कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शार

śāraपुं · masc.

In 14 kośas: 19 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.192 · p. 22
अष्टापदः शारिफलं शारः शारिश्च खेलनी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.741 · p. 85
चित्रकिर्मीरकल्माषशबलोन्मिश्रकर्बुराः ।करम्बः कवरः शारः सम्पृक्तः खचितः समाः ॥ ७४१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.104 · p. 213
शारिर्द्वयोः स्त्रियां शारी शारोना पाशकः पुनः ।अक्षविन्दुत्रिकद्वन्द्वे दुन्दुभी दुन्दुभिः स्त्रियौ ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.120 · p. 474
नालिकेरस्य शारस्य बहुकरकुठारयोः ।स्यान्मसूरशफरयोर्वल्लरस्य ततः पुनः ॥ १२० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 हु (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 र (wrong syllable)
genderपुंस्त्रीm. f.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.155 · p. 23
सृदाकुराध्यश्च शुनश्चलः शारो धवाणकः ।प्रकम्पनः कम्पलक्ष्मा स्पर्शनो दैत्यनिर्जरः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.39 · p. 57
चित्रल एतः शबलः कर्बुर-किर्मीर-कल्माषाः ।स्यात्सारङ्गश्चित्रः शार-करम्बौ तथा कबरः ॥ ३९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.25 · p. 297
स्वतन्त्रः कौटतक्षोऽथ वासी वाशी च तक्षणी ।वृक्षभित्क्रकचस्त्वस्त्री करपत्रकमन्तिमे ।अयानयीनः शारा स्याद्द्वयोः साफलयौलिगः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीपुंसलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.4.28 · p. 110
genderपुंस्त्रीm. f.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंस्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.4.112 · p. 225
कृसरो बहुकरो जित्यरालकीलवितस्तयः ।पटोलः कम्बलः शारो रभसो वेतसोऽपि च ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.101 · p. 14
कौमारिर्मिहिरः शारो मारिसर्वगसर्वदाः ।शार्वी लक्ष्या च तत्पुर्यां शास्त्रगाधा च तद्रमा ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट पाताललोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 3.55 · p. 130
अण्डजः शकुनिः(लिः?) शारः पृथुरोमा झषोऽपि च ।वैसारिणो विसारश्च क्षुद्राण्डो रोहितोऽपि च ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.754 · p. 107
शारिश्च खेलनी शारः कथ्यन्ते शारसंज्ञकाः ॥ ७५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.78 · p. 158
सारिः शारिः सारशारौ पाशा इत्यपि कुत्रचित् ।नयने सर्वमारीणां परिणायस्तु सर्वतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.100 · p. 196
फलकोऽष्टापदे शारिः शारः खेलनिकोच्यते ।व्यालग्राह्यहितुण्डिक आहितुण्डिक इत्यपि ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ण्डि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.118 · p. 227
जगत्प्राणो-जगत्प्राणौ गन्धाद्वाहि-वाह-वहाः ।वातिर्वातो भवेत् सारो दन्त्य-तालव्यपूर्वगः ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1569 · p. 189
ग्लहोऽक्षेषु पणोऽक्षाः स्युर्देवनाः पातना इति ।शारयोऽप्यथ शारीणां परिणायः समानयः ॥ १५६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.61 · p. 141
शाराः स्युः परिणायस्तु तेषां संचारणेऽभितः ।अक्षपाता अयास्ते तु चतुस्त्रिद्व्येकयोगिनः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.19 · p. 197
नीलपीतारुणः शारो जोणालो नीललोहितः ।इति लोहितवर्गीणा अथ पीतप्रधानकाः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.25 · p. 198
कृष्णरक्तसितः शारः क्रिमिरः सितलोहितः ।मधुरस्तु रसज्येष्टो गुली स्वादुर्भधूलकः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.316
मुक्ताशुद्धौ च तारः स्याच्छारो वायौ स तु त्रिषु ॥ १६६ ॥कर्बुरेऽथ प्रतिज्ञाजिसंविदापत्सु सङ्गरः ।
अनुष्टुप्
doubtful
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रपादः Dharaṇikośa 26.1.3 · p. 162
मरू पर्वतधन्वानौ शारौ शबलमारु[77]तौ ।खरः स्याद्गर्दभे तीक्ष्णे चौरश्चोरसुगन्धयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.12 · p. 304
अयानयीने च वराटके चस्यात्प्रासकेऽपि द्वितये च शारः ।समीरणे ना शबले [बले] चद्रव्ये तु चित्रे परवत्प्रदिष्टः ॥ १२ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1355 · p. 158
शार्ङ्गः पक्षिविशेषे द्वे इति शारः पुनः पुमान् ।वायौ कर्बुरवर्णे च त्रि तु तद्वत्यथो नृनप् ॥ १३५५ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1356 · p. 158
द्यूतशारौ वराटेऽपि शबरस्वाम्यवोचत ।शारिः स्त्री शारिकासंज्ञविहङ्गे नृस्त्रियोः पुनः ॥ १३५६ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.5.91 · p. 237
शको विष्ठा पशूनां स्याद्देशे च गवये शकाः ।शबले मारुते शारः शुद्धाः पूतार्ककेवलाः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्

शार as a meaning in nānārtha verses