सिक्थ
sikthaक्ली · neut.In 10 kośas: 7 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
वितन्नकं वितन्नं च गन्धकं गन्धिकं समे ।सिक्थं भवेत् सिक्थकं च सीसकं सीसमुच्यते ॥ २४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उन्नेयमेवं धीमद्भिर्मधूच्छिष्टं तु मादनम् ।मधुजं विघसं सिक्थं द्रवकं मक्षिकाश्रयः ॥ ६२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भ्रामरं श्वेतवर्णं स्याच्चतस्रो मधुजातयः ।मधूच्छिष्टं तु मयणं सिक्थं चात्र नपुंसके ।आर्घ्यं छात्रं तथौद्दालं मधुभेदाः परेऽपि च ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मण्डः सर्वरसाग्रेऽस्त्री तस्मिन्नोदनसंभवे ।मासराचाम-निस्रावा सिक्थः पुंसि पुलाकवत् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ क्लीबे मधु क्षौद्रं माक्षिकं भ्रामरादिकम् ।मधूच्छिष्टं सिक्थन्तु शिक्थकं शिक्थमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ष्टं (syllables merged)
genderक्लीneut.
सिक्थो ना भक्तपूलाके कृसरस्तु तिलोदनस् ।मासराचामनिस्रावा मण्ड ओदनसंभवे ॥ १४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वेता श्वेतनिका तुल्ये शशोर्णं शशलोमनि ।क्लीबे सिक्थं मधूच्छिष्टं क्षौद्रं तु मधु माक्षिकम् ॥ १४७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वीथी स्याद्रूपके पङ्क्तौ गृहाङ्गे च तथाध्वनि ।सिक्थं स्मृतं मधूच्छिष्टं सिक्थमोदनसंभवः ॥
अनुष्टुप्
प्रोथः कटौ पुंसि तुरंगघोणा-न नाङ्गना गर्भगतस्तु न स्त्री ।पान्थेऽन्यवत्पुंसि तु भक्तजातेसिक्थो मधूच्छिष्टगतस्तु षण्ढे ॥ ९४ ॥
उपजातिः
meaningsमधूच्छिष्ट
नील्यां स्त्र्यथ स्याद्द्रवनिष्पवायांक्वाथो विपाके व्यसने च दुःखे ।पृथुस्तु वैश्वानरराजभेद-त्वक्पत्रिका मेचकजीरके ना ।त्रय्यां महत्येष हुताशने तुतुत्थः पुमानञ्जनगस्तु षण्ढे ॥ ९५ ॥
इन्द्रवज्राtwo metres in one verse
doubtful
मधूच्छिष्टे तु सिक्थोऽस्त्री पुलाकेऽन्नस्य पुंस्ययम् ।सिनमन्ने शरीरे च क्ली विल्वाख्यद्रुमे तु ना ॥ १५१७ ॥
अनुष्टुप्
पृथुः स्त्रियां च त्वक्पत्रीकारवीकृष्णजीरके ।सिक्थो भक्तपुलाके स्यान्मधूच्छिष्टे तु न द्वयोः ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
सार्थः संघातमात्रे स्याद्वणिगवृन्दे च पुंस्ययम् ।सिक्थं क्लीबं मधूच्छिष्टे पुमान् भक्तपुलाकके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 द्वणि (syllable split)
संस्थः समाप्तिक्रतुषु वरूथो निजराष्ट्रकः ।सिक्थो भक्तपुलाके ना मधूच्छिष्टे नपुंसकम् ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
सिक्थो ना भक्तपूलाके मधूच्छिष्टे क्वचिन्नपुम् ।सुतः पुत्रे सोमरसे सोमौ व्योमनिशाकरौ ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
सिक्थ as a meaning in nānārtha verses
- शिवकोष सुकुमारसुकुमारा तु रम्भायां मनोज्ञायां शुकप्रिये । पुंसि पुण्ड्याभिदानेक्षौ क्लीबं सीसकसिक्थयोः ॥ ४३२ ॥ Śivakoṣa 22.4.432
- शिवकोष माधवक्लीबं जरणेऽथाम्रेऽश्वत्थे सिक्थे च किंशुके पुंसि । शताह्वा मधुसम्भूतशर्कराजातिपोत्रिषु ॥ ५०६ ॥ Śivakoṣa 24.2.506
- शब्दरत्नाकर मदनमण्डली श्वा रविः शुक्रो मार्जारो भुजगो नृपः । मदनो धुस्तुरे वृक्षभेदे मन्मथसिक्थयोः ॥ २१४२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2142
- त्रिकाण्डशेष मदनमदनाः सिक्थधुस्तूरतरुभेदमनोभवाः । मुनिर्वाचंयमे बुद्धे छन्दश्चम्पा च मालिनी ॥ २५२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.252
- वैजयन्ती मदनधुर्तूरे सर्पभेदे च मातुलो मदनः पुनः । सिक्थे वसन्ते धुर्तुरे कन्दर्पेऽप्यथ माधवः ॥ ६१ ॥ Vaijayantī 7.1.61