नम्र

नम्र as a meaning in nānārtha verses

• धरणिकोश बन्धुरशाङ्करोऽनुडुहि ज्ञेय उक्तं छन्दसि शाङ्करम् । बन्धुरं सुन्दरे नम्रे बन्धुरं स्याच्चोन्नतानतम् ॥ Dharaṇikośa 26.2.36
• कोषकल्पतरु नतस्यूतं प्रसेवोतगतं नतं तु नम्रे पुमान्स्यात्तगरद्रुमे च । शीघ्रे विलीने च पलायिते च द्रुतं युतं हस्तचतुष्टये स्यात् ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.6
• कोषकल्पतरु ?जङ्घायां तु स्त्री स्यात्परवन्नम्रे प्रसन्ने च । स्याद्वेगितेऽथ भद्रे सत्ये चान्त्ये प्रियोक्तौ तु ॥ ९६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.96
• कोषकल्पतरु बन्धुरस्याद्बन्धुरः पुंसि मरालवाची कृमिघ्नबन्धूकगतः स्त्रियां तु । पण्याङ्गनायां परवत्तु रम्ये नम्रे च बन्धूर इवोपदिष्टः ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.17
• नानार्थार्णवसंक्षेप भङ्गुरसञ्जातयौवने चापि तथा वैकटिकेऽपि च । भङ्गुरो नश्वरे नम्रे भावितं त्वपि वासिते ॥ ४४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.44
• नानार्थार्णवसंक्षेप बन्धुरबन्धुरस्तु द्वयोर्हंसे त्रिस्तु सुन्दरनम्रयोः । उन्नतानत इत्यन्ये रभसस्त्वस्त्रिया(मि?म)यम् ॥ १२२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1227
• नानार्थार्णवसंक्षेप बन्धूरबन्धूके पक्षिभेदे चेत्यथ बन्धूर इत्यमुम् । एष्वेवार्थेषु रभसस्तत्तल्लिङ्गमवोचत ॥ १२२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1228
• शब्दरत्नावली प्रवणप्रवणं नम्रजठरक्रमनिम्नमहीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.44
• शब्दरत्नावली नतनतं तगरपाद्यान्तु त्रिषु स्याद्वक्रनम्रयोः । नीतिर्नये प्रायणे च पक्ति गौरवपाकयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.21
• शब्दरत्नावली बन्धुरबन्धुरो मुकुटे रम्ये नम्रे बकविहङ्गयोः । बन्धुके बधिरे हंसे बन्धुरोऽप्यन्नतानते ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.91
• शब्दरत्नावली प्राध्वम्किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः । तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः । प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः । शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥ सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च । हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥ हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि । हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥ एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे । अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥ अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि । कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥ कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि । नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥ परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः । सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥ अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि । इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥ तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि । साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥ भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने । Śabdaratnāvalī 8.1.50
• त्रिकाण्डशेष बन्धुरकुब्जवृक्षे हरे वारो बन्धुरं रम्यनम्रयोः । भ्रमरः कामुके भृङ्गे भरोऽतिशयभारयोः ॥ ३६६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.366
• वैजयन्ती बन्धुरबीभत्सौ क्रूरविकृतौ बहलौ सान्द्रपुष्कलौ । बन्धुरौ नम्रसुन्दरौ भंगुरौ वक्रनश्वरौ ॥ २१ ॥ Vaijayantī 7.4.21