मैत्र
maitraपुं · masc.In 10 kośas: 9 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
शक्राग्निभद्विदैवं च मैत्रं मित्रानुराधकम् ।ज्येष्ठा शाक्रं चशक्रर्क्षं पौरुहूतं तथेंद्रभम् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आद्यो रौद्रोऽथ द्वितीयोऽहिः सितोऽथाज इत्यपि ।मैत्रोऽथारभटश्चापि पितरः सारटोऽप्यथ ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
षट्कर्मा च द्विजन्मा स्याद्विजः स्यान्मुखसंभवः ।सावित्रो वेदगर्भश्चैतसमैत्रावपि स्मृतौ ॥ ४०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एतसश्चाग्रजो मैत्रश्चाग्रजातिस्त्रयीमुखः ।सवित्रः सूत्रकण्ठश्च नामानि ब्राह्मणस्य वै ॥ १३५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विजन्मा वक्रजो मैत्रः वेदवासो नयो गुरुः ।ब्राह्मणे शुद्धसन्ताने ब्राह्मणायन उच्चते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सख्यं साप्तपदीनं स्यान्मैत्री मैत्रं च सौहृदम् ।अपसर्पश्चरश्चारः प्रणिधिर्गूढपूरुषः ॥ १२८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैत्रः पुनरुक्तजन्मा स्यादथ ब्राह्मणायनः ।शुद्धसन्तानजो विप्रः श्रौत्रं श्रोत्रियतां विदुः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुधन्वाचार्य एको वा मैत्रं सा वैश्यपूर्विका ।शूद्रपूर्वा द्विजन्मानं सात्त्वतं क्षत्रपूर्विका ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो मुखजो विप्रो भूदेवो मैत्र एतशः ।अग्रजन्मा वेदगर्भो बाडबश्च त्रयीपुषः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मैत्रो विप्रे तथान्यत्र मर्त्यजात्यन्तरेऽपि च ।वैश्यपूर्वकवैश्याजे व्रात्यात् स्यात् तु नपुंसकम् ॥ १०३४ ॥
अनुष्टुप्
पुरीषोत्सर्जने मित्रसम्बन्धिनि तु स त्रिषु ।स्त्रीशण्डयोस्तु मित्रत्वे मैत्री मोचा तु शल्मलौ ॥ १०३५ ॥
अनुष्टुप्
मैत्र as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु उपतिष्ठतेसंगतौ मन्त्रकरणे मैत्रे तद्वत्पथिष्वपि । लिप्सायां वा तथाकर्मकोऽपि स्यादात्मनेपदी ॥ २०० ॥ Koṣakalpataru 3.5.200