शय्या
śayyāस्त्री · fem.In 16 kośas: 16 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 19 as a meaning of another word.
तल्पं शय्या शयनीयं शयनं तलिनं च तत् ॥ ६८२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
उपधानं तूपबर्हः शय्यायां शयनीयवत् ॥ १३७ ॥शयनं मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः खट्वया समाः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यङ्कः शयनं शय्या तल्पं च तलिनं स्मृतम् ।अपाश्रयस्तु विद्वद्भिः कथ्यते मत्तवारणः ॥ ३०७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तल्पमस्त्री तु तलिनं क्लीबे स्याच्छयनं पुनः ।शयनीयं स्त्रियां शय्या खट्वा स्यान्मञ्चकोऽस्त्रियाम् ॥ ४२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शय्याम्बुवाद्यमस्तम्भश्चित्रोपायाश्च माल्यकम् ।केसरापीडनेपथ्ये कर्णभूषासुगन्धकौ ॥ ५०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तन्मण्डपस्तु कुद्रङ्कः शय्या स्यात्खट्वया समा ।पर्यङ्किका बालशय्या महाशय्या तु भूपतेः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बल्वजादयः शब्दाः पुंसि भवन्ति । बहुत्वं चैषां सदैव । इमे बल्वजाः शष्पाः । इमे लाजा भ्रष्टधान्यानि । असवः प्राणाः । एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं स्थलमरण्यप्रदेशः । शाद्वलं हरिततृणम् । शिबिरं शकटस्थानम् । पृतनाशब्दः स्त्रियां भवति । इयं पृतना सेना ।ईर्ष्या रुचिः स्फुलिङ्गाः शय्या निःश्रेणी कोटिः कुटी वाणी ।पेशी वरूथिनी च स्त्रियां कुथा नाडिका कन्था ॥ ६१ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
स्रस्तरः संस्तरश्चैव शय्या शयनमुच्यते ।शयनीयतलिमे तुल्ये तल्पं पर्यङ्कमञ्चकौ ॥ ३२२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सदनं भवनागारे मन्दिरं तल्पमाशया ।शय्या पर्य्यङ्कगः? खट्वाऽऽस्तरणं तूलिका सुवा? ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
खट्वा पर्यङ्कपल्यङ्काष्टशल्यामञ्चमञ्चकाः ।शय्या च शयनं तल्पं शयनीयं च तूलिका ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
क्षपा शताक्षी क्षणिनी निशीथ्या चक्रभेदिनी ।शर्वरी शार्वरी शय्या वासुरा च निषद्वरी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शयनीयञ्च शयनं शय्या च शयनीयकम् ।पल्लवाद्यैर्विरचिते शयनीये तु सम्भवः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्रस्तरोऽपि च तल्पे तु शयनं शयनीयवत् ।शय्यापि च खट्वायां तु मञ्चवन्मञ्चकः स्मृतः ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ख (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अपटीका काण्डपटी प्रतिसीरा यवनिका तिरस्करिणी ।शय्या शयनं तल्पं शयनीयं तलिममास्तरणम् ॥ ८६५ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
शय्या पर्यङ्कपल्यङ्कौ शयनं शयनीयवत् ।प्रस्तरः संस्तरः शय्या रचिता पल्लवादिभिः ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धान्यं व्रीहिषु धन्याके प्रियं हृद्ये धवे प्रियः ।शय्या तल्पे ग्रन्थगुम्फे व्रज्या त्वटनरङ्गयोः ॥
अनुष्टुप्
शय्या स्त्री शयनीये च ग्रन्थगुम्फे च सा त्रि तु ।शयताधौ पाणिभवे मन्दिरे तु नपुंसकम् ॥ १३०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
शय्या तल्पे ग्रन्थगुंफे शंसा तु स्तववाक्ययोः ।संविद्युद्धे प्रतिज्ञायां संकेताचारनामसु ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
शय्या as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् तल्पतल्पं शय्याट्टदारेषु स्तम्बेऽपि विटपोऽस्त्रियाम् । Amarakośa 3.3.248
- धरणिकोश शयनरागी च कोपने रक्ते अलिनौ भृङ्गवृश्चिकौ । शयनं सुरतं शय्या मैथुनं संगते रते ॥ Dharaṇikośa 19.1.10
- कोषकल्पतरु तूलिकाआलेख्यलेखनीतूलशय्यास्वपि च तूलिका । नाटकाङ्गे कर्णजाहे करिणामपि चूलिका ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.17
- कोषकल्पतरु शयनस्यात्सवनं स्थितिवाचकमिष्टौ सोमलताभिषवे नरि चन्द्रे । निद्रा शय्या सुरते शयनं शमनस्तु यमेऽन्त्ये वधशान्त्योः ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.9
- कोषकल्पतरु शयप्राकारमूले निकरे चयः स्यात् समाहृतौ चाथ नयश्च नीतौ । द्यूतप्रभेदे जनके शयस्तु निद्राहिशय्याकरवाचकश्च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.26.3
- नानार्थार्णवसंक्षेप तल्पतल्पं शय्याट्टदारेषु मङ्गे युद्धेऽप्यथ त्रपु । वङ्गे सीसेऽप्यथ तरो बले वेगे तनुस्त्विदम् ॥ २८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.28
- नानार्थार्णवसंक्षेप महिनगतौ मदे च स्वप्ने च मणीचं त्वपि मौक्तिके । अग्रहस्ते च पुष्पेऽथ महिनं राज्यशय्ययोः ॥ ६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.63
- नानार्थार्णवसंक्षेप कशिपुकुथे च वैजयन्ती तु शय्यायामिति भाषते । कठारस्तु द्वयोर्ज्ञेयः खड्गे शिल्पिनि चाप्यथ ॥ ४२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.421
- नानार्थार्णवसंक्षेप शयनभेद्यलिङ्गस्तु निद्रालौ शयनं तु नृशण्डयोः । शय्यायां क्ली तु सुरते सावेशे शरठं तु नप् ॥ १७८१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1781
- परमानन्दीयनाममाला तल्पनवनीते बले वह्नौ तीक्ष्णं तिग्मे विषे रणे । तूणी नील्यां निषङ्गे च तल्पं शय्याकलत्रयोः ॥ २२३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.15.223
- शब्दरत्नावली हिमजाहिमजा पार्वतीशय्योः पुमान् मैनाकपर्वते । Śabdaratnāvalī 7.8.29
- शब्दरत्नावली शयनशृङ्गी शृङ्गयुते वृक्षे पर्वते द्विरदे पुमान् । शयनं सुरते शय्यानिद्रयोश्च नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.82
- शब्दरत्नावली पांशुपांशुर्धूलिषु शय्यासु चिरसञ्चितगोमये । पशुर्मृगादौ प्रमथे देवे च प्राणिमात्रके ॥ पशुसन्दर्शनेऽपि स्यादव्ययं पश्वेति स्मृतम् । पशो ना बन्धने शस्त्रे छात्राद्यन्तश्च निन्दिते ॥ कर्णान्तः शोभनार्थे च केशान्तः संहतार्थके । पेशी स्त्री मांसपिण्ड्याञ्च मांसीखड्गपिधानयोः ॥ अण्डभेदे नदीभेदे पिशाचीराक्षसीभिदोः । वंशः कुले च पृष्ठांशे वर्गतेजनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.9
- शब्दरत्नाकर कशिपुअस्त्री कशिपु वस्त्रेऽन्ने शय्यायां तद्द्वयेऽपि च । कुमारः षण्मुखे बाले युवराजे सितद्रुमे ॥ २०७४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2074
- वैजयन्ती तूलीतुला साम्ये स्तंभपीठे लेशसंशययोस्त्रुटिः । तूली शय्याकूर्चिकयोस्त्रेता त्वग्नित्रये युगे ॥ १७ ॥ Vaijayantī 6.2.17
- वैजयन्ती तल्पएकस्यैवोभयार्थत्वे कुडुंबव्यापृतावपि । तल्पं शय्याट्टजायासु तनुषी तनुविस्तृती ॥ १२ ॥ Vaijayantī 6.3.12
- वैजयन्ती पिचण्डरुग्भङ्गबाणाः प्रदराः श्रेष्ठोक्षाणौ तु पुङ्गवौ । पिशाचौ सत्त्वमार्जारौ पिचण्डः कुक्षिशय्ययोः ॥ ५७ ॥ Vaijayantī 7.1.57
- वैजयन्ती कशिपुभिक्षापात्रे तु कमठं कमठौ खर्वकच्छपौ । अस्त्री कशिपु शय्यायां वस्त्रेऽन्ने तद्द्वयेऽपि च ॥ २० ॥ Vaijayantī 7.5.20
- वैजयन्ती शयनशयथुस्त्रिषु निद्रालौ मृत्याविजगरे च ना । शय्यायां शयनं न स्त्री निद्रासुरतयोर्नपुम् ॥ ८५ ॥ Vaijayantī 7.5.85