कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रतिग्रह

pratigrahaपुं · masc.

In 14 kośas: 18 synonym verses, 8 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.747 · p. 31
प्रत्यासारो व्यूहपार्ष्णिः सैन्यपृष्ठे प्रतिग्रहः ॥ ७४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 3.63 · p. 3
प्रतिग्रहपतद्ग्राहावपि स्यातां पतद्ग्रहे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.79
प्रत्यासारो व्यूहपार्ष्णिः सैन्यपृष्ठे प्रतिग्रहः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.42 · p. 73
यजनं याजनं पाठोऽध्यापनं च प्रतिग्रहः ।दानं चेति च षड्यत्र सा स्यादाजीविका स्त्रियाम् ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.45 · p. 73
प्रतिग्रहश्च साधुभ्यः क्रमादेषां च लक्षणम् ।त्यक्तस्वस्वामिकक्रय्यकणावचय आपणात् ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.255 · p. 117
प्रत्यासारो द्वयोः पार्ष्णिः सैन्यपृष्ठं प्रतिग्रहः ।प्रतिग्रहोऽपि पुंसि स्यात्पार्ष्णी प्रत्यासरोऽपि च ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.10 · p. 263
दण्डादयो व्यूहभेदाश्चक्रव्यूहादयोऽपरे ।प्रत्यासारो व्यूहपार्ष्णिः सैन्यपृष्ठे प्रतिग्रहः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.403 · p. 76
चिता चित्या च चित्ति(ति?)श्च काष्ठभस्मनि ते त्रयः ।शवे तु कुणपः प्रोक्तः कारागेहे प्रतिग्रहः ॥ ४०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1111 · p. 172
पालः पतद्ग्रहश्चापि पतद्ग्राहः प्रतिग्रहः ॥ ११११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1220 · p. 191
सैन्यस्य पृष्ठभागः स्याद् सैन्यपृष्ठः प्रतिग्रहः ।एकेभैकरथास्त्र्यश्वाः पत्तिः पञ्चपदातिका ॥ १२२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.419 · p. 109
प्रतिग्रहं प्रतिग्राहः पतद्ग्राहः पतद्ग्रहः ।स्यात् कङ्कती कङ्कतिका कङ्कतञ्च प्रसाधनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.8 · p. 111
अथ श्रोत्रियता श्रोत्रं द्वयं श्रोत्रियधर्मके ।यजनं याजनं दानाध्ययनञ्च प्रतिग्रहः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.318 · p. 132
तत्त्वानभिज्ञसंघाते प्रतिग्रहपरिग्रहौ ।एको हस्ती रथश्चैकस्त्रयोऽश्वाः पञ्चपत्तयः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.230 · p. 207
पर्यङ्कोऽपि च पल्यङ्कः पतद्ग्राह-पतद्ग्रहौ ।प्रतिग्रह-प्रतिग्राहौ पालेऽथो दर्पणे मतः ॥ २३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.256 · p. 209
राजदेयेऽनीकिन्यां तु सेना सैन्यं चमूश्चमुः ।सैन्यपृष्ठे प्रति-परेर्ग्रहः, केतौ तु केतनम् ॥ २५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नी (wrong syllable)
genderपुंmasc.doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.866 · p. 109
खट्वा तु मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः पुंसि च स्त्रियाम् ।उपधानं तूपबर्हः पतद्ग्राहः प्रतिग्रहः ॥ ८६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण क्षत्रियाध्यायः Śabdaratnākara 3.3.1357 · p. 165
प्रत्यासारो व्यूहपार्ष्णिरासारस्तु सुहृद्बलम् ।सेनाग्रभूमिर्नासीरः सैन्यपृष्ठे प्रतिग्रहः ॥ १३५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण संकीर्णाध्यायः Śabdaratnākara 3.7.1712 · p. 206
स्यान्निग्रहः परिभव आनुकूल्य उपग्रहः ।परिग्रहः परिकर आदानं तु प्रतिग्रहः ॥ १७१२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.792 · p. 91
नयनच्छदेऽपि वर्त्म प्रतिग्रहः सैन्यपृष्ठभागेऽपि ।श्लेष्मण्यपि खेटः स्याज्जामिः कुलबालिकायां च ॥ ७९२ ॥
आर्या
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास हश्लोकः Dharaṇikośa 32.3.6 · p. 231
प्रतिग्रहः स्वीकरणे सैन्यपृष्ठे पतद्ग्रहे ।द्विजेभ्यो विधिवद्देये तद्ग्रहे च प्रकीर्तितः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ हान्ताः Koṣakalpataru 6.32.57 · p. 388
उरीकृतौ पतद्ग्रहेऽप्यवग्रहान्तरे तथाद्विजार्थदेयवस्तुनि प्रतिग्रहश्च तद्गृहे ॥ ५७ ॥
पञ्चचामरम्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.70 · p. 12
नृपयज्ञन्तु सङ्ग्रामे राजसूयादिकेष्वपि ।प्रतिग्रहः क्रियाकारे सैन्यपृष्ठे पतद्ग्रहे ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.71 · p. 12
द्विजेभ्यो विधिवद्देये तद्ग्रहे स्वीकृतावपि ।प्रतिग्राहयतेस्त्वर्थे प्रतिग्राहश्च तद्ग्रहे ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश हान्ताः Śabdaratnāvalī 7.33.32 · p. 299
तमोपहो हिमकरे चण्डभानुजिनाग्रिषु ।प्रतिग्रहो ग्रहभिदि स्वीकारसैन्यपृष्ठयोः ॥पतद्ग्रहग्रहणयोर्विधिदावव्यवस्तुनि ।परिग्रहः स्त्रीस्वजनादानेषु मूलशापथोः ॥परीवहो जलोच्छ्वासक्षितिभिद्योग्यवस्तुनीः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 षु (wrong syllable)
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2219 · p. 268
आदाने पृतनापृष्ठे पतद्ग्राहे प्रतिग्रहः ।प्रजापतिर्मरीच्यादौ परमेष्ठिनि पार्थिवे ॥ २२१९ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.34 · p. 267
प्रतिग्रहः क्रियाकारे चमूपृष्ठे पतद्ग्रहे ।दानद्रव्ये स्वीकृतौ च त्वष्टर्यर्के प्रजापतिः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्