कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अपसर्प

apasarpaपुं · masc.

In 12 kośas: 9 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.13
यथार्हवर्णः प्रणिधिरपसर्पश्चरः स्पशः ।चारश्च गूढपुरुषश्चाप्तप्रत्ययितौ समौ ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.425 · p. 49
अपसर्पश्चरश्चारः प्रणिधिर्गूढपूरुषः ।यथार्थवर्णो मन्त्रज्ञः स्पशो हेरक उच्यते ॥ ४२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्रः स्यात् क्षत्रिये दूत्यं दौलं चारश्चरः समौ ।अपसर्पोऽवसर्पश्च चामरा चामरं समे ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.64 · p. 96
सर्वे पृथुप्रभृतयो मताः सौखरयो नृपाः ।यथार्हवर्णः प्रणिधिरपसर्पश्चरः स्पशः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.262 · p. 58
अपसर्पश्चरश्चारोऽगूढचारोऽपि दृश्यते ।आप्ते प्रत्ययितः प्रोक्तो ज्योतिःशास्त्रार्थवेदिनि ॥ २६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.173 · p. 123
अथानुकूले द्वितयमनुरोधोऽनुवर्तनम् ।चरे यथार्हवर्णः स्यादपसर्पोऽपसर्पकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.254 · p. 209
अपसर्पः, सान्त्वजे तु शाम तालव्य-दन्त्ययुक् ।प्रावृते लञ्चया लञ्च उपदोपप्रदानवत् ॥ २५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण क्षत्रियाध्यायः Śabdaratnākara 3.3.1285 · p. 157
सख्यं साप्तपदीनं स्यान्मैत्री मैत्रं च सौहृदम् ।अपसर्पश्चरश्चारः प्रणिधिर्गूढपूरुषः ॥ १२८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.29 · p. 106
अपसर्पाः कर्मकरव्याजात् स्थाने वसन्ति ये ।वार्तिकः सन्देशहरो दूतः सांदेशिको रभूः ॥ २९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 न्दे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.38 · p. 29
दक्षिणे च तनोर्ना तु चारभेदेऽपसर्पवाक् ।अपसृप्तौ बहुव्रीहौ त्वेष त्रिः क्ली त्वपासनम् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्

अपसर्प as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश चारचारः पियालवृक्षे स्याच्चारोऽपसर्पबन्धयोः । क्षारः स्याल्लवणद्रव्ये चूर्णादौ काचभस्मनोः ॥ Dharaṇikośa 26.2.8
  • त्रिकाण्डशेष चारकर्ब्बुरे तिलके चित्रं सुभद्रातारयोः स्त्रियाम् । चन्द्रः शशिनि कर्पूरे चारो बन्धापसर्पयोः ॥ ३४९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.349