गाथा

gāthāस्त्री · fem.

In 6 kośas: 4 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.2.26 · p. 441

लिड्गीर्भाषा वाणिगाथे जिह्वा वाणी द्वयोः पुमान् ।घोषः स्वरः स्वनोऽपि स्याद्गणो धेनाऽपि कारिका ॥ २६ ॥

अनुष्टुप्

लिट्स्त्री भाषास्त्री वाणिस्त्री गाथास्त्री जिह्वास्त्री वाणीस्त्री घोषपुं स्वरपुं स्वनपुं गणपुं धेनास्त्री कारिकास्त्री

genderस्त्रीfem.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.22 · p. 463

गाथा कन्था कुथा तद्वद् गदा स्यादजमोदया ।मर्यादा चानुराधेक्षुगन्धा गोधा च राधया ॥ २२ ॥

अनुष्टुप्

गाथास्त्री कन्थास्त्री कुथास्त्री गदास्त्री अजमोदास्त्री मर्यादास्त्री अनुराधास्त्री इक्षुगन्धास्त्री गोधास्त्री राधास्त्री

genderस्त्रीfem.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.93 · p. 64

स्त्रीलिङ्गो ना दण्डकाः स्युः स्त्रियो गाथा इतोऽपराः ।क्रमः पदादिसंयोगः पदविच्छेदनं यतिः ॥ ९३ ॥

अनुष्टुप्

दण्डकपुं गाथास्त्री क्रमपुं यतिस्त्री

genderस्त्रीfem.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.55 · p. 101

कन्था वीथी गाथा सिक्था-सन्दी नान्दी कर्णान्दूश्च ।अन्दुर्नन्दा माकन्दी स्या-न्मर्यादावद्वेदिर्धीदा ॥ ५५ ॥

metre not recognised

कन्थास्त्री वीथीस्त्री गाथास्त्री सिक्थास्त्री सन्दीस्त्री नान्दीस्त्री कर्णान्दूस्त्री अन्दुस्त्री नन्दास्त्री माकन्दीस्त्री मर्यादास्त्री वेदिस्त्री धीदास्त्री

genderस्त्रीfem.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास थपादः Dharaṇikośa 16.1.2 · p. 89

ग्रन्थः शास्त्रे धने चैव पार्थौ ककुभपाण्डवौ ।यूथौ जातकुरुण्टौ च गाथा वाग्भेदवृत्तयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsवाग्भेद वृत्त

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ थान्ताः Koṣakalpataru 6.18.98 · p. 231

पार्थोऽर्जुने स्यात्ककुभद्रुमे चगाथा स्त्रियां छन्दसि शेषमात्रे ।स्यात्संस्कृतान्योक्तिषु चाथ कन्थावस्त्रान्तरे मृन्मयभित्तिकायाम् ॥ ९८ ॥

इन्द्रवज्रा

meaningsछन्दस्शेष संस्कृत अन्योक्ति

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.31 · p. 12

प्राद्यूर्यादिप्रभृतिषु क्रियायुक्तेषु चेष्यते ।गाथा तु वाण्यामार्यायां पिङ्गलानुक्तनामसु ॥ ३१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsवाणी आर्या पिङ्गलानुक्तनामन्

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.32 · p. 12

वृत्तेष्वनुष्टुबाद्येषु यानि वृत्तानि पञ्चसु ।पादैश्चतुर्भिः षड्भिर्वा तेष्वप्यृषिकृतेष्वसौ ॥ ३२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsऋषिकृतवृत्त

doubtful

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश थान्ताः Śabdaratnāvalī 7.17.3 · p. 227

गन्थः शास्त्रे धने वर्णसंख्याते ग्रथनेऽपि च ।ग्रन्थिर्ना पर्वरुग्भेदग्रन्थिपर्णेषु वल्कले ॥गाथा श्लोकगेपवृत्तसंस्कृतेतरभाषिते ।तीर्थं शास्त्रे कृतौ(?) क्षेत्रे पात्रे नारीरजस्यपि ॥उपाध्यायोपायमन्त्रितटषिजुष्टजलेष्वपि ।तुत्थं क्लीबमञ्जने स्यान्नीलीसूक्ष्मैलयोः स्त्रियाम् ॥दुःस्थो मूर्खे दुर्गते स्यात्पुंसि दुःखस्थिते त्रिषु ।प्रस्थोऽस्त्रियां मितद्रव्ये सानुमानभिदोरपि ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 तट (syllable split); pāda 3, syllable 4 ब (wrong syllable)

meaningsश्लोक गेयवृत्त संस्कृतेतरभाषित

गाथा as a meaning in nānārtha verses

तन्त्राभिधान गगो गौरी गौरवो गङ्गा गणेशो गोकुलेश्वरः । शार्ङ्गी पञ्चान्तको गाथा गन्धर्वः सर्वगः स्मृतिः ॥ ६३ ॥ Tantrābhidhāna 2.20.63
तन्त्राभिधान गगो गणपतिरुद्दिष्टो गो गन्धर्वः प्रकीर्त्तितः । गं गीतं गा च गाथा स्याद् गौर्धेनुर्गौ सरस्वती ॥ ९ ॥ Tantrābhidhāna 3.9