आदान
ādānaक्ली · neut.In 7 kośas: 5 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
उत्तरस्यां गतौ भानोस्त्रिभिस्तैः शिशिरादिभिः ।उत्तरायणमादानं दक्षिणा तु रवेर्गतिः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आदानं स्यादवचयः परिहारस्तु वर्जनम् ।संहारः स्यात्संहरणं निर्हारोऽभ्यवकर्षणम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आदानं सर्वतो लोकाद् अदानं च निषेधकम् ।परित्यागो विनाशश्च चतुर्विधार्थदूषणम् ॥ १२०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्वि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्यान्निग्रहः परिभव आनुकूल्य उपग्रहः ।परिग्रहः परिकर आदानं तु प्रतिग्रहः ॥ १७१२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हस्तावापः शरादानं प्रमाथो लस्तकग्रहः ।मुष्ट्यायोजनमादानमिषोर्ज्यायां समूहनम् ॥ १८९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्वृत्तभेदेऽवसरे च षण्ढे[14b] ऽथोत्तानमुक्तं शयितोन्मुखे च ।गाम्भीर्यहीने परवत्तथैवा-थादान* र्क्कोत्तरदिक्प्रमाणे ॥ ३५ ॥
metre not recognised
meaningsअर्कोत्तरदिक्प्रमाण
आदान as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् परिग्रहपत्नीपरिजनादानमूलशापाः परिग्रहाः ॥ २३८ ॥ Amarakośa 3.3.238
- कोषकल्पतरु गृह्णातिअथ गृह्णाति गृह्णीते गर्हते ग्लहतेऽपि च । मर्चति स्याद्ग्रासयति तद्वद्गृहयतेऽपि च ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.27
- कोषकल्पतरु ग्रहतिग्रहति ग्राहयत्येवं ग्लहति ग्लाहयत्यपि । भवेत्स्पाशयते ग्रासयति राति च लाति च ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.28
- कोषकल्पतरु कोकतेकोकते व[205a]र्कते स्नुस्यत्यषतेऽषति घिण्णते । घुण्णते घृण्णते किंच [द]यते झषतीति च ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 3.5.29
- कोषकल्पतरु झषतेझषते चीवते तद्वदादाने स्युर्जुहोति च । अवाद्ग्रहिरवज्ञायां स्वातन्त्र्यप्रतिरोधने ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 3.5.30
- नानार्थार्णवसंक्षेप कोककोको द्वे चक्रवाके च स्यादीहामृगसंज्ञके । मृगान्तरे च ना त्वेष आदाने ना तु कोणवाक् ॥ २९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.291
- नानार्थार्णवसंक्षेप ग्रहआदाने चोपरागे च सोमपात्रान्तरेऽपि च । उलूखलनिभे वन्द्यां पिशाचादौ तु स द्वयोः ॥ ३२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.326
- नानार्थार्णवसंक्षेप लातआत्ते तु भेद्यलिङ्गः स आदाने तु नपुंसकम् । लिप्तं तु भुक्ते दिग्धे च त्रिः क्ली भोजनलेपयोः ॥ ११४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1140
- नानार्थार्णवसंक्षेप आलानआस्पदं तु भवेत् कृत्ये स्थाने चालानवाक् पुनः । आदाने स्तम्भमात्रे च बन्धनार्थे च हस्तिनाम् ॥ ८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.8
- नानार्थार्णवसंक्षेप ग्रहणअपवादे कुलीनत्वे ग्रहणं त्विन्दुसूर्ययोः । उपरागे चोपलब्धौ वन्द्यादानादरेषु च ॥ २९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.29
- नानार्थार्णवसंक्षेप असनक्षेपणे गतिदीप्त्योश्च स्यादादानेऽप्यथार्जकः । सिते कठिञ्जरे पुंसि स्याहार्जयितरि त्रिषु ॥ ७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.79
- नानार्थार्णवसंक्षेप परिग्रहआदानपत्न्योरर्केन्द्वो राहुवक्रस्थयोरथ । वीणाया वादनोपाये निर्वादे परिवादवाक् ॥ ८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.86
- शब्दरत्नाकर परिग्रहपरिग्रहः परिजने पत्न्यामादानशापयोः । विप्राच्छूद्रासुते स्तेने क्लीबः पारशवोऽयसि ॥ २२१७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2217
- शब्दरत्नाकर प्रतिग्रहआदाने पृतनापृष्ठे पतद्ग्राहे प्रतिग्रहः । प्रजापतिर्मरीच्यादौ परमेष्ठिनि पार्थिवे ॥ २२१९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2219
- वैजयन्ती ग्रहगण्डो गर्वेऽप्यथार्कादिसत्त्वादानाग्रहा ग्रहाः । गुणस्त्वावृत्तिशब्दादिज्येंद्रियामुख्यतन्तुषु ॥ २० ॥ Vaijayantī 6.1.20
- वैजयन्ती ग्रहणसूचनेऽपि च हिंसायां परस्योत्साहनेऽपि च । ग्रहणं बन्दिरादानमादरोऽर्काद्युपप्लवः ॥ १४ ॥ Vaijayantī 7.3.14