચિત્રાવલી (બીજી આવૃત્તિ) ૪૧. શત્રુજ્ય-તીર્થ વંદના (બીજી આવૃત્તિ) જર, ભક્તામર સૌરભ (મહિમા કથાઓ) ૪૩. નારકી ચિત્રાવલી (હિન્દી) ૪૪. મનહર સ્વાધ્યાય સૌરભ (ઉત્તરાધ્યયન મૂળ) ૪૫. મહામંત્ર પ્રભાવ ૪૬. શ્રી નમસ્કાર પદ સ્તવના ૪૭. વાર્તા વિહાર ૪૮. સત્કર્મ ચિત્રાવલી ૪૯. કલ્પસૂત્ર પૂજા વ્યાખ્યાન (સચિત્ર) પ. પૂ. બાપજી મ. ને ખુલાસે ૫૧. કુલભૂષણ (સચિત્ર કથા) પર. લક્ષ્મી સરસ્વતી સંવાદ ૫૩. મણિસિદ્ધ મેઘમહર સ્વાધ્યાય આચારગ મળી પ૪. સુનંદા રૂપન પપ, પારસમણિવાર્તા સંગ્રહ ૫૬. જન્મ પત્રિકા રજીસ્ટર (૩૦૦ કુંડલી માટે) પછે. ધનંજય નામમાલા પ૮, જિનેન્દ્ર સંગીતમાલા ૫૯. અનેકાર્થ સંગ્રહ સટીકઃ (ભાગ ૧)' અનેકાર્થ સંગ્રહ સટીક ભાગ ૨ છપાય છે. ]૦-૨૦ ૧-૦૦ ૬૦૦ ૩-૫૦૦-૨૦૨-૦૦૨-પ૦ ૦-પ૦ ૧-૨૫ ૪-૦૦ ૧-૭૫૩-પ૦ ૧૦-૦૦લા ખામાજળ(હાલાર) થી પ્રગટ ચતુ.- શ્રી જેનેમનેસાદા અને સરકાર પીરસનું સારુંશ્રી મહાવીર શાસનમાહતી સમું અને લાલ ગુલાબુજીগুল স্কা - সুস্থ: 3:জিজীর্তি আহঃ }ক্ষোভজ্ঞতরখ বড় , জ্ঞা, ক্ষী জরুরি :ঘুষ্মার্থই গ্ৰী মইলী স্বয়ং !স্বল্পী রুঃ ২ চাই ।২ টি কতটি ? ত তভউश्रीहर्षपुष्णासव जैन ग्रन्थमालय अन्याः -९१श्री महावीसजनेन्द्राय नमः ।पू. आ. श्रीविजमातसमियो नमः ।अनेकार्थ-सङ्ग्रहः कैरवाकरकौमुदीटीकाल कृतः(द्वितीयो विभागः) :ग्रन्थकारः कुमारपालनृपप्रतिबोधक-पञ्चाङ्गब्याकरणादिविपुल साहित्यसर्जक-कलिकालसर्वज्ञ-- पूज्याचार्यदेव श्रीमद्हेमचन्द्रसूरीश्वरःटीकाकारः कलिकालसर्वज्ञ श्रीहेमचन्द्राचार्य--पट्टधर-विद्वन्मूर्धन्य--पूज्याचार्यदेव श्रीमन्महेन्द्र बरीश्वरःसंशोधक : संपादकश्च तपोमूर्ति-पूज्याचार्यदेव श्रीमद्लियकर्पूरखरीश्वर-पट्टालङ्कारहालारदेशोद्धारक-कविरत्न पूज्याचार्यवेत्र श्रीमद्विजयामृतसरीश्वर विनेयपन्यास-श्री जिनेन्द्रविजय-मणिकर ।प्रकाशिका :- श्री हर्षपुष्पामृत जैन ग्रन्थमालालाखाबावल-शांतिपुरी (हालार) (गुजरात)प्रथमावृति प्रतयः २०००वीरसम्वत्विक्रमसम्वत् २०३७सन १९८०प्राप्तिस्थान :(१), महेता मगनलाल चत्रभुज :…शाकमारकेट सामे निशाल फली जामनगर (२) सरस्वती पुस्तक भंडारहाथीखाना रतनपाल अमदावाद (३) सोमचंद डी. शाह,जीवननिवास सामे पालीताणा (४) सेवन्तोलाल वी. जैन२० महाजन गली मुंबइ-२मुद्रक :१९ फार्म प्रमाणपन्थस्य कीरचंद जगजीवन शेठ प्रिन्टलेन्ड-बढवाण शहेरअन्यत्परिपूर्णग्रन्थस्य रामानन्द मिनटंग प्रेसअमदावादપ્રકાશકના બે બેલઅમારી શ્રી હર્ષ પુષ્યામૃત જૈન ગ્રંથમાલા તરફથી શ્રુતજ્ઞાનની ભક્તિ રૂપે જે સાહિત્ય પ્રકાશન થઈ રહેલ છે તેમાં આ શ્રી અને કાથે સંગ્રહ સટીક ભાગ ૨ જે પ્રગટ કરીને અમે આનંદિત બનીએ છીએ.આ ગ્રન્થને પહેલે ભાગ સં. ૨૦૨૮માં પ્રગટ થયો હતો અને ત્યાર પછી છપાવવાની અનેક મુશલીઓને કારણે આ બીજો ભાગ અત્યારે પ્રગટ થાય છે.પૂજ્યપાઠ કલિકાલ સર્વજ્ઞ શ્રી હેમચંદ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજા જેના શાસનના મહાન પ્રભાવક પુરુષ હતા. તેમણે જૈન ધર્મના મહાન પ્રભાવના કરવી આદિ સાથે સાહિત્ય પણ વિપુલ પ્રમાણમાં રચ્યું છે,શ્રી અનેકાર્થ સંગ્રહ એ પણ તેઓશ્રીના રચેલ સાહિત્યમાં મહાન કૃતિ છે. આ મહાન ગ્રંથ ઉપર તેઓશ્રીજીના જ વિદ્વાન પટ્ટધર રત્ન પૂજ્ય શ્રી મહેન્દ્ર સૂરીશ્વરજી મહારાજે કેરવાકર કૌમુદી નામની ટિકા રચી છે. જે આ ગ્રન્થમાં પ્રગટ થાય છે.આ મૂળ ગ્રન્થ પૂર્વે પ્રગટ થયેલ પણ ટીકા પ્રગટ થયેલ નહિ. આ મહા મૂલ્યવાન ગ્રન્થ ટીકા સહિત પ્રગટ થાય તે બહુ ઉપયોગી થાય તે માટે સ્વ. હાલાર દેશદ્ધારક પૂજ્ય આચાર્ય દેવ શ્રી વિજયઅમૃતસૂરીશ્વરજી મહારાજ તથા સ્વ. પૂજ્ય મુનિરાજ શ્રી પાર્શ્વવિજયજી મહારાજે સં. ૨૦૦૩ માં હસ્તપ્રત ઉપરથી લખાવેલ. પરંતુ અન્યોન્ય સંગને કારણે પ્રગટ થઈ શકેલ નહિ. સ્વર્ગસ્થ બંને પૂજ્યએ આ ગ્રંથ સંશોધન કરીને પ્રગટ થાય તે માટે પૂજ્ય પન્યાસશ્રી જિનેન્દ્રવિજ્યજી ગણિવર (તે વખતે મુનિશ્રી)ને માર્ગદર્શન અને પ્રેરણા આપી ગયેલા.પૂજ્ય પન્યાસશ્રી જિનેન્દ્રવિજયજી ગણિવરે સં. ૨૦૨૩ જામનગર પ્લેટ ચાતુર્માસ દરમ્યાન આ ગ્રન્થનું સંશોધન શરૂ કર્યું અને જામનગર પ્લેટ આદિના પ્રાથમિક સહકારથી મુદ્રણ ચાલુ થયેલ પરંતુ પ્રેસની અગવડતા આદિને કારણે પહેલે ભાગ સં. ૨૦૨૮ માં પ્રગટ થયેલે અને આ બીજો ભાગ પણ પ્રેસની અગવડતાને કારણે સં. ૨૦૭માં પ્રગટ થાય છે.!વઢવાણુ, પીંડવાડા, ખાવર અને અમદાવાદ એમ અનેક જગ્યાએ આ કાર્ય માટે મેટર અને કાગળ ફેરવવા પડ્યા છે અને છેવટે આ પ્રખ્ય પ્રગટ થતાં એક મહાન કાર્ય આ ગ્રંથમાલા દ્વારા પૂર્ણ થાય છેઆ ગ્રન્થના સંશોધન તથા સંપાદનમાં પૂ. પન્યાસ શ્રી જિનેન્દ્ર વિજયણિવર સ્વ. પૂજ્ય ગુરુદેવ આચાર્ય દેવકી વિજય અમૃg સુરીશ્વરજી મહારાજની કૃપાથી તેઓશ્રીની ભાવના મુજબ ખૂબ ખંત રાખીને સમયને ભેગ આપી સંશોધન કર્યું છે.ઉપરાંત પૂજ્ય પંન્યાસજી મહારાજે આ અનેકાર્થ સંગ્રહ મૂળનું ભાષાંતર પણ મહાપરિશ્રમ લઈને તૈયાર કર્યું છે અને તે ભાવિમાં પ્રગટ કરે વાની અમારી અભિલાષાં છે.આ ગ્રન્થના પ્રકાશનમાં પૂજ્યપાદ આચાર્ય દેવાદિ પૂજ્ય મુનિરાજોના સદુપદેશથી જુદા જુદા સંધે તથા ભાવિએ ઉદારતાથી રકમ આપીને તથા રાહક બનીને જે સહકાર આપે છે તે માટે પૂજ્ય પ્રેરક મુનિરાજે તથા દાતા એને ખૂબ આભાર માનીએ છીએ. તેમની નામાવલી આ ગ્રંથમાં અન્યત્ર આપેલી છે. સહકાર મળવાથી આ ગ્રન્થની ૧લા ભાગની નકલ ભંડાર તથા પૂ. સાધુ સાધ્વીજી મહારાજેને સારા પ્રમાણમાં ભેટ મોકલી હતી, તે જ રીતે બીજા ભાગની નકલો પણ મળેલ સહકાર મુજબ પૂ. સાધુ સાધ્વીજી મહારાજે તથા જ્ઞાન ભંડારોને ભેટ મોકલી આપવાનું રાખ્યું છે.આ ગ્રીના મુદ્રણ માટે શ્રી કીરચંદભાઈ જગજીવનભાઈ શિનપ્રિન્ટ લેન્ડ મુદ્રણાલય) તથા જ્ઞાનેય પ્રેસ (પડવાડા) તથા રામાનંદ પ્રેસ (અમદાવાદ)ના માલિકે એ જે મુદ્રણ કરી આપ્યું છે તે માટે તથા અમદાવાદ વાળા ભાઈ બાબુલાલ હાલચ દે છેડા ફર્મા ખંતથી છપાવી આપેલ તથા છેલ્લે સરસ્વતી પુસ્તક ભંડાર અમદાવાદવાળા ભાઈશ્રી અશ્વિનભાઈએ ખંત રાખીને આ કાર્ય પૂર્ણ કરવામાં સહકાર આપે છે તે માટે તેઓનો આભાર માનીએ છીએ.આવા અદ્રગટ સાહિત્યને પ્રગટ કરવાની તક અમારી ગ્રન્થમાલાને પ્રાપ્ત થઈ તે માટે આનંદ વક્રત કરીએ છીએ.મહેતા મગનલાલ ચત્રભુજપ્રસ્તાવનાજ્ઞાનની ઉપાસના :માનવ જીવન પામ્યા પછી આત્માનું લક્ષ ધર્મની ઉત્તમ આરાધના કરી જન્મ મરણથી મુક્તિ મેળવવાનું હોવું જોઈએ. એ લક્ષવાળા આત્માએ જ ધર્મનું જ્ઞાન મેળવવાની તમન્ના જાગે અને તે જ્ઞાન મેળવીને ધર્મના આદર્શોનેજીવનમાં અપનાવવા ઉદ્યમશીલ બને.કૃતજ્ઞાને પાસના માટે ધર્મ ગ્રન્થને અભ્યાસ ગુરુની આજ્ઞા મુજબ કરો જોઈએ. શ્રી મહાવીર પરમાત્માએ શ્રી શૈતમામી આદિ ગણધરોની ત્રિપદી આપી અને તેમણે તે ત્રિપદી પામી દ્વાદશાંગીની રચના કરી. તેમાં ૧૧ અંગ પ્રકૃતઅર્ધમાગધિ ભાષામાં રચાયા અને ચૌદપૂર્વ સ્વરૂપ બારમું અંગ સંસ્કૃતમાં રચાયું. - આ આગમ ઉપર નિર્યુક્તિ, ભાષ્ય, ચૂર્ણિ, ટીકાઓની રચનાઓ થઈ અને એ રીતે આગમ પંચાંગીની ઉપાસના શિવસુખના અથી મુનિમહારાજે કરે છે.અધ્યાત્મ શાસ્ત્રો પ્રાકૃત અને સંસ્કૃત ભાષામાં ગુંથાએલા છે. તે સમજવા આદિ માટે હિતસ્વી આત્માઓ તે ભાષાઓનું અધ્યયન કરે છે. એથી ભાષાનું અધ્યયન પણ તેમને માટે અધ્યાત્મ સ્વરૂપે પરિણમે છે. આત્મહિતની ભાવના વિનાનું માત્ર ભાષાનું જ્ઞાન તે અધ્યાત્મ ન ગણાય. ભાષાના જ્ઞાન દ્વારા તવના રહસ્ય પામીને પૂર્વના મહાપુરુષોએ વિવિધ કક્ષાના જીવોને ઉપયોગી નવનવાં ધર્મશાસ્ત્રો રચ્યાં છે.સંસ્કૃત ભાષા બીજી ભાષાઓની માતા ગણાય છે. એ ભાષા સુદઢ, અલ્પ શબ્દ અને મહાઅર્થની દ્યોતક છે. સંસ્કૃત ભાષામાં આર્ય ધર્મોના મોટા ભાગના શાસ્ત્રો લખાએલાં છે. આમ ધર્મશાસ્ત્રોના આધારને કારણે સંસ્કૃત ભાષા ભારતમાં ધર્મભાવા પ્રાયઃ ગણાય છે. સંસ્કૃત ભાષામાં પૂજ્ય હેમચન્દ્ર સુરીશ્વરજી મ.નું ભવ્ય પ્રદાન :જૈન મુનિએ પ્રાકૃત અને સંસ્કૃત ભાષામાં લબ્ધલય હોય છે. અને તેમનું જીવન તે દ્વારા ધર્મશાસ્ત્રોના રહસ્યની પ્રાપ્તિ, તેની આરાધના અને અધ્યાત્મ પ્રાપ્તિ કરે છે,કલિકાલ સર્વજ્ઞ પૂજ્ય આચાર્યદેવ શ્રી હેમચન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ વિક્રમના બારમાં સૈકામાં થયેલ મહાન પ્રભાવક પુરુષ હતા. તેઓ જૈનધર્મના શાસે, વ્યાકરણ, સાહિત્ય, ન્યાય આદિ શાસ્ત્રના પ્રકાંડ વિદ્વાન હતા. તેમની પ્રતિભાથી ગુર્જરેશ્વર શ્રી સિદ્ધરાજ જયસિંહે વ્યાકરણ બનાવવાની તેમને વિનંતિ કરી અને પૂર્વ આચાર્ય દેવશ્રીએ શ્રી સિદ્ધહેમ મહાવ્યાકરણની રચના કરી તે અને વ્યાકરણ કાવ્ય, કષ, લિંગાનું શાસન, છન્દાનુશાસન વિ. વ્યાકરણના અંગે વડે સંસ્કૃત સાહિત્યને સર્વાગ સુંદર બનાવ્યું.પૂજ્ય હેમચંદ્રસુરીશ્વરજી મહારાજને જન્મ વિ. સં. ૧૧૪૫ કારતક સુદ ૧૫, આચાર્યપદ વિ. સં. ૧૧૬૬ વૈશાખ સુદ-૩ અને સ્વર્ગારોહણ વિ. સં. ૧૨રહ્માં થયેલ.શ્રી સિદ્ધહેમ શબ્દાનુશાસન વિ. સં. ૧૧૯૩માં શરૂ કરેલ અને ત્યારબાદ કાવ્ય કોષો વિગેરે રચેલા છે. સિદ્ધહેમમાં સંસ્કૃત પ્રાકૃત બંને વ્યાકરણ ગ્યાં છે.મહારાજા સિદ્ધરાજને તેઓ બહુમાન્ય હતા અને મહારાજા કુમારપાલના પ્રતિબંધન કરનારા તેઓ ગુરુ હતા. સિદ્ધરાજ જયસિંહને જન્મ ૧૧૪૩ અને મૃત્યુ ૧૧૯૯માં થયેલ. કુમારપાલ મહારાજને જન્મ ૧૧૪૯ અને મૃત્યુ ૧૨૨૯માં થયેલ.વિપુલ સાહિત્ય સર્જન - તેઓશ્રીએ સંસ્કૃત ભાષામાં વિપુલ શ્રેષ્ઠ સાહિત્ય રચીને એક ભવ્ય યુગ સર્યો છે. તેમની આ કૃતિઓને અનુભવ કરનારા તેમને છેવી અંશથી પ્રભાવિતમાનવા પ્રેરાય છે.તેમણે રચેલ ગ્રન્થમાં નીચે મુજબ પ્રત્યે પ્રસિદ્ધિમાં છે :(૧) યોગશાસ્ત્ર સટીક (શ્લોક ૧રપ૭૦) (૨) ત્રિષષ્ટિ શલાકા પુરુષ ચરિત્ર (૩૨૦૦૦) (૩) પરિશિષ્ટ પર્વ (૩૫૦૦) (૪) થાશ્રય કાવ્ય સંસ્કૃત (૨૮૨૮) (૫) ક્રયાશ્રય કાવ્ય પ્રાકૃત (૧૫૦૦) (૬) અભિધાન ચિંતામણિ શબ્દકે સટીક (૧૦૦૦૦) (૭) છેષ નામમાલા (૨૭૪) (૮) અનેકાર્થ સંગ્રહ (૧૮૨૮) (૮) દેશી નામમાલા (મૂ. ૭૮૩ ટીકા ૩૫૦ )(૧૦)પ્રમાણમીમાંસા સટીક અપૂર્ણ (૨પ૦૦) (૧૧) સિદ્ધહેમશબ્દાનુશાસન લઘુવતિ (૬૦૦૦) (૧૨) સિદ્ધહેમ બૃહદવૃત્તિ (૧૮૦૦૦)(૧૩) સિદ્ધહેમ ન્યાસ પ્રાકૃત વ્યાકરણ ઉણાદિ વિવરણ સાથે (૮૪૦ ૦૦) (૧૪) પ્રાકૃત વ્યાકરણ બહદવૃત્તિ (૨૨૦૦ (૧૫) ઉણાદ વિવરણ સહિત (૩૨૫૦)(૧૬) વીતરાગ તેત્ર (૧૮૮) (૧૭) લિંગાનુશાસન સટીક (૩૬૮૪) (૧૮) હેમા ધાતુપારાયણ વિવરણ (ધાતુપાઠ) (પ૬૦) (૧૯) છાનુશાસન છન્દચૂડામણિ વૃત્તિ સાથે (૩૦૦૦) (૨) નિઘંટુકેશ (૩૬) (ર૧) અન્યગ વ્યવરછેદ શ્રાવિંશિકા (૩૨) (૨૨) અગ વ્યવચ્છેદ કાત્રિશિકા (૩૩) (૨૩) કાવ્યાનુશાસન અલ કાર ચૂડામણિ લઘુત્ત-વિવેક બુહદવૃત્તિ (૭૦૦) (૨૪) મહાદેવ સ્તોત્ર (૪૪)પૂજ્ય આચાર્ય દેવશ્રીની રચનાઓ ગણાય છે તેમ છતાં સંદિગ્ધ છે તેવી કૃતિઓ છે. હીરાલાલ કાપડીઆએ નીચે મુજબ જણાવી છે.(૧) અહંનામ સમુરચય (૨) અહંનીતિ (૩) ચંદ્રલેખા વિજ્યપ્રકરણ (૪) દ્રિવદન ચપેટા (વદોકુશ) (૫) નાભેયનેમિ સિંધાન કાવ્ય (૬) ન્યાય બલોબલ સૂત્ર (૭) તેની બહદવૃત્તિ (૮) બાલભાષા વ્યાકરણ વૃત્તિ.પૂજ્ય હેમચંદ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજના લખેલા ગ્રન્થના ઉલ્લેખ મળે છે પણ તે ગ્રન્થ મળતા નથી તેની યાદી પણ છે. હીરાલાલ કાપડીઆએ નીચે મુજબ જણાવી છે?(૧) અનેકાર્થ શેષ (૨) દ્વાન્નિશ ત્રિશિકા (૩) નિઘંટુ (૪) પ્રમાણ મીમાંસા બાકી ભાગ (૫) પ્રમાણ મીમાંસાની બાકી બૃહદ્રવૃત્તિ. (૬) અષ્ટમ અધ્યાય લધુવૃત્તિ (૭) સિદ્ધહેમ બૃહન્યાસ બાકી ભાગ (૮) વાદાનુશાસન (૯) શેષ સંગ્રહ નામમાલા (૧૦) શેષગ્રહ નામમાલા સારોદ્વાર (૧૧) સપ્તસંધાન મહાકાવ્ય,પ્રભાવક ચરિત્રમાં પણ ઘણી કૃતિઓ મળતી નથી તેમ જણાવેલ છે. પ્રબંધ ચિંતામણિમાં તેમણે ત્રણ કરોડ લેક રયાનું જણાવ્યું છે. ખંભાત, જેસલમેર, પાટણના તાલપત્રના ભંડારમાંથી પ્રભાવક ચરિત્રમાં બતાવેલી કૃતિઓ સિવાયની નવકૃતિઓ ઉપલબ્ધ થઈ નથી. શ્રી કુમારપાળ મહારાજાએ અલભ્ય તાલપત્રે મેળવીને તેઓની કૃતિઓ લખાવેલ છે તે તાલપત્રીય પ્રતિ પણ ઉપલબ્ધ થતી નથી.તેઓશ્રીએ આવું મહાન સાહિત્ય સર્જન કરીને કલિકાલસર્વજ્ઞ બિરુદને યથાર્થ બનાવ્યું છે. તેઓશ્રીને આ ભવ્ય સર્જન માટે કટિટિ નમરકાર હે.અનેકાથે સંપ્રહ :તેમણે કંડારેલા આ સાહિત્ય સંગમમાં નીચે મુજબ છ શબ્દષેિ ઉપલબ્ધ છે.(૧) અભિધાન ચિંતામણિ સટીક (૨) શેષ નામમાલા (૩) અનેકાર્થ સંગ્રહ (૪દેશી નામમાલા (૫) નિઘંટુ શેષ () લિંગાનુશાસન.આ બધા શબ્દ કે પ્રકટ થઈ ચૂક્યા છે.અનેકાર્થ સંગ્રહ સને ૧૮૮૮માં જર્મન ડે. પ્રા. થિયોડોર જાચારીએ સંપાદન કરી પ્રગટ કરેલ પરંતુ તે પુસ્તક પ્રાયઃ અપૂર્ણ અને ઘણી જગ્યાએ અપૂર્ણઅને અશુદ્ધ પાઠવાળું છે.સને ૧૮૯૬માં શ્રી નિર્ણયસાગર પ્રેસ-મુંબઈ તરફથી પંડિતવર્ય શ્રી શિવદત અને પં, કાશીનાથે પાંડુરંગ પરબ દ્વારા સંપાદન કરાવીને પ્રગટ કરવામાં આવેલ છે.વિ. સં. ૧૮૮૫ સને ૧૯૨૯માં ચાખમ્મા સંસ્કૃત સિરીઝ (બનારસ) તરફથી પં. શ્રી જનાર્દન તારાત્તિ અને પં. શ્રી ધનાનંદ પાંડેય દ્વારા સંપાદન કરાવીને પ્રગટ થયેલ છે. તેમણે રસથી સંશોધન કર્યું છે. પરંતુ પૂર્ણ પ્રત ન મળવાથી તેમજ જર્મનનું સંપાદિત પુસ્તક તેમને મળ્યું પણ તે અશુદ્ધ હેવાથી કાર્યમાં ઘણું પ્રતિકૂળતા રહી અને બીજા કેશ મેળવી તેના પાઠ મેળવીને સંપાદન કર્યું છે. જેથી અસલ અને કાર્ય સંગ્રહ અને ટીકાથી સમર્થન પામતા કે કરતાં તેમાં ઘણું કલેકે ફેરફારવાળા છે. નમુના માટે તેવા કેટલાક લે કે આ ગ્રન્થની ટીપણુમાં બતાવ્યા છે.તેમની પાસે પ્રકાશિત નિર્ણય સાગરનું પ્રકાશન ઉપલબ્ધ થયું નથી. આમ ઘણી મહેનત છતાં કામમાં ખામી રહી ગઈ છે. આ બંને વિદ્વાનોએ વિશ્વપ્રકાશ, મેદિની, ત્રિકાંડશેષ), શાશ્વત, મંખ, વૈજયન્તી, હારાવલી વિગેરે શબ્દ કોષનું સંપાદન કરેલું છે.આ પ્રકાશમાં અનેકાથે મૂલમાત્ર છપાયેલ છે. જર્મન પુસ્તકમાં ક્યાંક ટીપ્પણીઓ છે. બાકી કોઈએ અનેકાર્થ સંગ્રહની ટીકા છપાવી નથી.અનેકાઈ સંગ્રહની આ કરવાકર કૌમુદી ટીકા પ્રગટ થાય છે તેની નકલ પાટણ, ખંભાત, અમદાવાદ અને અમારા હસ્તલિખિત ગ્રન્થોના સંગ્રહની પ્રતેમાંથી કરાવેલ છે તેનું સંશોધન કરતી વખતે મૂળ તેમજ ટીકાના પાટેની ખૂબ કાળજી રાખવામાં આવી છે.મૂળ શ્વેકે ટીકા દ્વારા સમર્થન પામ્યા તે રીતે રાખ્યા છે જેથી પૂર્વની કઈ પણ પ્રત કે પુસ્તક કરતાં આ અનેકાર્થ સંગ્રહને લેકે વધુ સ્પષ્ટ અને પ્રમાણભૂત છે. ટીકાના સમર્થિત પાઠ સિવાયના પાઠે મુકિત મૂલ આદિમાંથી પ્રાપ્ત થયા તે ટીપણામો આપ્યા છે. ખંભાતના શ્રી જ્ઞાનવિમલ સુર જેનજ્ઞાન ભંડારની મૂળ પ્રત ઉપરથી મૂળ ભણેકની કોપી પણ અમારી પાસે છેજે ઉપરમાં લીધી છે.આ હેમી અનેકાર્થ સંગ્રહ બીટા કેરો કરતાં વિશિષ્ટ છે. જેમાં શબ્દો વધુ છે અને અત્યારે અનુપલબ્ધ એવા કેન પણ તેમાં આધાર લીધે છે તેમ ટીકામાં આવેલા પ્રમાણેથી જાણી શકાય છે.આ ગ્રન્થની રચના ત્રણ ક્રમથી છે: (૧) એક સ્વર આદિ ક્રમથી કાંડ છે, (૨) દરેક કાંડમાં કાન્ત આદિ ક્રમથી શબ્દ ક્રમ છે (૩) એ કાન આદિ શબ્દ કમમાં અકાર આદિને ક્રમથી શબ્દ આપેલ છે તેથી આ કેષમાંથી શબ્દ (૧) કાંડ (૨) અંત (૩) આદિ-એમ ત્રણ મથી જોવામાં આવે તે તરત શબ્દ પ્રાપ્ત થશે. ગ્રન્થની અંતે શબ્દમ આપેલ છે તેમાં એજ મથી અને અમે આપેલ છે. કરવાકરકૌમુદી ટીકા :પ્રથકાર પૂજ્ય શ્રી હેમચન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજના પટ્ટધર પૂજ્ય આચાર્ય શ્રી મહેન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજાએ આ અનેકાર્થ સંગ્રહની ટિકા રચી છે. જેનું નામ કેવાકરકૌમુદી આપેલ છે. ગુરુભક્તિથી તેમણે આ ટીકા ગ્રન્થત પિતાના ગુરુદેવ પૂજયશ્રી હેમચન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજાને નામે સ્થાપી છે.ટીકા ૧૪૦૦૦ લેક પ્રમાણ વિસ્તૃત છે. ટીકાની રચના જોતાં ટીકાકાર મહર્ષિ સમર્થ વિદ્વાન છે. ટીકાની રચના માટે તેમણે ર-૩ શ્લોકમાં તે કાલના કેવોની યાદી પણ જણાવી છે જેમાં વિશ્વપ્રકાશ, શાશ્વત, રસ, અમરસિંહ, સંખ, હુડ્ઝ, વ્યાડિ, ધનપાલ, ભાગુરિ, વાચરપતિ, યાદવ, ધન્વન્તરિ આદિ કેવો જોયા છે તેમજ બીજા સેંકડે ગ્રન્થ લારા ટીકામાં દષ્ટાંત મૂકીને ટીકાને સુદઢ બનાવી છે. આ બહટીકા સિવાય અનેકાર્થ સંગ્રહની અવચૂરિ પણ છે જેની પ્રાચીન પડિયાત્રાની પંચપાટી પ્રતિ અમારી પાસે છે. ટીકાના વિશિષ્ટતા:ટીકામાં શબ્દના લિંગની વ્યવસ્થા માટે પ્રત્યય વડે જાણી લેવા જણાવ્યું છે અને વિશેષ હોય ત્યાં ખુલાસા કરેલ છે. વળી દરેક શબ્દ માટે તેમણે ચાર ચાર વાતની અપેક્ષા જણાવી છે: (૧) શબ્દની વ્યુત્પત્તિ (૨) લિંગ નિર્ણય (૩) વિષમ અર્થનું પ્રકટીકરણ (૪) તે તે શબ્દના ઉપયોગના વાકય પ્ર દષ્ટાતિ. મૂળ લેકમાં શબ્દના અન્ય અર્થે જ્યાં કહ્યા નથી ત્યાં કવિ- શબ્દ વડે અન્યકેકારો આદિના આધારે નવા નવા અર્થો જણાવ્યા છે. તેમજ અનેકાર્થ સંગ્રહ કરતાં બીજા ગ્રન્થોમાં કઈ લિંગ વ્યત્પિત્તિ આદિ ફેરફાર હોય અગર તેવા દષ્ટ હેય તે તે પણ તે તે અર્થે કે પ્રખ્યકારોના ઉલ્લેખ સાથે જણાવ્યું છે. આવા ઉલ્લે– નીચે મુજબ પ્રન્ય કે પ્રખ્યકારો આદિના છે - મુખ, ગૌડ, વૈજ્યની, વ્યારિ, અજય, શાશ્વત, કાત્ય, વાત્યાયન, શ્રુતિ, વાચસ્પતિ, મય, કૌટિલ્ય, મનુ, અમરકેષ, ભરત, વલ્લભી ટીકા વિગેરે.ટીકામા નિર્દેશ કરાએલા કેશોમાં ધવંતરિ, વ્યાવિ, અને ધનપાલ કે નષ્ટ થયા છે તેમ તેમસમીક્ષામાં જણુવ્યું છે જ્યારે ચોખા પ્રકાશનમાં વ્યાડના કોષની શોધ કરીએ છીએ તેમ જણાવ્યું છે. સાધન સંપાદન :આ ગ્રન્થનું લખાણ પૂજ્ય પરમ ઉપકારી ગુરુદેવ આચાર્ય દેવ શ્રી વિજય અમૃતસરીશ્વરજી મહારાજ તથા પૂ. મુનિરાજશ્રી પાર્થવિજયજી મહારાજે રાજસ્થાનમાં ૧૯૬માં પ્રાયઃ શરૂ કરાવેલ અને સં. ૨૦૦૩માં પુરૂં થએલ. પૂ. ગુરુદેવ આદિ આ ગ્રંથ પ્રગટ થાય તે માટે પ્રેરણા કરતા અને સં. ૨૦૦૯માં જામનગર પ્લેટ શાંતિભવનમાં ચાતુમસ તેઓશ્રીએ કરેલ તે વખતે શ્રેયશ્રી પ્રેમચંદ વ્રજપાલભાઈ સાથે આ ગ્રન્થ પ્રગટ કરવા વાતચીત થએલ-તે વખતે હું સામે શ્રી હાલારી વિશા ઓસવાળ જૈન બેગમાં ભણતા અને પૂજ્યશ્રી પાસે આવતે. તેમણે આ ગ્રન્થની મહત્તા સમજાવી હતી. પરંતુ તે વખતે પ્રકાશિત થઈ શકયું નહિ, પરંતુ ૨૦૨૪માં અમે જામનગર પ્લેટમાં ચાતુર્માસ કર્યું ત્યારે શ્રી હાલારી વિશા ઓસવાળ તપગચ્છ ઉપાશ્રય અને ધર્મ સ્થાનક ટ્રસ્ટના પ્રાથમિક સહકારથી મુદ્રણ કરાવવાનું ચાલુ થયું. દેઢેક વર્ષમાં આખા ગ્રન્થનું સંશોધન કરીને તૈયાર કર્યો. સં. ૨૦૨૮માં બે કાંડ સુધીને પહેલે ભાગ પ્રગટ થયું અને આ ૨૦૩૭માં બીજો ભાગ પ્રગટ થાય છે.ગ્રન્થના મૂળ લેકાના પાઠાંતરો ટીપ્પણીમાં અને ટીકાના પાઠાંતરે ત્યાં જ ટીકામાં આવ્યા છે. ટીકામાં નિર્દેશ કરેલ સિદ્ધહેમ તથા ઉણાદિના સૂત્રોના. અંક મેળવીને તે સૂત્રની જોડે કૌસમાં આપ્યા છે. મૂળ કલેકના પાઠે પુનઃ ટીકામાં પણ આપ્યા છે તેથી ટીકા વાંચનારને કયા શબ્દની વ્યુત્પત્તિ આદિ ચાલે છે વિ. ખ્યાલ તરત આવે.ટીકાકાર મહર્ષિએ ટીકામાં આપેલ દાંતના મૂળ ગ્રન્થ શોધીને ત્યાં તે તે ગ્રન્થને નામ નિર્દેશ કરવાની ભાવના હતી અને પ્રયત્ન પણ કર્યો પરંતુટીકાકાર મહર્ષિના વિશાળ અગાધ જ્ઞાનની દષ્ટિએ મેળવેલા બધા દષ્ટાંતેના મૂળ ગ સેંકડે ગ્રન્થ જોતાં પણ મળવા કઠીન હતા જેથી એ કાર્ય મુલત્વી રાખ્યું.. જેડી નેધ કરી છે પણ તે પણ વચ્ચે વચ્ચે અપૂર્ણ હોવાથી આ પ્રકાશનમાં મૂકી નથી.પ્રથમ જ પ્રકાશન પામતા આ સટીક ગ્રન્થમાં ઘણુ ક્ષતિઓ રહી ગઈ છે. તે વિબુધજને હ્યુન્તવ્ય ગણને આ કાર્યને વધાવી લેશે એવી આશા છે. અને ભવિષ્યમાં વધુ સંશોધન અધ્યયનમાં ઉગી થાય તે રીતે આ દિશામાં આગળ વધશે એવી અભિલાષા છે.અને કાર્ય સંગ્રહ મૂળનું ભાષાંતર મુંબઈમાં સં. ૨૦૩૦-૩૧માં કર્યું છે. અને તે પણ સુકણું થાય તે માટે ભૂમિકા રચાઈ છે. જેથી મૂળ લેકો કંથ, કરનાર માટે તથા સરળતાથી તેને ઉપયોગ થાય તે માટે આદરણીય બનશે.આ અન્યના પ્રકાશનમાં મારા પરમ ઉપકારી ગુરુદેવ આચાર્યદેવ શ્રીમદ વિજયઅમૃતસરીશ્વરજી મહારાજા તથા પૂજ્યપાદ મુનિરાજશ્રી પાર્થવિજયજી મહારાજને સૌ પ્રથમ ઉપકાર છે અને આ પ્રકાશન પ્રથમ પ્રકાશિત થાય છે તે તેઓશ્રીને જ આભારી છે.આ ગ્રન્થના મહાન કાર્ય માટે જે જે પૂજ્ય આચાર્ય દેવાદિ મુનિરાજેએ પ્રેરણા આપી છે તથા જે જે સંઘે એ જ્ઞાનખાતાથી તથા ભાવિકેએ ભક્તિથી રકમ આપી છે તે સર્વની લાગણુની અનુમોદન કરું છું.પ્રન્થના ૧૭ ફરમા કીરચંદભાઈ શેઠવઢવાણ શહેરવાળાએ, એક ફાર્મ જ્ઞાનોદય. પ્રેસ પીંડવાડા અને બાકીના ફાર્મ રામાનંદ પ્રેસ અમદાવાદમાં શ્રી બાબુલાલ હાલચંદભાઈ તથા શ્રી સરસ્વતી પુસ્તક ભંડારવાળા શ્રી અશ્વિનભાઈની ખાસ કાળજીથી છપાયા છે. તેમણે આ કાર્ય માં રાખેલ કાળજી માટે નોંધ લઉં છું. ગ્રંથકારે ટીકાકાર :ગ્રંથકાર પૂજ્ય કલિકાલ સર્વજ્ઞ શ્રી હેમચંદ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજાએ આ ગ્રન્થ દ્વારા સંસ્કૃત ભાષાને સમૃદ્ધ બનાવી છે. તેઓશ્રીજીના જીવન અંગે પ્રભાવક ચરિત્ર, પ્રબંધ ચિંતામણિ, કુમારપાળ ચરિત્ર વિગેરે ગ્રન્થમાં સારી સામગ્રી છે તેમજ ડે. બુલર નિબંધ, શ્રી પીટર્સન રિપેર્ટ, હેમસમીક્ષા, શ્રી હેમચન્દ્રાચાર્ય વિગેરે પુસ્તકે પણ પ્રગટ થયેલા છે. મેં પૂજ્ય શ્રી હેમચન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજાનુંજીવન ચરિત્ર ચિત્રમય બનાવવા આટીસ્ટ પાસે ચિત્રો આલેખાવ્યા છે પરંતુપૂર્ણ તૈયાર નથી તેમ અહીં મુકતા દળ વધી જાય તેથી મુલું નથી પરંતુ ભવિષ્યમાં સ્વતંત્ર પ્રકાશન પ્રગટ કરાય તેવી ધારણું છે.ટીકાકાર મહર્ષિશ્રી મહેન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજા પૂજ્ય હેમચન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજાના છઠ્ઠા શિષ્યરત્ન છે. ગ્રન્યકારના મુખ્ય શિષ્યોમાં પૂ. શ્રી રામચંદ્ર સૂરીશ્વરજી મ., પૂ. શ્રી ગુણચંદ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ, પૂ. શ્રી. યશશ્ચંદ્રસૂરીશ્વરજી મ, પૂ. શ્રી બાલચંદ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ, પૂ. શ્રી ઉદયચંદ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ, પૂજ્યશ્રી મહેન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ મુખ્ય છે. કુમારવિહારની પ્રશસ્તિમાં વર્ષ.માન ગણિ નામને સાતમાં મુખ્ય શિષ્ય પણ જણાવાયા છે.ગ્રન્થકાર શ્રી હેમચંદ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજા જગપ્રસિદ્ધ મહાન પુરુષ હતા તે સાથે ટીકાકાર પૂજ્ય શ્રી મહેન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ પણ મહાન વિદ્વાન, પરમ ગુરુભક્ત અને સમર્થ આચાર્યપ્રવર હતા. આ મહાન સર્જન દ્વારા તેઓશ્રીએ વિશ્વ ઉપર મહાન ઉપકાર કર્યો છે તેઓશ્રીને કાટિકેટ નમસ્કાર કરી ધન્યબનું છું.આજે આઠ વર્ષ બાદ તેઓશ્રીના આ અમૂલ્ય ગ્રન્થરત્નનું સંશોધન તથા સંપાદન કરવાને મને અવસર પ્રાપ્ત થયે તે માટે ધન્યતા અનુભવું છુ.શ્રી હા, વી. એ તપગચ્છ જૈન ઉપાશ્રય, ૪૫ દિગ્વિજય પ્લોટ જામનગર વિ.સં. ૨૦૩૭ કારતક સુદ-૧૫ શનિવાર તા. ૨૨-૧૧-૮૦પરોપકારી ગુરુદેવ આચાર્ય દેવ શ્રીમદવિજયેઅમત સુરીશ્વરચરણ કિકર ૫. જિનેન્દ્ર વિજ્ય ગણીઅનેકાર્થસંગ્રહ સુદી ભા. ૧ તથા ૨ માં અત્યાર સુધી• મળેલ સફારની જ યાદીવાતાસાવરકુંડલાજનગર.બેડા.૫૦૦૧ શેઠ ધર્મદાસ શાંતિદાની પેઢી પૂ. શી જિનેન્દ્રવિજયજી ગણિવરને ઉપદેશથી ૪૦૦૧ શ્રી હાલારીવશા ઓસવાળ તપગચ્છ ઉપાશ્રય અનેધર્મસ્થાનક ટ્રસ્ટ પૂ. પં શ્રી જિનેન્દ્ર શિયજીગણિવરના ઉપદેશથી. ૩૭૫ શ્રી શ્રુતજ્ઞાન અમીધાર જ્ઞાનમંદિર પૂ.પં. શ્રી માણેકવિજયજી ગણિવરના સદુપદેશથી ૨૫૦ શ્રી વીશા શ્રીમાળી તપગચ્છ જૈન સંધ જ્ઞાનખાતેથીપૂ. પં. શ્રી જિનેન્દ્રવિજ્યજી ગણિવરના ઉપદેશથી શેઠ મેતીશા લાલબાગ જૈન ચેરીટીઝ જ્ઞાન ખાતેથી પૂ. આ.શ્રી વિજયજિતગાંડસુરીશ્વરજી મહારાજનાસદુપદેશથી ૨૦૦૧ શ્રી મુનિસુવ્રતસ્વામી .મૂ.જૈનસંઘ વેલાણી એસ્ટેટમલાડ પૂ. પં. શ્રી જિનેન્દ્ર વિજયજી ગણિવરનાજામનગર.મુંબઈસદુપદેશથી..મુંબઈ.રાજકોટનવાગામજામનગર૧૫૦૦શ્રી ક. મૂ. જૈન સંઘ (પ્રહલાદ પ્લેટ) પૂ. પં. શ્રીજિનેન્દ્ર વિજયજી ગણિવરના સદુપદેશથી ૧૦૦૦ શ્રી. છે. મૂ. જૈન સંઘ પ.પં. શ્રી જિનેન્દ્રવિજયજીગણિવરના સદુપદેશથી ૫૦૧ શ્રી શાંતિભવન જૈન ઉપાશ્રય પૂ. પં. શ્રી રાજેન્દ્રવિજ્યજી ગણિવરના સદુપદેશથી પ૦૧ એક સદગૃહસ્થ પૂ, મુ. શ્રી મૃગાંક વિજયજીમહારાજના સદુપદેશથી. ૫૦૧ શ્રી જે. મૂ. જૈનસંધ જ્ઞાન ખાતેથી પૂ. શ્રી મહેન્દ્રપ્રભાશ્રીજી મ. ના ઉપદેશથી ૩૭૫ શ્રી જે. મૂ. જૈનસંધ પૂ. આ. શ્રી દેવેન્દ્ર સાગરસૂરીશ્વરજી મહારાજના સદુપદેશથી.માધવા.રાસંગપુરપિરિબંદરરાજપીપળાઅમદાવાદ ડબાસંગજેસર અલાઉ-૩૦૧ શ્રી. એ. મ. જૈન સંઘ પૂ. આ શ્રી વિજયજયન્તશેખર સૂરીશ્વરજી મહારાજના જદુપરાથી ૩૦૧ શ્રાવિકા બહેન પૂ. સા.શ્રી ચંદ્રપ્રભાશ્રીજી મ. ના.સદુપદેશથી. - ૨૮૫ શ્રી હા. વી. એ. જે. મૂ તપગચ્છ જૈનસંઘ૨૫૧ શ્રાવિકા બહેને પૂ.સા. શ્રી મુનમભાશ્રીજી મ. નાસદુપદેશથી ૧૬૧ શ્રી. એ. મ. જૈન સંઘ ખાતેથી ૧૫૧ શ્રી જૈનસંઘ પૂ. સા. શ્રી અનંતપ્રભાશ્રીજી મ. નાસદુપદેશથી શાહ પ્રભાશંકર સુંદરજીભાઈ તથા માતુશ્રી અમૃત બેનના શ્રેયાર્થે તેમના સુપુ તરફથી જેનસ જ્ઞાનખાતેથી પૂ. સા. શ્રી મહેન્દ્રપ્રભાશ્રીજીમ. ના. સદુપદેશથી ૧ ૦૧ શ્રાવિકા બહેને પૂ. સા. શ્રી અનંતપ્રભાશ્રીજી મ.તથા પૂ. સા. શ્રી સુવર્ણપ્રભાશ્રીજી મ. ના વરસી તપ નિમિતે.ઢીમારાજકોટભાડલાપાલીતાણાસહુકાર માટે પ્રેરણદાતા તથા દાતાઓને આભાર માનીએ છીએ.સાદર સમર્પણપરમ આરાધ્યપાદ પૂ. પાદ પં. શ્રી બુદ્ધિવિજ્યજી ગણિવર બ્રિટેરાવળ મા.)ના શિષ્યરત્ન વિઠઠ પૂ, ૫, શ્રી આણંદવિજ્યજી ગણિવરના શિષ્યરત્ન મુનિસરદાર પૂ. મુનિરાજ શ્રી હર્ષવિજ્યજી દાદાના શિષ્યરત્ન તપતિ નિસ્પૃહી શિરોમણિ પૂ. આચાર્ય દેવ શ્રીમવિજયકપૂર સુરીશ્વરજી મહારાજનાપધર હાલાર દ્ધારક કવિરત્ન, પરમ ઉપકારી પ્રકૃષ્ટવકતા શાસન સંરક્ષકપૂજયપાદ આચાર્યદેવ શ્રીમદ્ વિજયઅમૃતસૂરીશ્વરજી મહારાજાના કરકમલેમાં તેઓશ્રીજીના અનંત ઉપકારની સ્મૃતિમાંઆ પ્રખ્ય સમર્પણ કરી ધન્ય બનું છું.ગુરુદેવપાકાંક્ષી જિનેન્દ્રવિજય..क्रम काण्डः १. त्रिस्वरः तृतीयकाण्डः २. चतुःस्वरः चतुर्थकाण्डः ३. पञ्चस्वरः पञ्चमकाण्डः ४. षट्स्वरः षष्ठकाण्डः ५. अव्यय(परिशिष्ट)काण्डः सप्तमः ६. शब्दक्रमः ७. शुद्धिपत्रकम्४३०अथ तृतीयः काण्डः ॥1
2.1106 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: cLatin letters: htLatin letters: lLatin letters: htLatin letters: ikLatin letters: CLatin letters: oLatin letters: g
अणुको निपुणेऽल्पे चाशोको कङ्कल्लिवजुलौ ।निःशोकपारदौ चाऽप्यशोका तु कटुरोहिणी ॥ १ ॥
2.1 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
अभीको निर्भये कमेऽप्यनीकं रणसैन्ययोः ।अलीकमप्रिये भाले वितथेऽनकमन्वये ॥ २ ॥
2.2 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 क (wrong syllable)
अहम् ।अथ तृतीयं त्रिस्वरकाण्डमारभ्यते ।तत्रादौं कान्ताः ।अगुको निपुणेऽन्ये च ।निपुणोऽशुरणुकः ।"तनुपुत्राणुवृहती" ७-३-२३ ।इति कः ।अणुप्रकारो वा “कोऽण्वादे:” ७-२-७६ ।इति कः ।वाच्यलिङ्गः ।द्वयोर्यथा-पर्याणमश्वेष्वणुका विदन्ति ।अशोकौ कंकेल्लिवजूलौ ।निःशोकपारदौ चापि ।न शवति अशोकः ।“भीण्शलि' (उणादि २१) इति कः ।नास्ति शोकोऽस्येति वा ।निःशोके वाच्यलिङ्गः ।कङ्कल्लौ निःशोके च यथा - बरसहकार (वरसहायः)करञ्जकवीर(वीरनामा तरुः अन्यत्र वीरवल:)तशेऽशोकमदनपुन्नागसर्वद्रुममयराजन् कथ मसि न बिभितकः क्वापि ।वञ्जुलो वेतस: पारदः सूतः ।तत्र क्लीबे इत्यन्यः ।अशोका तु कटुरोहिणी ।कटुरोहिणी ओषधिः ॥ १ ॥
2.1 · p. 60
metre not recognised
अभीको निर्भये कमेऽपि ।न विद्यते भीरस्य अभीकः ।"शेषाद्वा" ७-३-१७५ ।इति कच् ।अभिकामयते वा ।"अभेरीश्च वा" ७-१-१८९ ।इति कः ।निर्भये वाच्यलिङ्गः ।तत्र यथा-मेदस्विनः सरभसोपगतान भीकान् ।कम्र कामुके यथा अभीकपीतान्तिकधूसरेभ्यो गर्भस्थताम्बूलरसारुणेभ्यः ।पश्य श्रियं कर्षति काञ्चनारं पञ्चालनारीदशनच्छदेभ्यः ।अनीकं रणसैन्ययोः ।अनिति अनेन अनीकम् ।“स्यमि कषि" (उ० ४६) इति ईकः ।AAAAAAN(२)अनेकार्थसंग्रहः सटीक:शोलेज्नूको गतजन्मन्यंशुकं लक्ष्णवाससि ।उत्तरोये वस्त्रमात्रेऽप्यलकाचूर्णकुन्तलाः ॥ ३ ॥
2.3 · p. 60
उपजातिःmetre not read in every lineLatin letters: AAAAAANnearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable)
अलका तु कुबेरस्य नगर्यामन्तिकं पुनः ।पार्वेऽन्तिका तु चुल्ल्यां स्यात्सातलाख्यौषधेऽपि च ॥ ४ ॥
2.4 · p. 60
अनुष्टुप्
पुंक्लीवः ।रणे युद्धे यथा-सहस्रगोरिवानीकं दुःसहं भवतः परैः ।सैन्ये चम्बां यथा-तस्यानीकैविसर्पद्धिरपरान्तजयोद्यतैः ।अली कमप्रिये भाले वितथे ।अल्यते वार्यते भूष्यते वा अलीकम् (अलिकमपि) ।“स्यमि कषि" इति ईकः ।सर्वेषु यथा--ते दृष्टि मात्रपतिता अपि कस्य नात्र क्षोभाय पक्ष्मलदृशामलकाः खलाश्च ।नीचाः सदैव सविलासमलीकलग्ना ये कालतां कुटिलतामिव न त्यजन्ति ।अनूकमन्वये ।शीले ।अन्वव्यति समवैति अनूकम् ।अचि न्यङ्कवादित्वात् कत्वम् ।द्वयोर्यथा वरस्यानूकवित्तानि प्रेक्ष्य कन्या प्रदीयते ॥ २ ॥
2.2 · p. 60
वसन्ततिलकाtwo metres in one verse
अनूको गतजन्मनि ।गतजन्मापरिणतवया यथा-स्पृशन्ति शूकयानूकं नो कामिन्यः स यौवनाः ।अंशुकं लक्षणवाससि ।उत्तरीये वस्त्रमात्रेऽपि ।अश्नुते अंशुकम् ।“कञ्चुकांशुक" (उ० ५७) इति साधुः ।श्लक्ष्ण वाससि यथा-श्वासाः संवृततारहाररुचयः सम्भिन्नचीनांशुकाः ।उत्तरीये यथा-नवनखपदमङ्ग गोपयस्यंशुकेन ।वस्त्रमात्रे यथा शुक्लांशुकोपरिचितानि निरन्तराभिर्वेश्मानि रश्मिविततानि नग धिपानाम् ।अलकाचूर्णकुन्तला: ।अल्यन्ते अलकाः ।“दृ क न" इति अकः ।पुंक्लीबः ।प्रायो भूम्नि यथा-विलुलितालकसंहति-- रामृशन् मृगदृशां श्रमवारि ललाटजम् ॥ ३ ॥
2.3 · p. 60
metre not recognised
अलका तु कुबेरस्य नगर्याम् ।यथा-गन्तव्या ते वसतिरलकानाम यक्षेश्वराणां ।अन्तिकं पुनः ।पार्वे ।अन्तोऽस्ति अस्य अन्तिकम् ।“अतोतृतीयः काण्डः*अलर्को धवलार्के स्याद्योगोन्मादितशुन्यपि ।अम्बिकोमापाण्डुमात्रोदेवताभिदि मातरि ॥ ५ ॥
2.5 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
अन्धिका तु कैतवे स्यात्सर्षपोमिद्धयोरपि ।अम्लिका तिन्तिडीकाम्लोद्गारचाङ्गेरिकासु च ॥ ६ ॥
2.6 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
ऽनेकस्वरात्" ७-२-६ इति इकः ।धर्ममात्रे क्लीबे तद्वति वाच्यलिङ्गः ।यथा-तामन्तिकन्यस्तबलिप्रदीपाम् ।अन्तिका तु चुल्ल्यां स्यात् सातलाख्यौषधेऽपि च ।चुल्ल्यां यथा-न दुष्ये दन्तिकास्थितम् ॥ ४ ॥
2.4 · p. 60
metre not recognised
अलर्को धवलार्के स्याद् योगोन्मादितशुन्यपि ।अल्यतेऽलर्कः ।"निष्कतुरुष्क” (उ० २६) इति साधुः ।धवल: श्वेतः ।अर्को वृक्षविशेषः ।तत्र यथा-कुर्यादर्कमलर्केण योगेन कर्मणादिना ।उन्मादिते शुभि यथा-अलर्कविषवत्कालं प्राप्यावश्यं विकुर्वते विजातयः ।अम्बिकोमापाण्डुमात्रोर्देवताभिदि मातरि ।अम्बैव अम्बिका ।उमायां यथा-योऽसौ कुत्र चमत्कृते रतिशयं यात्वम्बिका केशरी ।पाण्डुमातरि यथा-अम्बिकायामभू त्पाण्डुः ।देवताभिद्द्वाविंशस्य जिनपतेरुपासिका कूष्माण्डि कानाम ।तत्र यथा-भूयाबिम्बच्छिदेऽम्बिका ।मातरि जनन्यां यथा-अभ्यषेचि शिरो येषामम्बिका चरणाम्बुभिः ॥ ५ ॥
2.5 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
अन्धिका तु कैतवे स्यात्सर्षपीमिद्धयोरपि ।अन्धयति अन्धिका ।कैतवं द्यूतम् ।सर्षपी ओषधिः ।मिद्धं निद्रा ! कैतवमिद्धयोर्यथा अन्धिकान्धाविधास्यन्ति कुतो धर्म नराधमाः ।अम्लिका तिन्तिडीकाम्लोद्गारचाङ्गेरिकासु च ।अम्लो रसोऽस्त्यस्यामम्लिका ।तिन्तिडीका चिञ्चा ।तत्र यथा-गुडूची कोमलाम्लिका ।अम्लो द्गारश्चाङ्केरिका च ओषध्यौ ॥ ६ ॥
2.6 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
आलोको दर्शने बन्दियो (भा)* प्र० अलर्को नृपे श्वेतार्के रोगोन्मादितशून्यपि ।(४)अनेकार्थसंग्रहः सटीकःआलोको दर्शने बन्दिघोषणोद्योतयोरपि ।आनकः पटहे भेर्यां ध्वनन्मेघमृदङ्गयोः ॥ ७ ॥
2.7 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
आतङ्को रुजि शङ्कायां सन्तापे मुरजध्वनौ ।आह्निकं स्यात्पुनरहनिर्वत्ये नित्यकर्मणि ॥ ८ ॥
2.8 · p. 60
अनुष्टुप्
षणोद्योतयोरपि ।आलोकनम् आलोक्यतेऽनेन वा आलोकः ।दर्शने यथा-आलोके ते निपतति पुरा सावलिव्याकुला वा ।बन्दिघोषणे यथा-विसृष्टपार्खानुचरस्य तस्य पार्श्वद्रुमाः पाश भृतासमस्य ।उदीरयामासुरिवोन्मदानामालोकशब्दं बयसां विरावैः ।उद्योते यथा-तडिद्दीपालोकैदिशि दिशि चरन्तीव जलदाः ।आनकः पटहे भेाँ ध्वनन्मेधमृदङ्गयोः ।“अणति शब्दायते आनकः ।“अडित्" (उ० ७२) इति आनकः ।पटहे भे- मृदङ्गे च यथा-प्रतिनादिताम्बरविमानमानकैनितरां मुदा परमयेव दध्वने ध्वनन् (नदन ) मेघो गर्जन्पर्जन्यः ॥ ७ ॥
2.7 · p. 60
उपजातिःtwo metres in one verseimpossible sign sequence: नकः पटहे भेाँ ध्वन
आतङ्को रुजि शङ्कायां सन्तापे मुरजध्वनौ ।आतङ्कनमातङ्कत्य स्माद्वा आतङ्कः ।सन्तापे पुंक्लीबः ।रुजि शङ्कायां सन्तापे च यथा-पुरुषायुषजीविन्यो निरातङ्का निरीतयः ।मुरजध्वनौ मृदङ्गनादः ।आह्निकं स्यात्पुनरहनिर्वत्यै नित्यकर्मणि भोजने ग्रन्थभागे च ।अह्नानिवृत्तम् अह्निकम् ।“तेन निवृत्ते" ६-२-७१ ।इति इकण् ।अह्नि भवं वा “ वर्षाकालेभ्यः" ६-३-८० ।इति इकण् ।“अनीनाऽदस्यहोऽतः” ७-४-६७ ।इत्यह्नोऽकारलोपः ।चतुर्वर्थेषु ।अहनिर्वत्ये वाच्यलिङ्गः ।अन्यत्र क्लीबे ।अहर्निवत्ये एकाहनिष्पाद्य ।यथा-यस्याह्निकैः प्रबन्धविदुषामह्नाय विस्मितं रेतः ।नित्यकर्मणि यथा-महर्षि हर्षविहितस्नानाह्निकालाय वः ॥ ८ ॥
2.8 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
भोजने यथा-मध्याह्नतृतीयः काण्डः---------------भोजने ग्रन्थभागे चाऽऽढकः प्रस्थचतुष्टये ।आढको तुवरीक्ष्वाकुः कटुतुम्ब्यां नृपान्तरे ॥ ९ ॥
2.9 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
*उदर्कस्तूत्तरकालफले मदनकण्टके ।उष्णको धर्म उद्युक्तातुरयोमिका पुनः ॥ १० ॥
2.10 · p. 60
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
देयमाह्निकम् ।ग्रन्थभागो ग्रन्थावयवः ।यथा-अवान्तरप्रकरण विश्रामे शीघ्र पाठत आह्निकम् ।आढकः प्रस्थचतुष्टये ।आढौकते आढकः ।“कीचक' (उ० ३३) इति अके साधुः ।त्रिलिङ्गः ।यथा-शाणं पाणितलं मुष्टं कुडवं प्रस्थमाढकम् ।द्रोणवहं चक्रमशो विजानीयाच्चतुर्गणम् ।आढकी तुवरी ।गौरादित्वाड्डीः ।तुवरी धान्यभेदः ।तत्र यथा-आढकी कफपित्तघ्नी किञ्चिन्मारुत कोपिनी ।इक्ष्वाकुः कटुतुम्ब्यां नृपान्तरे ।"इष्यते इक्ष्वाकुः ।"इथेः स्वाकूक (उ० ७५७) कटुतुम्ब्यां स्त्रीलिङ्गः ।नपान्तरे नृपविशेषे पुंसि ।तत्र यथा-इक्ष्वाकुवंशप्रभवो यदाते भेत्स्यत्यजः कुम्भमयोमुखेन ॥ ९ ॥
2.9 · p. 60
metre not recognised
उदर्कस्तूत्तरकालफले मदनकण्टके ।उदियत्ति उदर्कः ।“निष्कतुरुष्क" (उ० २६) इति के साधुः ।उत्तरकाल फले यथा-शुभोदाय वैकल्यमपि पापेषु कर्मसु ।मदनेन कामेन कृतः कण्टको रोमाञ्चो मदनकण्टकः ।उत्तरकालेऽपि ।उष्णको धर्म उद्युक्तातुरयोः ।उष्ण एव उष्णकः ।उटणंकारी वा "शीताच्च कारिणि' ७-१-१८६ ।इति कः ।उद्युक्तातुरयो र्वाच्यलिङ्गः ।घर्मो निदाघः ।उद्युक्त उद्यमी ।तत्र यथा पुष्णन्ति भर्तुर्मुदमुष्णका जनाः ।आतुरो रोगी ।ऊमिका पुनः ।उत्कण्ठायां भृङ्गनादे वस्त्रभङ्गेऽङ्गलीयके ।वीच्याञ्च ।अमिरेव* प्र० स्यादुलकः काकशनाविन्द्रे भारतयोधिनि ।उष्णिका मृद्भाण्डभेदे करभस्य च योषिति ।उदर्क० ।अनेकार्थसंग्रहः सटीक:उत्कण्ठायां भृङ्गनादे वस्त्रभङ्गगुलीयके ।वीच्यां च कनकं हेम्नि कनको नागकेशरे ॥ ११ ॥
2.11 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
धत्तूरे पञ्चके काञ्चनारकिंशुकयोरपि ।करको दाडिमे पक्षिभेदे करे कमण्डलौ ॥ १२ ॥
2.12 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
ऊमिका ।स्वार्थेकः ।अमिप्रतिकृतिर्वा ।"तस्य तुल्ये कः संज्ञाप्रतिकृत्योः” ७-१-१०८ ।इति कः ॥ १० ॥
2.10 · p. 60
metre not recognised
पञ्चस्वर्थेषु अङ्गुलीयके यथा-क्षतोमिकाकनकपरागपङ्क्तिम् ।शेषेषु यथा ऊमिकाभिविभान्त्येता नदीवध्वो लता इव ।कनक हेम्नि ।कनति कनकम् ।“द क न" इति अकः ।यथा-दंष्ट्रया कनक भङ्गपिशङ्ग्या ।कनको नागकेसरे ॥ ११ ॥
2.11 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
धत्तूरे पञ्चके *काञ्चनारकिंशुकयोरपि ।पञ्चापि वृक्षभेदाः ।करको दाडिमे पक्षि भेदे करे कमण्डला लट्वाकरङ्क (ज) योर्वर्षोपले च ।कीर्यते किरति वा करकः ।“द के न" इति अकः ।कर एव वा ।सप्तस्वर्थेषु वर्षोपले त्रिलिङ्गः ।कमण्डलुकरङ्कयोः पुंक्लीबः ।शेषेषु पुंसि ॥ १२ ॥
2.12 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
लट्वा कुसुम्भं तत्र दाडिमे च यथा करककुसुमताम्रश्चन्द्रमानम्रमूर्तिः ।करे मण्डलौं च यथा करकं करके न्यस्य मस्करी भास्करोदये ।करङ्को जलादीनां स्थानम् ।तत्र यथा-यस्यां विद्रुमवर्णवर्ण्यकरकप्रोद्गीर्ण मर्णश्चिरात् ।वर्षोपले यथा-तान् कुर्वीथास्तुमुलकरकावृष्टि हासावकीर्णान् ।कटुकं कटु ।कटुरोहिणी व्योषं च ।कट्वेव कटुकम् ।कटौ गुणे पुंसि ।तद्वति वाच्यलिङ्गः ।तत्र यथा आतपः कटुकोरुक्षश्छायामधुरशीतला ।कटुरोहिणी ओषधिः ।* यद्यपि केषुचिदनेकार्थेषु कांचनारादिध्वर्थेषु क्लीबत्वमुक्तं तथापिमखादिषु पुस्त्वम् ।तृतीय: काण्डःलट्वाकरङ्कयोवर्षोपले च कटुकं कटु ।कटुरोहिणी व्योषं च कञ्चुकश्चोलवर्मणोः ॥ १३ ॥
2.13 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 णी (wrong syllable)
व्योषं त्र्यूषणम् ।कञ्चुकश्चोलव (च) चर्मणोः वर्धापकगृहीताङ्ग वसने वारवाणके ।निर्मोके ।कच्यते कञ्चुकः ।“कञ्चुकांशुक" (उ० ५७) इति साधुः ।पुंक्लीबः ।चोल: कञ्चुलिका ।तत्र निर्मोके च यथा-आभोगिनौ मण्डलिनौ तत्क्षणोन्मुक्तकञ्चुको ।वरमाशीविषौ स्पृष्टौ न तु तन्व्याः पयोधरौ ।वर्मणि कवचे यथा-- वलानि शूराणि घनाश्च कञ्चुकाः ॥ १३ ॥
2.13 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
वर्धापकगृहीताङ्ग वसने यथा-नृत्यन्ति कञ्चुकैर्लब्धैः सौविदल्लाः सुतोत्सवे ।चारवाणके नुनिचोले च यथा-अन्तः कञ्चुकिकञ्चुकस्य विशति त्रासादसौ वामनः ।कटकस्त्वद्रिनितम्बे बाहुभूषणे ।सेनायां राजधान्यां च ।कटति कटकः ।“द क न" (उ०२७) इति अकः ।पुंक्लीबः ।अदिनितम्बे यथा-स्फटिककटकभूमि र्नाटयत्येषशैलः ।बाहुभूषणे यथा-पद्मरागकटकाङ्कितहस्ताः ॥ १४ ॥
2.14 · p. 60
metre not recognised
सेनायां यथा-मुक्तास्तृणाणि परितः कटकं चरन्तः ।राजधान्यां यथा-भ्रातः क्वच्चलितोऽसि यामि कटकं किं तत्र सेवाशया ।क्रमुको भद्रमुस्तके ।गूवाके (ले) पट्टिकालोध्र ।कामति क्रमुकः ।"क्रमेः कृम च व" (उ० ५३) इति उकः ।भद्रमुस्तको मुस्ताभेदः ।गूवाके पूगे यथा आयातः क्रमुकत्वचा विरचितां भिक्षा पुटीमुद्वहन् ।पट्टिकालोध्रो रक्त लोध्रः ।कण्टकः क्षुद्रवैरिणि ।वेणौ द्रुमाङ्गे रोमाञ्चे ।कण्टति कण्टकः ।“द कन" (उ० २७) इति अकः ।द्रुमाङ्गे(८)अनेकार्थसंग्रहः सटीक:सेनायां राजधान्यां च क्रमुको भद्रमुस्तके ।गुवाले पट्टिकालोध्र कण्टकः क्षुद्रवैरिणि ॥ १५ ॥
2.15 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
वेणौ द्रुमाङ्ग रोमाञ्चे कलङ्कोऽङ्कापवादयोः ।कालायसमले चापि कणिका कर्णभूषणे ॥ १६ ॥
2.16 · p. 60
अनुष्टुप्
रोमाञ्चे च पुंक्लीब: ।अन्यत्र पुंसि ।क्षुद्रवैरिणि द्रुमाङ्गे च यथा-कटकः कण्टकान् सर्वान् मर्दयामास निर्दयम् ।सहि न क्षमते यस्माद् बिन्दुनाप्यात्मनोऽधिकम् ॥ १५ ॥
2.15 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
वेणुवंश: ।रोमाञ्चे यथा-लक्ष्मीकरग्रहणकण्टकितप्रकोष्ठः ।कलङ्को ऽङ्कापवादयोः ।कालायसमले चापि ।कीर्यते कलङ्कः ।"किरोऽङ्कोरोलश्च वा" (उ० ६२) इति अङ्कः ।अङ्के लाञ्छने यथा--कलयति च हिमांशोनिष्कलङ्कस्य लक्ष्मीम् ।अपवादे यथा-दिनकर कुलास्कन्दी कोऽयं कलङ्कनवाङ्करः ।कालाय समले यथा-निष्कलङ्कः कृपाणः ।कणिका कर्णभूषणे बीजकोशे सरोजस्य करमध्याङ्गलावपि कुट्टन्यां हस्तिहस्ताने ।कर्णेभवा कर्णिका ।"कर्णललाटात्कल्” ६-३-१४१ ।कर्णयति वा ।कर्णभूषणे यथा-कणिकाकिरणकर्बुरितास्याम् ॥ १६ ॥
2.16 · p. 60
metre not recognised
सरोज बीजकोशे हस्तिहस्ताग्रे च यथा -- गजे स्थिता श्रीपद्म च भ्राम्यन्मधुपकणिके ।कर मघ्याङ्गलौ कुट्टन्यां च यथा-कणिका स्वर्णवर्णाऽपि वा नव विभूषणा (विगतभूषणा) ।कणिका सूक्ष्मवस्तुनि ।अग्निमन्थे ।सूक्ष्मः कणः कणिका ।कणाः स्फुलिङ्गाः सन्त्यत्र वा ।सूक्ष्मवस्तुनि यथा-ते ग्रस्ताः पुनरभ्रतोय कणिका तीव्रव्रतबहिभिः ॥ १७ ॥
2.17 · p. 60
metre not recognised
अग्निमन्थोऽरणिः ।गोधूमपिष्टेऽपि यथा-कणिकाखण्डाज्यकृतो लड्डुको मोदकश्च सः (मोदको लड्डकश्च सः) ।कामुकास्तु काम्यशोकातिमुक्तकाः ।तृतीयः काण्डबीजकोशे सरोजस्य करमध्याङ्गुलावपि ।कुट्टन्यां हस्तिहस्ताग्ने कणिका सूक्ष्मवस्तुनि ॥ १७ ॥
2.17 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
अग्निमन्थे कामुकास्तु काम्यशोकातिमुक्तकाः ।कारकं कर्तृ कर्माद्योः कारिका यातना नटी ॥ १८ ॥
2.18 · p. 60
अनुष्टुप्
कमनशीलः कामुकः ।"शकमि" ५-२-४० ।इति उकण् ।कामिनि वाच्यलिङ्गः ।तत्र यथा-परिवाट कामुकशुनामेकस्यां प्रमदातनौ ।अशोकातिमुक्तको वृक्षौ ।कारकं कर्तृ कर्माद्योः ।करोति कारकम् ।कर्तरि वाच्यलिङ्गः ।कर्मादौ क्लीबे ।कर्तरि यथा-खनितेव हि कूपस्य प्रासादस्येव कारकः ।कर्मादौ यथा-षट् कारकाणि सम्बन्ध उक्तानुक्ततया द्विधा ।कोरिका यातना नटी ।कृतिविवरण लोका नापितादिककर्म च ।करणं कारिका ।भावे णकः ।यातना पीडा तत्र यथा-सह्या कथं नरकभूमिषु कारिका स्यात् ।नट्यां विवरणश्लोके च यथा-कारिका कारिकेवेयं करोति क्रमनिर्णयम् ॥ १८ ॥
2.18 · p. 60
metre not recognised
कृतौ नापितादिक कर्मणि च यथा-अकार्षीः कारिकां कां त्वम् ।कावृकः कुक्कुटे कोके पीतमुण्डे ।कु ईषत् वृक इव कावृकः ।"अल्पे” ३--२-१३६ ।इति कोः कादेशः ।कुक्कुटस्ताम्रचूनः ।कोकश्चक्रवाकः ।पीतमुण्डः सुगृहाख्यः पक्षी (सुघरी) ।अथ कार्मुकः ।वंशे ।कर्मणे शक्तः कार्मुकः ।"योगकर्मभ्यां यो कनौ” ६-४-९४ ।इति उकञ् ॥ १९ ॥
2.19 · p. 60
metre not recognised
वंशस्त्वचि सारः ।कार्मुकमिष्वासे कर्मठे ।कर्मठः कर्मशूरः, तत्र वाच्यलिङ्गः ।इष्वासे धनुषि यथा-कार्मुकेणैव गुणिना बाणः सन्धानमेष्यति कर्मठे यथा- कार्मुकः शर्मकारणम् ।क्षारको रसे ।कोरके पक्ष्यादिपाशे ।क्षरति क्षारकः ।कोरके पुंक्लीबः ।रसे(१०) अनेकार्थसंग्रहः सटोक:कृतिविवरणश्लोका नापितादिककर्म च ।कावृकः कुक्कुटे कोके पीतमुण्डेऽथ कार्मुकः ॥ १९ ॥
2.19 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 वि (wrong syllable)
वंशे कार्मुकमिष्वासे कर्मठे क्षारको रसे ।कोरके पक्ष्यादिपाशे कालिका योगिनी भिदि ॥ २० ॥
2.20 · p. 60
अनुष्टुप्
यथा--कः क्षते क्षारकं क्षिपेत् ।कोरके यथा-क्षारकैः कुसुम चापसायकैः ।पक्ष्यादीनां पाशे बन्धने यथा--क्षारकाङ्कित कूर्परः ।कालिका योगिनी भिदि स्वर्णादिदोषे मेघाल्यां सुरागौर्योर्नवाम्बुदे ।क्रमदेयवस्तुमूल्ये कार्ये वृश्चिकपत्रयोः ।रोमाल्यां धूमरीमांस्योः काकीपटोलशाखयोः ।काल्येव कालिका ।कालो वर्णोऽस्त्यस्या इति वा ।"अतोऽनेकस्वरात्" ७--२--६ ।इति इकः ।कालयति वा ।कालस्य भावो वा ।चौरादित्वादका ।चतुर्दशस्वर्थेषु ।योगिनि भिदि यथा हरसिद्धः प्रतीहारी कालिकानाम योगिनी ॥ २० ॥
2.20 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 य (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 प (wrong syllable)
स्वर्णादिदोषे यथा-निकषेण विना हेम्नः कालिका नहि लक्ष्यते ।मेघाली सामान्येन मेघपङ्क्तिः ।तत्र यथा-व्यभाव्यत प्रलयजकालिका कृतिविदतः प्रतिबलकेतनावली ।सुरायां मदिरायां यथा याति कालिकया द्रव्यं कारूणां पापकर्मणाम् ।गौर्यां यथा विज्ञेयं कालिकामतम् ।नवाम्बुदः कादम्बिनी तत्र यथा-कालि केव निबिडा बलाकिनी ।क्रमदेयवस्तुमूल्यं यद्व्ययकरणादौ व्यवहारिभिघृतादिवस्तुप्रवेशनाय द्रव्यं गृह्यते ।कलान्तरेऽपि मंखः ।द्वयोर्यथा-दुःखेन दीयते वालः कालिका कालजल्पिता ।कायें यथा-शौर्योष्मभाजां भजतां मुखानि स्वबाहुमौर्वी किणकालिकैव ।वृश्चिकपत्रं पटोल शाखा च ओषधी ॥ २१ ॥
2.21 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
रोमाल्यां यथा-दूर्वाल्येव नवा कुल्या बाला कालिकया बभौ ।तृतीयः काण्ड(११)स्वर्णादिदोषे मेघाल्यां सुरागौर्योर्नवाम्बुदे ।क्रमदेयवस्तुमूल्ये कायें वृश्रिकपत्रयोः ॥ २१ ॥
2.21 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 य (wrong syllable)
रोमाल्यां धमरोमांस्योः काकीपटोलशाखयोः ।किम्पाको वृक्षभिद्यज्ञे कोटको निष्ठुरे कृमौ ॥ २२ ॥
2.22 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable)
धूम- यथा-विकृत्य कालिकाम्भोजे मुनिः कैवर्त्तवालिकाम् ।मांसी गन्धद्रव्यम् ।काक्यां यथा-पुष्णाति कालिका पूर्वं पश्य कोकिलबालकान् ।किम्पाको वृक्षभिद्यज्ञे ।कुत्सितः पाकः परिणामोऽस्य किंपाकः ।कुत्सितः पाको वा ल इति वा ।वृक्ष भिदि यथा-किम्पाकफलसंकाशाः ।अज्ञो मूर्खः ।वाच्यलिङ्गः ।कीटको निष्ठुरे कृमौ ।कीटयतीति कीटकः ।कीट एव वा कीटकः ।निष्ठुरे वाच्यलिङ्गः ।कृमौ यथा-स मृत्वा जायते पापः पङ्के प्रकटकीटकः ॥ २२ ॥
2.22 · p. 60
metre not recognised
कीचको ध्वनिमद्वंशे दैत्यभेदे द्रुमान्तरे ।कच्यते कीचकः ।'कीचकपेचक" (उ० ३३) इति साधुः ध्वनिमति वंशे यथा-सकीचकरितपूर्णरन्ध्र रणद्भिरापादित वंशकृत्यम् ।दैत्यभेदे विराटश्याले यथा-भीमो भीषयते सैषमेचकः कीचकासृजा ।कुलकं पञ्चादि श्लोकसमन्वये पटोलके कोलति कुलकम् ।“ध्र धून्दि" (उ० २९) इति किदकः ।कुलं कायति वा पञ्चादिश्लोकानां समन्वय एकवाक्य तयाऽर्थसङ्गतिः ।यदाह-पञ्चादिभिश्चतुर्दशान्तः कुलकम् ।तत्र यथा--मुक्तकं कुलकं कोशः ॥ २३ ॥
2.23 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
कुलकः कुलप्रधाने वल्मीके काकतिण्डुके ।कुलप्रधाने यथा-क्रियेत यद्वा कुलकैः कुलोन्नतिः ।वल्मीको वामलूरः ।काकतिण्डुको वृक्षः ।कुलिकस्तु कुलश्रेष्ठे द्रुमनागविशेषयोः ।प्रशस्तं कुलमस्यास्ति कुलिकः ।“अतोऽनेकस्वराद" ७-२-६ ।इति इकः ।(१२) अनेकार्थसंग्रहः सटोकःकोचको ध्वनिमवंशे दैत्यभेदे द्रुमान्तरे ।कुलकं पञ्चादि लोकसमन्वये पटोलके ॥ २३ ॥
2.23 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 न्व (wrong syllable)
कुलकः कुलप्रधाने वल्मीके काकतिण्डुके ।कुलिकस्तु कुलश्रेष्ठे द्रुमनागविशेषयोः ॥ २४ ॥
2.24 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 कु (wrong syllable)
त्रिष्वर्थेषु ।नागविशेषे यथा- कर्कोटः कोटिकृत्वः प्रणमति पुरतस्तक्षके देहि चक्षुः सज्जः सेवाञ्जलिस्ते कपिलकुलिकयोः स्तौति च स्वस्तिकस्त्वाम् ॥ २४ ॥
2.24 · p. 60
स्रग्धराmetre not read in every line
कुशिको मुनिभेदे स्यात् फाले सर्जे विभीतके ।कुष्णाति कुशिकः “कुशिक हृदिक" (उ० ४५) इति साधुः ।चतुर्षु अर्थेषु ।मुनिभेदे यथा यूपवत्यवसिते क्रियाविधौ कालवित्कुशिकवंशवर्द्धनः ।फाले यथा-दारयन् कुशिके नोवौं सर्जविभीतको वृक्षौ ! क्षुल्लकः पामरे स्वल्पे कनिष्ठे दुःस्थिते खले ।क्षुणत्ति क्षुद्यते वा क्षुल्लकः ।“कीचक पेचक" (उ० ३३) इति साधुः ।क्षुधं लाति वा क्षुल्लः ।स्वार्थे के क्षुल्लकः ।पञ्चस्वर्थेषु वाच्य लिङ्गः ।सर्वेषु यथा-राजा जगत्त्रयीमल्ल त्वत्तोऽन्ये क्षुल्लका नृपाः ।क्षुद्रशङ्ग्रेऽपि ॥ २५ ॥
2.25 · p. 60
अनुष्टुप्two metres in one verse
कूचि (चि) काक्षीरविकृतौ कुञ्चिकायां च कुड्मले ! आलेख्यकूचिकासूच्योः ।कोचति कूचिका ।"कुशिक"--इति साधुः ।पञ्चस्वर्थेषु ।क्षीरविकृतौ यथा-कुचिका पित्तनाशिका ।कुञ्चिकायां यथा-कूचिका रन्ध्रसम्बन्धे यथा किलकपाटयोः ।कुड्मलं मुकुलम् ।आलेख्यकूचिका चित्रतूलिका ।सूचि केतकाद्यग्रभागः ।सीवनी च ।कृषको फालकर्षकौ ।कृषति कृषकः ।“कृषेर्गुणवृद्धी च वा" (उ० ३१) इति किदकः ।फाल: कुशिकः ।कर्षक: कुटुम्बी ।द्वयोर्यथा-कृषन्ति कृषकाः क्षेत्रं कर्षोत्कर्षपवित्रितम्तृतीयः काण्ड(१३)कुशिको मुनिभेदे स्यात्माले सर्जे विभीतके ।क्षुल्लकः पामरे स्वल्पे कनिष्ठे दुःस्थिते खले ॥ २५ ॥
2.25 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
*कूचिका क्षीरविकृतौ कुञ्चिकायां च कुड्मले ।आलेख्यकचिकासूच्योः कृषकौ फालकर्षकौ ॥ २६ ॥
2.26 · p. 60
अनुष्टुप्
कोरकं तु कुड्मले स्यात्ककोलकमृणालयोः ।कौतुकं नर्मणीच्छायामुत्सवे कुतुके मुदि ॥ २७ ॥
2.27 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
॥ २६ ॥
2.26 · p. 60
कोरकं तु कुड्मले स्यात्कत्कोलकमृणालयोः ।कुरति कोरकम् ।“द क न" (उ० २७) इति अकः ।क्लीबः ।कुड्मले यथा-मरुदवनिरुहारजो वधूभ्यः समुपहरन् विचकार कोरकाणि ।कत्कोलको वृक्षः ।मृणालं बिसम् ।कौतुकं नर्मणीच्छायामुत्सवे कुतुके मुदि ।पारम्पगितख्यात (स्थाने) मङ्गलोद्वाहसूत्रयोः ।गीतादौ भोगकाले च ।कूयते कौतुकम् ।"कञ्चकांशुक" (उ० २७) इति साधुः ।कुतुकमेव वा प्रज्ञादि त्वादण् ।कुतुकस्य भावो वा युवादित्वादण् ।नवस्वर्थेषु ।नर्मणि यथा-गङ्गां सपत्नीमिव कौतुकेन सन्दर्शयन्मूद्धिन शिवः शिवायाः ।इच्छायां यथा-बाहु, रणकौतुकी ।उत्सवे यथा विवाहकौतुके ताभ्यां यौतकं नृपतिर्ददौ ।कुतुके कौतूहले यथा-निजकरतलरङ्गै नर्तितः कौतुकेन ।मुदि हर्षे यथा कौतुकोत्फुल्ललोचनाः ॥ २७ ॥
2.27 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
पारम्पर्यागत ख्यात मङ्गले यथा-वैवाहिकः कोतूकसंविधान हे गृहे व्यग्रपूरन्ध्रिवर्गम् ।उद्वाहसूत्रे यथा--अथ तस्य विवाहकौतुकं ललितं बिभ्रत एव पार्थिवः ।गीतादौ यथा--नार्यो जगुर्मङ्गलकौतुकानि ।भोग काले यथा-अङ्गनाकौतुकेऽनङ्गः प्रत्यङ्गं संचचार सः ।कौशिकः* प्र० कूपको गुणवृक्षे स्यात्तलपात्रे ककन्दरे ।कुचिका० ।(१४)अनेकार्थसंग्रहः सटाकःपारम्प-गतस्यातमङ्गलोद्वाहसूत्रयोः ।गीतादौ भोगकाले च कौशिकः शक्रघूकयोः ॥ २८ ॥
2.28 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 पा (syllables merged)
कोशज्ञे गुग्गुलावाहितुण्डिके नकुले मुनौ ।कौशिकी चण्डिकानद्योः खनकः सन्धितस्करे ॥ २९ ॥
2.29 · p. 60
अनुष्टुप्
मषिके भूमिवित्तज्ञे खट्रिको मांसविक्रयो ।महिषीक्षोरफेनश्च खुल्लकः स्वल्पनीचयोः ॥ ३० ॥
2.30 · p. 60
अनुष्टुप्
शक्रघूकयोः ।कोशशे गुग्गुलावाहितुण्डिके नकुले मुनौ ।कुशिकस्यापत्यं कौशिकः ।विदादित्वादश् ।कौशेते वा "कुशिक हृदिक' (उ० ४५) इति साधुः ।कोशो भाण्डागारं प्रयोजनमस्येति वा "प्रयोजनम्" ६/४/११७ ।इति इकण् ।शके घूके च यथा-प्रविश्य हेमाद्रिगुहागृहान्तरं निनाय बिभ्यद्दि वसानि कौशिकः ॥ २८ ॥
2.28 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
कोशज्ञे भाण्डागारज्ञे यथा-कोशिनी यानकौशिकाः ।गुग्गुलौ यथा-अगुरुतुरुष्ककौशिकवर रोचना धूपामोदप्रियः ।आहितुण्डिके नकुले च यथा-तुरग इव कौशिकात्स बिभ्यत् ।मुनौ विश्वामित्रे यथा-कौशिकेन स किल क्षितीश्वरो राममध्वरविधातशान्तये ।कौशिकी चण्डिकानद्योः ।द्वयोर्यथा-कौशिकी श्रेयसेऽस्तु वः ।खनकः सन्धितस्करे ॥ २९ ॥
2.29 · p. 60
metre not recognised
मूषिके भूमिवित्तज्ञे ।खनति खनकः ।"नृत्खनञ्जः शिल्पिन्यकट्" । ५/१/६५ ।सन्धितस्करः सुरङ्गा चौरः ॥ २९ ॥
2.29 · p. 60
metre not recognised
मूषिक आखुः ।भूमिवित्तज्ञो निधानवेत्ता ।त्रिष्वपि यथा-खन्यन्ते खनिकैर्भुवः ।जलाधारेऽपि मंखः ।तत्र च स्त्रियां यथा-वनिका खनिका रथ्या प्रपा सत्रावरोहणम् ।खट्टिको मांसविक्रयी ।महिषीक्षीरफेनश्व ।खट्टण सम्बरणे ।खट्टयति खट्टिकः ।“कुशिक' (उ० ४५) इति साधुः ।मांसतृतीय: काण्डःखोलकः पूगकोशे स्याच्छिरस्त्रे नाकुपाकयोः ।प्रन्थिकं पिप्पलीमूले ग्रन्थिपर्णकभेषजे ॥ ३१ ॥
2.31 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
ग्रन्थिको गुग्गुलौ देवज्ञे मायकरीरयोः ।गण्डको विघ्ने विद्यायां सख्यावच्छेदखडिगषु ॥ ३२ ॥
2.32 · p. 60
metre not recognised
विक्रयिणि यथा-सेयं खट्टिकहट्टिका परिलुठत्पापिष्ठवण्ठाकुला ।खुल्लकः स्वल्पनीचयोः ।खद्धिंसायां च खद्यते खुल्लकः ।"कीचक" (उ० ३३) इति साधुः ।वाच्यलिङ्गः ।द्वयोर्यथा क्षीवः खेलति खुल्लकः ॥ ३० ॥
2.30 · p. 60
metre not recognised
खोलकः पूगकोशे स्याच्छिरस्त्रे नाकुपाकयोंः ।खलति खोलकः ।“कीचक' (उ० ३३) इति साधुः ।पूगकोशः पूगपुटम् ।शिरस्त्रं शिरस्त्राणम् ।नाकुर्वल्मीकः ।पाको डिम्भः ।सर्वेषु यथा-नरोऽयं नगवद्भाति मौलिलालित खोलकः ।ग्रन्थिकं पिप्पलीमूले ग्रन्थिपर्णकभेषजे ।ग्रन्थिरत्रास्ति ग्रन्थिकम् ।श्रीह्यादित्वादिकः ।ग्रन्थि रेव वा ।ग्रन्थोऽस्यास्ति वा ।"अतोऽनेकस्वरात्" ७/२/६ ।इति इकः ॥ ३१ ॥
2.31 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every lineimpossible sign sequence: नाकुपाकयोंः ।
ग्रन्थिको गुग्गुलौ दैवज्ञे माद्रेयकरीरयोः ।गुग्गुलकरीरौ वृक्षौ ।दैवज्ञो गणकः ।माद्रेयः (नकुलोऽपि) सहदेवः ।गण्डको विघ्ने विद्यायां संख्यावच्छेदखड्गिषु ।गण्डति गण्डकः ।पञ्चस्वर्थेषु ।विघ्ने यथा-चण्डि खण्डय गण्डकान् ।विद्या विद्याविशेषः ।संख्या विशेषश्वत्वारः कपर्दकाः ।अवच्छेदे पर्वणि तु स्त्रियाम, लक्ष्य यथा-इक्षोः क्षेत्रे द्विपेन्द्रावलिकवलकृते गण्डिकाः खण्डयन्ति ।उपधानेऽपि मंखः ।तत्र खड्गिनि एकशृङ्गे च यथा-शय्येव विन्ध्यवसुधागरुगण्डकाद्या ॥ ३२ ॥
2.32 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
गण्डकी तु सरिभेदे ।गौरादित्वाड्डीः ।यथा-सिप्रावेत्रवती महासरिदिति ख्याता च या गण्डकी ।गणको ग्रहवेदिनि ।गणयति गणकः ।अनेकार्थसंग्रहः सटाक: गण्डको तु सरिभेदे गणको ग्रहवेदिनि ।गणिकेभ्यां यूथिकायां तर्कायर्या पण्ययोषिति ॥ ३३ ॥
2.33 · p. 60
metre not recognised
ग्राहको ग्रहीतरि स्याद् व्याधानां घातिपक्षिणि ।गान्धिको लेखके गन्धवाणिजे गुण्डकः पुनः ॥ ३४ ॥
2.34 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ग्र (wrong syllable)
कलोक्तौ मलने धूलो स्नेहपात्रेऽथ गैरिकम् ।स्वर्णे धातौ गोलकस्तु जारतो विधवासुते ॥ ३शा वाच्यलिङ्गः ।
2.1174 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
यथा-गणयति गगने गणकश्चन्द्रेण समागम विशाखायाः ।गणिकेभ्यां यूथिकायां तर्कार्यां पण्ययोषिति ।चतुर्वथेषु स्त्रियाम् ।इभ्यां हस्तिन्यां यथा-आरुह्य सप्रगुणितां गणिकां नरेन्द्रः ।यूथिका पुष्पलता ।तर्कारी ओषधिः ।पण्य योषिति यथा-स्वगुणराफलप्राप्तेराकृष्य गणिका इव ॥ ३३ ॥
2.33 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
ग्राहको ग्रहीतरि स्याद्व्याधानां घातिपक्षिणि गृह्णाति ग्राहकः ।ग्रहीतरि वाच्यलिङ्गः ।तत्र यथा- न गुणग्राहको जनः ।व्याधसम्बन्धे निहिंस्र पक्षिभेदे श्येनादौ यथा-नाहं ग्राहकपञ्जरं पुनरिदं गृह्णाति जीवन्नहो ।गान्धिको लेखके गन्धवाणिजे ।गन्धो बालः प्रयोजनमस्य गान्धिकः ।“प्रयोजनम्" ६/४/११७ ।इति इकण् ।गन्धः पण्यमस्येति वा ।"तदस्य पण्यम्" ६/४/५४ ।इति इकण् ।द्वयोर्यथा-नानापत्रौघमेते मुकूलितनयना गान्धिकाः शोधयन्ति ।गण्डकः पुनः कलोक्तौ मलने धूलो स्नेहपात्रे ।गुण्डयतेऽनेन गण्डकः ।"नाम्नि पुंसि च" ५/३/१२१ ।इति णकः ।चतुर्वर्थेषु ॥ ३४ ॥
2.34 · p. 60
metre not recognised
कलोक्तिर्मधुर भणितिः ।मलनं धारणम् ।धूलिः पांसुः ।स्नेहपात्रं कुतुपादि ।अथ गैरिकम् ।स्वर्णे धातौ ।गिरौ भवं गैरिकम् ।गिरिणा विग्रहो गिरिका तु “भवे" ६/३/१२३ ।इत्यण् ।अव्यधिकन्यायेनतृतीयः काण्डः अलिजिरे गुडे चापि गोरङ्कनग्नबन्दिनोः ।खगे च चषको मद्ये सरके मद्यभाजने ॥ ३६ ॥
2.36 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
चलुकः प्रसृतौ भाण्डप्रभेदे चुलुको यथा ।चारकोश्वादिपाले स्यादबन्धे संचारिकेऽपि च ॥ ३७ ॥
2.37 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
अध्यात्मादित्वाद्वा इकण् ।स्वर्णे यथा-गरिकाद्रौ ययाविन्द्रः ।धातौ यथा- क्रूधा दधत्तनुमतिलोहिनीमभूत्प्रसेनजिद्गज इव गरिकारुणः ।गोलकस्तु जारतो विधवासुते ।अलिजिरे गुडे चापि ।गुडति गोलकः ।गोल एव वा स्वार्थेकः ।जारेण यो विधवायां जातः स गोलकः ।यत्स्मृतिः अमृते जारजः कुण्डो मृते भर्तरि गोलकः ॥ ३५ ॥
2.35 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
अलिञ्जरो मणिकः ।तत्र यथा घोलं गोलकगह्वरेषु परतो न्यस्यन्ति गोष्ठाङ्गनाः ।गुडः सर्वतो वृत्तः ।तत्र यथा-कदम्बगोलकाकारम् ।गोरङ्कनग्नबन्दिनोः ।खगे च ।गोभिर्वचनर्जलैर्वा रमते गोरङ्कः ।“कैशीशमि" (७४९ उ०) इति कुः ।नग्नो विवस्त्रः ।तत्र वाच्यलिङ्गः ।शेषयोः पुंसि ।बन्दीसूतः ।खगः पक्षिविशेषः ।चषको मद्ये सरके मद्यभाजने ।चषन्ति अनेन चषक: ।"द क नृ" (उ० २७) इत्युकः ।पुंक्लीबः ।मद्यं धान्यपिष्टोद्भवम् ।सरक ऐक्षवः ।तयोर्यथा-चषकपानकलालसमानसः ।मद्यभाजने यथा - फुल्लदृष्टिवदनं वनितानामब्जचारचषक च षडद्धिः ।चलुकः प्रसृतौ भाण्डप्रभेदे चुलुको यथा ।चलति चुलुम्पति च चलुकः ।चुलुकः ।“ कञ्चुकांशुक" (उ० ५७) इति साधुः ।प्रसृतौ चुलुकः ।स्त्रीपुंसः ।प्रसृतौयथा-अगस्ति चुलुकोत्क्षिप्त-सप्तवारिधिवारिणि ।भाण्डप्रभेदो ३ भाजनविशेषः ।चुलुकशब्द आदिपुरुषेऽपि ।यथा चुलुकस्यापत्यं(१८) अनेकार्थसंग्रहः सटीकःचित्रकस्तु चित्रकाये ब्रुमौषधविशेषयोः ।चुम्बकः कामुके धूर्ते बहुगुर्वश्मभेदयोः ॥ ३८ ॥
2.38 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
चुलुकी कुण्डिकामेदे शिशुमारे कुलान्तरे ।चूतकः कूप आनंच चूलिका नाटकाङ्गके ॥ ३९ ॥
2.39 · p. 60
अनुष्टुप्
वृद्धं चौलुक्यः ।चारकोश्वादिपाले स्याद्बन्धे संचारकेऽपि च ।चारयति चारकः ।बन्धे कारायां पुंसि ।शेषयोर्वाच्यलिङ्गः ।अश्वादिपाले यथा हरिर्गोवृन्दचारकः ।बन्धे यथा-संचार श्वारके कुतः ।संचारके यथा-सारणीवारिचारकः १ ॥ ३७ ॥
2.1182 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
चित्रकस्तु चित्रकाये द्रुमौषधविशेषयोः ।चित्र एवं चित्रकः ।तिलकेऽपि ।तत्र तु क्लीबे ।तत्र चित्रकाये श्वापदे च यथा नियतं दधते च चित्रकैरवियोगं पृथुगण्डशैलतः ।औषधविशेष यथा-मुमों: किन्तवामीभिश्चव्यचित्रकनागरैः ।औषधविशेषे नपुंसकोऽयमितिलिङ्गविदः ।चुम्बकः कामुके धूर्ते बुहुगुर्वश्म भेदयोः ।चुम्बती चुम्बकः ।चतुष्वर्थेषु ।अश्मभेदे पुंसि ।शेषेषु वाच्यलिङ्गः ।कामुकेऽश्मभेदे च यथा-वेश्या लोहशलाकेव जवाच्चुम्बति चुम्बकमै ।धूर्तो वञ्चकः ।बहवो गुरवो यस्य स बहुगुरुः ॥ ३८ ॥
2.38 · p. 60
वियोगिनीtwo metres in one verse
चुलुकी कुण्डिकाभेदे शिशुमारे कुलान्तरे ।चुलुम्पति चुलुकी ।"कञ्चुकांशुक” (उ० ५७) इति साधुः ।गौरादित्वाद्ङीः ।कुण्डिकाभेदो जलभाजनविशेषः ।शिशुमारो जलजन्तुविशेषः ।कुलान्तरम् अन्वयभेदः ।चूतकः कूप आने च ।चत्यते चूतकः ।“कीचक पेचक" (उ० ३३) इति साधुः ।चूत एव वा स्वार्थेकः द्वयोर्यथा-चूतकानां रसं पीत्वा पान्थाः पथि सुखं ययुः ।चूलिका नाटकाङ्गके ।करिण: कर्णमूले च. ।चूलै चूलिका स्वार्थकः ।नाटकाङ्गके यथा-तृतीयः काण्ड: (१९)wwwwwwwwwwww करिणः कर्णमले च जनकः पितृभूपयोः ।जम्बुके वरुणे फेरौ जतुकं हिङ्गलाक्षयोः ॥ ४० ॥
2.40 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: wwwwwwwwwwwwnearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
जतुका चर्मचटका जोविको वृद्धजीविनी ।क्षपणे प्राणके पोतसालसेवकयो¥मे ॥ ४१ ॥
2.41 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
विष्कम्भचूलिकाकास्यांकावतारप्रवेशकैः ॥ ३९ ॥
2.39 · p. 60
करिणः कर्णमूले यथा-रेजे व्यालावली लोला चूलिका चुम्बिचामरा ।जनक: पितृभूपयोः ।जनयति जनक: पितरि यथा-जनकोऽसि जनार्दन स्फुट धर्मार्थतया मनोभुवः ।भूपे भूपविशेषे यथा जनकतनया स्नान पुण्योदकेषु ।जम्बुके वरुणे फेरौ ।जमति जम्बुकः ।“कञ्चुकांशुक" (उ० ५७) इति उके साधुः ।नीचेऽपि ।सर्वेषु यथा-सत्यं पौलस्त्यसिंहस्यजम्बुक: पश्चिमापतिः ।जतुकं हिगुलाक्षयोः ।जतु एव जतुकम् हिगुरामठम् ।तत्र यथा-उपयुज्यते हि शाकेषु जतुकं न तु मूर्द्धनि ।लाक्षायां यथा-सन्धानं सज्जनेनेव जतुके नैव जन्यते ॥ ४० ॥
2.40 · p. 60
metre not recognised
जतुका चर्मचटका ।जतुप्रतिकृतिर्जतुका ।"तस्य तुल्ये" ७-१-१०८ ।इति कः ।जीवको वृद्धजीविनि ! क्षपणे प्राणके पीतसाल सेवकयोमे ।व्यालग्राहे ।जीवति जीवयति जीवकः ।द्रुम क्षपणकपीतसालेषु पुंसि ।शेषेषु वाच्यलिङ्गः ।वृद्धिजीवी कलान्तरजीवी ।क्षपणः श्रमणः ।प्राणकः प्राणिता 1 प्राणदायको वा ।पीतसालोऽसनः ।सेवकोऽनुजीवी ।द्रुमो बन्धूकद्रुमः ॥ ४१ ॥
2.41 · p. 60
metre not recognised
व्यालग्राह आहितुण्डिकः ।तत्र यथा-विषयविषहताना जीवकस्त्वं पुरारे ।शेषेषु यथा--जीवकस्येदृशी गतिः ।जीविका तु जीवन्त्यां वर्तनेऽपि च ।जीवनं जीविका भावे णकः ।जीवन्ती मधुस्रवा ।वर्तने यथा-बुद्धिपौरुषहीनानां जीविकेति(२०)अनेकार्थसंग्रहः सटीकःव्यालग्राहे जीविका तु जीवन्त्यां वर्तनेऽपि च ।झिल्लिका झिलिकेव स्याच्ची- रुच्यातपस्य च ॥ ४२ ॥
2.42 · p. 60
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
विलेपनस्य च मले तक्षकस्तक्षिण पन्नगे ।द्रुमभेदे तण्डकस्तु समस्तपदजातके ॥ ४३ ॥
2.43 · p. 60
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
बृहस्पतिः ।झिल्लिका झिलिकेव स्याच्चीयाँ रुच्यातपस्य च ।विलेपनस्य च मले ।झमति ज्वलति वा झिल्लिका झिलिका च ।“कुशिक हृदिक" (उ० ४५) इति साधुः ।चीरी पक्षि भेदः ।आतपस्यरुक् अतिशयेन दीप्यतेत्यर्थः ॥ ४२ ॥
2.42 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
विलेपनस्य मल उद्वर्तनिका ।तक्षकस्तक्षिण पन्नगे ।द्रुमभेदे ।तक्षति तक्षकः ।तक्षिणवर्द्धको यथा-तक्ष्णोति तक्षक इव दुर्वाक्यर्दुर्जनो जनम् ।पन्नगे पन्नगभेदे यथा-कर्कोट: कोटिःकृत्वः प्रणमति पुरतस्तक्षके देहि चक्षुः ।द्रुमभेदो वृक्षविशेषः ।तण्डकस्तु समस्त पदजातके ।तरुस्कन्धे वेश्मदारुमायाबहुलयोरपि ।फेनखज नयोश्चापि ।तडुड ताडने तण्डते तण्डक: ।पञ्चस्वर्थेषु ।समस्त पदजातके पुंक्लीबः ।समस्तं कृतसमासं पदानां जातकं समूहः समस्तपदजातकम् ॥ ४३ ॥
2.43 · p. 60
metre not recognised
तरुस्कन्धस्तरुसमूहः ।वेश्मार्थ दारु काष्ठं वेश्मदारु ।मायावहुलो मायाप्रधानः ।तत्र वाच्य लिङ्गः ।फेनो डिण्डीरः ।खञ्जनः खञ्जरिटः ।सर्वेषु यथा समुद्रवेला बनालीव अनेकतण्डकाकुला दमयन्तीकथा ।तारक: कर्णधारके ।दैत्ये च ।तरति तारयति वा तारकः ।कर्णधारके यथा-भ्रान्तस्तीर्थानि दृष्टस्त्वं मयैकस्तेषु तारकः ॥ ४४ ॥
2.44 · p. 60
metre not recognised
दैत्ये यथा-तस्मिन् विप्रकृताः काले तारकेण दिवौकसः ।तारकमुडौतृतीय: काण्ड:(२१)दैत्ये च तारकमुडौ नेत्रतन्मध्ययोरपि ।तिलकोऽश्वद्रुमभिदोः पुण्डके तिलकालके ॥ ४५ ॥
2.45 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
तिलकं रुचके क्लोम्नि विशङ्कः शलभे नृपे ।मार्जारे च तुरुष्कस्तु देशे श्रीवाससिलयोः ॥ ४६ ॥
2.46 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 सि (wrong syllable)
नेत्रतन्मध्ययोरपि ।उडौ त्रिलिङ्गः ।नेत्र *मध्ये स्त्रीक्लीब: नेत्रे क्लीबे ।त्रिष्वपि यथा-निशाकरकरस्पर्शहर्षोन्मीलित तारका ।अहो रागवतीसंध्या मुञ्चति स्वयमम्बरम् ।तिलकोऽश्व द्रुमभिदो: पुण्ड्के तिलकालके ।तिलति स्निह्यति तिलकः ।"धूधन्दि" (उ० २९) इति किदकः ।पुण्डके पुंक्लीबः ।अश्वभित् तिलकितो हयः ।द्रुमभिदि पुण्ड्रके च यथा-न खलु शोभयति स्म वनस्थली न तिलकस्तिलकः प्रमदामिव ।तिलकालको देहे कृष्णं लक्ष्म ॥ ४५ ॥
2.45 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
तिलक रुचके क्लोम्नि ।रुचकं सौवर्चलम् ।क्लोम हृदयस्य दक्षिणे उदर्यो जलाधारः ।त्रिशङ्कः शलभे नृपे ।मार्जारे च ।त्रयः शङ्कवोऽस्य त्रिशङ्कः ।पुंसि ।शलभः पतङ्गः ।नृपे नृपभेदे यथा-त्रिशङ्कोरुपभोगाय न द्यौरपि न भूरपि ।मार्जारो बिडालः ।तुरुष्कस्तु देशे श्रीवाससिहयोः ।तूर्यते तुरुष्क: ।"निष्क तुरुष्क" (उ०२६) इति साधुः ।सिढे स्त्रीपुंसः ।देशे यथा-शुष्कमुष्कस्तुरुष्केशो भीत्या तव धराधव ।श्रीवाससिलौ धूपौ ॥ ४६ ॥
2.46 · p. 60
metre not recognised
तूलिका तुलशय्या स्यादालेख्यस्य च लेखनी ।तुलति तूलिका तूलं निरस्थि कर्पासादि तस्य शय्या ।तत्र यथा-सुखेन सुप्तोऽपि स तूलि कायाम् ।आलेख्यस्य चित्रस्य लेखन्यां यथा--उन्मीलितं तूलिकयेव * यद्यापि प्रतिपदपदपाठेन श्रीवलीबत्वंनोक्त तथापि अनेकार्थेषु दृष्टम् । ४ वस्त्रं खञ्च ।(२२) अनेकार्थसंग्रहः सटोकःतूलिका तूलशय्या स्यादालेख्यस्य च लेखनी ।दर्शको दर्शयितरि प्रतिहारप्रवीणयोः ॥ ४७ ॥
2.47 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every line
द्रावकस्तु शिलाभेदे स्याद्घोषकविदग्धयोः ।दारको भेदके पुत्र दीपकंस्यादलकृतिः ॥ ४८ ॥
2.48 · p. 60
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ल (wrong syllable)