कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कृसर

kṛsaraपुं · masc.

In 9 kośas: 11 synonym verses, 2 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.67 · p. 19
तुल्यौ तिलान्ने कृसरत्रिसरावथ पिष्टकः ।पूपोऽपूपः पूलिका तु पोलिकापोलिपूपिकाः ॥ ३९८ ॥पूपलाथेषत्पक्वे स्युरभ्यूषाभ्योषपौलयः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ष (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.88
म्रक्षणाभ्यञ्जने तैलं कृसरस्तु तिलौदनः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.247 · p. 160
वाटः पुमांस्तत्र गुडसम्मिश्रे कृसरः पुमान् ।तृसरस्तण्डुलैः सिद्धैः सगुडैः सोप्यथापरः ॥ २४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.249 · p. 160
कृसरं तं कसारं च कंसारमिति केचन ।षोडशांशमिते दुग्धे तण्डुलानां पले शनैः ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.63 · p. 109
कृसरस्तृसरस्तुल्यौ तिलान्नेऽपूपपिष्टकौ ।पूपोऽथ पोलिकार्थाः स्युः पूलिकापोलिपूपिकाः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंस्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.4.112 · p. 225
कृसरो बहुकरो जित्यरालकीलवितस्तयः ।पटोलः कम्बलः शारो रभसो वेतसोऽपि च ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.591 · p. 76
व्यजनं घृतशाकादि तिलान्ने कृसरो भवेत् ।त्रिसरोऽपि तिलान्नस्य नामास्ति व्यवहारतः ॥ ५९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.41 · p. 191
कृसर-त्रिसरौ पुंस्त्री, पिष्टके पूप-पूपकौ ।पूपिकायां पौलि-पौल्यौ पूलिका पोलिकापि च ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1433 · p. 173
सिक्थो ना भक्तपूलाके कृसरस्तु तिलोदनस् ।मासराचामनिस्रावा मण्ड ओदनसंभवे ॥ १४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.78 · p. 51
कृसरे भीरुमार्जारकिंशुका इंगुदी न षण् ।पिण्डारके तु पिण्डीकः कृष्णे त्वस्मिन् वलाहकः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश जलाध्यायः Vaijayantī 4.2.47 · p. 157
शुक्लकारन्तु कृसरं वृष्यकन्दं कशेरु च ।शृंगाटकस्तु गरुलो दन्तबीजस्त्रिकण्टकः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.566 · p. 96
क्ली तु कांस्याह्वये लोहभेदे स्याद्भेद्यवत् पुनः ।ज्ञेयः स्यात् कृतिनिर्वृत्ते कृसरस्तु पुमान् द्रुमे ॥ ५६६ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.567 · p. 96
इङ्गुदाख्ये मिश्रवर्णभेदे च त्रिस्तु तद्वति ।कशेरुसंज्ञे तु जलस्तम्बभेदे नपुंसकम् ॥ ५६७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful