त्रिकण्टक
trikaṇṭakaपुं · masc.In 14 kośas: 17 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
तुम्ब्यलाबूः कृष्णला तु गुञ्जा द्राक्षा तु गोस्तनी ॥ ११५५ ॥मृद्वीका हारहूरा च गोक्षुरस्तु त्रिकण्टकः ।श्वदंष्ट्रा स्थलशृङ्गाटो गिरिकर्ण्यपराजिता ॥ ११५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वानीरो वञ्जुलः शीतो विदुलो वेतसः स्मृतः ।गोक्षुरः स्थलशृङ्गाटः श्वदंष्ट्रा स्यात्त्रिकण्टकः ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दुश्चंक्रमः श्वदंष्ट्रः स्याद्गोकण्टोऽपि क्षुराङ्गकः ।त्रिकण्टकस्तु क्षुरकः षडङ्गो बहुकण्टकः ॥ ४६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यासोऽनन्तो बालपत्रः समुद्रान्तो मरूद्भवः ।त्रिकण्टकः सूक्ष्मपत्रो विषघ्नो विषकण्टकः ॥ ४६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकण्टकोऽथ शालः स्याद् गन्धाहिः कूचिका द्वयोः ।स स्याच्छकुलगण्डोऽथ ब्राह्मी चम्पकपादुकः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिविक्रमस्तु ना विष्णोरवतारान्तरेऽत्र च ।पूर्ववत् स्यात् समासादि पुल्लिँङ्गस्तु त्रिकण्टकः ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुद्रा तथा कण्टकिनी कण्टकारीत्यपि स्मृता ।श्वदंष्ट्रो व्यालदंष्ट्रोऽपि गोक्षुरश्च त्रिकण्टकः ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शमी भद्रा सूक्ष्मपत्रा शुभा रामप्रियङ्करी ।वर्चूरः शृङ्गिफलको दृढबीजस्त्रिकण्टकः ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोक्षुर इक्षुगन्धा च श्वदंष्ट्रा स्वादुकण्टकः ।तथा स्थलशृङ्गाटश्च गोकण्टकस्त्रिकण्टकः ॥ २०७४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
गोक्षुरः स्याद्गोक्षुरको गोक्षुरश्च त्रिकण्टकः ।गोकण्टकस्त्रिकण्ठः स्यात् त्रिकटः त्रिक इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्गो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रसा द्राक्षा ध्राक्षा कण्ठ्यां त्रिकण्ट-त्रिकण्टकौ ।गोक्षुरो गोक्षुरु-क्षुरौ गोखुरो गिरिकर्णिका ॥ १९५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क्षा (syllables merged); pāda 3, syllable 7 क्षु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
इक्षुगन्धा दुष्प्रधर्षाफला सिंही फलंकषा ।गोकण्टको गोक्षुरकः पुंसि तत्र त्रिकण्टकः ॥ ६०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृषीकेशो हरः सूक्ष्मो वामगण्डः कुबेरदृक् ।अर्द्धर्च्चौ नीलचरण ॡ-कारश्च त्रिकण्ट(कूट)कः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शालः शकुलगण्डः स्यादन्धाहिः कूर्चिका द्वयोः ।ब्राह्मी तु पङ्कगण्डको लघुगर्गस्त्रिकण्टकः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ण्ड (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सिद्गुण्डः सिन्धुरप्यस्यां विपत्रायां त्रिकण्टकः ।वज्री गण्डर्यथो घण्टारवायां शणपुष्पिका ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुरे तु कण्टकिफलस्त्रिगोभ्यां कण्टकः परः ।गोक्षुरः स्थलशृंगाट इक्षुगन्धा पलंकषा ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
शुक्लकारन्तु कृसरं वृष्यकन्दं कशेरु च ।शृंगाटकस्तु गरुलो दन्तबीजस्त्रिकण्टकः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शृङ्गाटक इति ख्याते जलजस्थावरान्तरे ।गोक्षुरेऽपि स्त्रियां स्नुह्यामत्राप्यर्थादि पूर्ववत् ॥ २५९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
त्रिकण्टक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु क्षुरदरी पुनः कन्दरवाचिका स्या- दथेषदर्थे दरमव्ययं च । क्षुरश्छिदावस्तुनि कोकिलाक्षे त्रिकण्टकेऽथ त्रितये पुरं स्यात् ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.5