मर्यादा
maryādāस्त्री · fem.In 15 kośas: 29 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 20 as a meaning of another word.
प्रक्रिया त्वधिकारोऽथ मर्यादा धारणा स्थितिः ।संस्थाऽपराधस्तु मन्तुर्व्यलीकं विप्रियागसी ॥ ७४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पाटकस्तु तदर्धे स्यादाघाटस्तु घटोऽवधिः ।अन्तोऽवसानं सीमा च मर्यादापि च सीमनि ॥ ९६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मर्यादा कूलभूः कूलं प्रपातः कच्छरोधसी ॥ १०७७ ॥तटं तीरं प्रतीरं च पुलिनं तज्जलोज्झितम् ।सैकतं चान्तरीपं तु द्वीपमन्तर्जले तटम् ॥ १०७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिष्टिश्चाज्ञा च संस्था तु मर्यादा धारणा स्थितिः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ग्रामान्तिकमुपशल्यं पर्यन्तः परिसरः कटः प्रोक्तः ।अवधिर्मर्यादा स्यादाघाटः सीम सीमा च ॥ २५९ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
मर्यादा कूलदेशोऽस्य वेला वृद्धिश्च वारिणः ।वेलावनं तु विज्ञेयमुपकण्ठेऽस्य यद्वनम् ॥ ६५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अन्तोवसानं स्त्री सीमा मर्यादापि च सीमनि ।ग्रामसीमा तूपशल्यं ना कठः कण्ठकश्च सः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संस्थानं चाथावकरः संकरः क्षिप्तके मुखम् ।स्यान्निःसरणमाघाटो मर्यादाप्यवहारकः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संस्था स्थितिश्च मर्यादा सीमा मन्तुस्तु पुंस्ययम् ।अपराधोप्यलीको स्त्री स्यात् क्लीबे विप्रियागसी ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अम्मुक्तमस्त्री पुलिनं सैकतं सिकतामयम् ।मर्यादा तटभूमिः स्त्री वेला स्याद्वृद्धिरम्भसः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गाथा कन्था कुथा तद्वद् गदा स्यादजमोदया ।मर्यादा चानुराधेक्षुगन्धा गोधा च राधया ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कूलदेशस्तु मर्यादा प्रपातो रोध आदिमे ।कूलं तीरं प्रतीरं च कच्छं रोधस्तु यत्त्रिषु ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्थितिः स्त्र्यन्तोऽवसानं च मर्यादाथ तयोज्झिते ।निःसीममपसीमं च क्लीबाव्ययमुदीरितः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
[111a]स्थाने वरं चाव्ययानि मर्यादा धारणा स्थितिः ।संस्था चाज्ञा तु निर्द्देशो निदेशोऽप्यववादवत् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कन्था वीथी गाथा सिक्था-सन्दी नान्दी कर्णान्दूश्च ।अन्दुर्नन्दा माकन्दी स्या-न्मर्यादावद्वेदिर्धीदा ॥ ५५ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
मर्यादान्तोऽवसानं चोपशल्यं ग्रामसीमनि ।ग्रामन्तराटवी मालं कर्मान्तोऽपि च कर्मभूः ॥ २५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
साम्प्रतं तूचितं युक्तं योग्ये द्वे वाच्यलिङ्गगे ।मर्यादा स्थितिसंस्थे तु धारणापि निगद्यते ॥ ३६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मर्यादा च गदा गोधेक्षुगन्धापि स्वधा सुधा ।सास्नाथ वस्नसा सूना धाना झम्पा शिफा प्रपा ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अवधिः पूर्णता सीमा मर्यादा धारणा स्थितिः ।वार्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तः किंवदन्त्यपि ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मर्यादा धारणा संस्था स्थितिः स्यान्न्यायसंस्थितिः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
आघाटोऽन्तोऽवसानं च मर्यादा चाऽवधिर्घटः ॥ १६४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मर्यादा कुलभूर्नाम समुद्रपार्श्वभूमयः ॥ १८७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शिष्टिश्च शास्तिरादेशः स्यादादेशनमित्यपि ।मर्यादा धारणा संस्था संस्थितिः स्थितिरित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मर्यादा घट आघाटः स्थविः स्थिविश्च सीमया ।सीमः सीमा त्रिषु नान्तो मालं ग्रामान्तराटविः ॥ १८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्थि (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 षु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
समौ विश्वासविश्रम्भावुपेक्षा त्ववधीरणा ।मर्यादाधारणासंस्थाव्यवस्थास्थितयः समाः ॥ १२८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
समुद्रकूले मर्यादा स्यात् प्लवे तल्पमद्य(द्व?)योः ।सारणस्त्वल्पकुल्यायां जलयादो जलद्विपः ॥ १७८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
न्यायोऽक्षो व्यवहारोऽथ संप्रश्नः संप्रधारणम् ।समर्थनं च संस्था तु मर्यादा धारणा स्थितिः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कूलेऽस्य वेला मर्यादा पूर्णिर्वेलांबुवर्धनम् ।डिंडीरोंऽबुकफः फेनो बुद्बुदस्थासकौ समौ ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रशस्ता वास्तुभूमिर्या प्रवीरा नन्दिनी च सा ।सीमा तु सीमा मर्यादा ग्रामसीमोपशल्यकम् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मर्यादा as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् प्रमाणप्रमाणं हेतुमर्यादाशास्त्रेयत्ताप्रमातृषु । Amarakośa 3.3.106
- नामलिङ्गानुशासनम् सन्धासन्धा प्रतिज्ञा मर्यादा श्रद्धासम्प्रत्ययः स्पृहा ॥ १०२ ॥ Amarakośa 3.3.102
- नामलिङ्गानुशासनम् वेलाअब्ध्यम्बुविकृतौ वेला कालमर्यादयोरपि । Amarakośa 3.3.373
- धरणिकोश काष्ठानिष्ठा निष्पत्तिनाशान्तयाच्ञानिर्वहणेषु च । काष्ठा दिक्कालमर्यादाकर्षेषु काष्ठमिन्धनम् ॥ Dharaṇikośa 11.2.1
- धरणिकोश प्रमाणप्रमाणमनुमानादौ हेतुमर्यादयोरपि । सम्यक्प्रवक्तृपुरुषे प्रमाणं मानशास्त्रयोः ॥ Dharaṇikośa 14.3.13
- धरणिकोश आयत्तिआयत्तिः श-- दैर्घ्यप्रभावागामिकालयोः । मर्यादायां तथा स्नेहे --त्वे वासरे बले ॥ Dharaṇikośa 15.3.16
- धरणिकोश निग्रहसंग्रहो बृहदुत्तुङ्गे मुष्टिसंक्षेपयोरपि । निग्रहो भर्त्सनाभिख्यो मर्यादां निग्रहं विदुः ॥ Dharaṇikośa 32.2.6
- कोषकल्पतरु आङ्अ स्वल्पाभाववाचि स्यादाङ् मर्यादेषदर्थयोः । अभिव्याप्तौ क्रियायोगे स त्वङित्स्मृतिवाक्ययोः ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 5.1.76
- नानार्थार्णवसंक्षेप काष्ठास्थित्याख्यमर्यादायां च दिशि चाप्युपदिश्यपि । दक्षिणोत्तरयोरन्यतरस्मिन्नयने रवेः ॥ १८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.185
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रमाणप्रमाणं हेतुमर्यादाशास्त्रेयत्ताप्रमातृषु । सम्यग्वक्तरि नित्ये स्यादेकताबोधयोरपि ॥ ४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.45
- नानार्थार्णवसंक्षेप धारणअना तु वहने किञ्च मर्यादायामथो पुमान् । धार्मिको नृपतेधर्माधिकृते पुरुषे त्रि तु ॥ ९८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.984
- शब्दरत्नावली प्रमाणप्रघाणस्ताम्रकलसे चालिन्दे लोहमुद्गरे । प्रमाणं नित्यमर्यादाशास्त्रहेतुप्रमातृषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.46
- शब्दरत्नावली स्थितिस्थितिर्मर्यादावसानसीमास्थानेषु च स्त्रियाम् । सीता लाङ्गलपद्धत्यां जानकीगङ्गयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.65
- शब्दरत्नावली भसद्प्रणादस्तारशब्दे स्यात्पुंलिङ्गः श्रवणामये । भसद्भास्करयोन्योः स्त्रीमर्यादासीम्नि संस्थितौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.18
- शब्दरत्नावली सीमासीमा तु कोषमर्यादास्थितिक्षेत्रेषु च स्त्रियाम् । सूचनाभिनये दृष्टौ गन्धने व्यधनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.97
- शब्दरत्नाकर स्थितिप्रतिज्ञानेऽवधौ संधा ज्ञानमर्यादयोः स्थितिः । संज्ञा नाम्न्यर्कभार्यायां ज्ञाने हस्तादिसूचने ॥ २०२६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2026
- शब्दरत्नाकर प्रमाणप्रमाणं हेतुविश्वासशास्त्रेयत्तासु शासने । मर्यादायां प्रपञ्चस्तु विपर्यासे सुविस्तरे ॥ २१२८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2128
- त्रिकाण्डशेष स्थितिसम्बन्धेऽपि च संवित्तिर्मर्यादायामपि स्थितिः । सीता लाङ्गलरेखा स्याद्व्योमगङ्गा च जानकी ॥ १९१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.191
- वैजयन्ती स्थितिसन्धावधौ प्रतिज्ञायां सातिर्दानावसानयोः । सीमसीमे तु कूलेऽपि स्थानमर्यादयोः स्थितिः ॥ ४४ ॥ Vaijayantī 6.2.44
- वैजयन्ती प्रमाणनवसूतगवीदुग्धे पीयूषममृतेऽपि च । प्रमाणं बोधनेयत्तामर्यादाशास्त्रहेतुषु ॥ २३ ॥ Vaijayantī 7.3.23