कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कुथा

kuthāस्त्री · fem.

In 9 kośas: 6 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.308 · p. 37
प्रवेण्यास्तरणं वर्णः परिस्तोमः कुथः कुथा ।नवतं चेति तुल्यार्थाः प्रच्छदश्चोत्तरच्छदः ॥ ३०८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.22 · p. 463
गाथा कन्था कुथा तद्वद् गदा स्यादजमोदया ।मर्यादा चानुराधेक्षुगन्धा गोधा च राधया ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बल्वजादयः शब्दाः पुंसि भवन्ति । बहुत्वं चैषां सदैव । इमे बल्वजाः शष्पाः । इमे लाजा भ्रष्टधान्यानि । असवः प्राणाः । एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं स्थलमरण्यप्रदेशः । शाद्वलं हरिततृणम् । शिबिरं शकटस्थानम् । पृतनाशब्दः स्त्रियां भवति । इयं पृतना सेना ।ईर्ष्या रुचिः स्फुलिङ्गाः शय्या निःश्रेणी कोटिः कुटी वाणी ।पेशी वरूथिनी च स्त्रियां कुथा नाडिका कन्था ॥ ६१ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.293 · p. 62
कुथे प्रवेण्यास्तरणं परिस्तोमः कुथापि च ।स्याद्वि(द्वी?)तं त्वबले दन्तिग्रहगर्ते तु वारि च ॥ २९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.243 · p. 127
कुथः कुथा प्रवेणी स्त्री रोलवर्णस्तथास्तरः ।परिस्तोमोऽस्यास्तरणं कुथञ्च चित्रकम्बले ।युद्धाक्षमञ्च हस्त्यश्वं वीतमित्यभिधीयते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ञ्च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.166 · p. 172
कटः किलिञ्जो वर्णस्तु परिस्तोमः कुथा त्रयी ।नमतं चाप्यास्तरणं प्रच्छदस्तूत्तरच्छदः ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प्या (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.227 · p. 62
तथा जनपदे द्वे तु मार्जारेऽथ कुथा त्रयी ।मतङ्गजपरिस्तोमे ना तु दर्भे कुशः पुनः ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्

कुथा as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश प्रवेणीप्रवेणी च कुथावेण्योः करेणू हस्तिनीगजौ । ब्राह्मणी ब्रह्मयष्टिश्च ग्रामीणा नीलिकापि च ॥ Dharaṇikośa 14.1.9
  • कोषकल्पतरु वर्णक्षारे पुंस्यथ कर्ण आदिमगतो राधासुते च श्रुतौ चूर्णस्त्विन्दुपलाशिनोरथ मखे स्वर्णं तथा हेम्नि च । ********** यशःस्तुत्योः कुथायां गुणे वर्णोऽस्त्री तु विलेपनाक्षरभिदा रूपे द्विमुक्कुङ्कुमे ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.15.8
  • कोषकल्पतरु प्रवेणिस्यात्पण्यवीथ्यां विपणिर्द्विलिङ्गा- पणे च पण्येऽथ भवेत्प्रवेणिः । वेण्यां कुथायां भरणं तु वृत्तौ डुगतं तु तत्स्त्री ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.15.40
  • नानार्थार्णवसंक्षेप प्रवेणीप्रवेणी तु कुथायां च वेण्यां चाथ प्रतोल्यसौ । पुरस्य गोपुरे चापि रथ्यायां प्रतिपत् पुनः ॥ ५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.54
  • वैजयन्ती प्रवेणीबोधे तिथौ च प्रतिपत् प्रवृत्तिर्वृत्त्युदन्तयोः । प्रवेणी तु कुथावेण्योः प्रसूतिः पुत्रजन्मनोः ॥ १६ ॥ Vaijayantī 7.2.16