कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

नत

nataवि · adj.

In 11 kośas: 15 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.108 · p. 55
कुञ्चितं नतमाविद्धं कुटिले वक्रवेल्लिते ॥ १४५६ ॥वृजिनं भङ्गुरं भुग्नमरालं जिह्ममूर्मिमत् ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.71
अरालं वृजिनं जिह्ममूर्मिमत्कुञ्चितं नतम् ।आविद्धं कुटिलं भुग्नं वेल्लितं वक्रमित्यपि ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.696 · p. 80
वक्रं वृजिनं भङ्गुरमाविद्धं वेल्लितं नतं जिह्मम् ।भुग्नमरालं कुटिलं व्याकुञ्चितमूर्मिमत्कथितम् ॥ ६९६ ॥
आर्या
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.760 · p. 87
प्रायः स्याद्भोजनत्यागः संन्यासोऽनशनं स्मृतम् ।मोघं मुधाऽफलं बन्ध्यं नतं नम्रं च बन्धुरम् ॥ ७६० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.128 · p. 228
प्रेङ्खोलितस्तरलितो ललितः प्रेङ्खितः पुनः ।अरालं वृजिनं जिह्ममूर्मिमन्नतमित्यपि ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.282 · p. 280
अस्त्रियां तगरो वक्रो विनम्रः कुञ्चितो नतः ।स्याच्छदो नहुषो दण्डहर्षो हर्षण इत्यपि ॥ २८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.2 · p. 168
कालानुसार्यं तगरं कुटिलं नहुषं नतम् ।महोदरश्चण्डहस्तो पिण्डीतगर एव च ।सुषिरा विद्रुमलता कपोताङ्घ्रिर्नटी नली ।निर्मध्या नर्त्तकी शून्या धमन्यञ्ज[47a]नकेशिका ॥ २ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.89 · p. 20
वक्रं तु कुटिलं भुग्नं कुटिलं कुञ्चितं नतम् ।आविद्धाराल-जिह्मोर्मिमद्-वङ्क-वृजिनानि च ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.659 · p. 99
नदो नामरदत्तेन शब्दे ख्यातः सरः स्वति ।स्तोतर्यपि नदी तु स्त्री निम्नगायां नतं पुनः ॥ ६५९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2 · p. 427
आविद्धं वेल्लितं वक्रं कुञ्चितं कुरिलं नतम् ।अरालं भगुरं भुग्नं वृजिनं जिह्नमूर्मिमत् ॥ २ ॥ २६४८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.26 · p. 165
कुटिले वृजिनं जिह्ममरालं कुञ्चितं नतम् ।आविद्धमूर्मिमद्वक्रं भुग्नं वेल्लितमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 158 · p. 539
… राजार्हं वंशिकं नतम् ।वनद्रुमः परमदो वंशकं लोहनामकम् ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.69 · p. 50
भूतपुष्पो नटो ढंक ऋक्षष्टुण्डुक आरलुः ।तिलके पललः श्रीमान् सुगन्धो मुखमण्डनः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.83 · p. 207
चिपिटः पिच्छितो व्यूढे स्थपुटं विषमोन्नतम् ।आनतं तु नतं नम्रं बन्धुरं तून्नतानतम् ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.123 · p. 211
परस्परं स्यादन्योऽन्यमितरेतरमित्यपि ।वक्रं वृजिनमाविद्धमूर्मिमत् कुञ्चितं नतम् ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.6 · p. 205
स्यूतं प्रसेवोतगतं नतं तुनम्रे पुमान्स्यात्तगरद्रुमे च ।शीघ्रे विलीने च पलायिते चद्रुतं युतं हस्तचतुष्टये स्यात् ॥ ६ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.660 · p. 99
वक्रे नमस्कृते च त्रिर्बन्धुरेऽप्यथ तन्नपि ।अगुरौ तगरे चैव गन्धद्रव्यप्रभेदयोः ॥ ६६० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.661 · p. 99
नमनेऽप्यथ नन्दा स्त्री स्नुहिसंज्ञमहीरुहे ।तिथिषु प्रतिपत्षष्ठ्योरेकादश्यां तिसृष्वपि ॥ ६६१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनमन
doubtful
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र तद्विः Śivakoṣa 12.1.181 · p. 17
धूर्तं तु खण्डलवणे धूर्तो धुस्तूरचण्डयोः ।नतः कुटन्नटे पुंसि क्लीबं कालानुसार्यके ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.21 · p. 215
नतं तगरपाद्यान्तु त्रिषु स्याद्वक्रनम्रयोः ।नीतिर्नये प्रायणे च पक्ति गौरवपाकयोः ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.4.9 · p. 228
धृष्णुर्धृष्टे प्रगल्भे च कुटिले बंधुरे नतम् ।न्यक्षं कृत्स्ने निकृष्टे च निजमात्मीयनित्ययोः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्

नत as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु विनताजामाता दुहितुर्धवे प्रियतमेऽर्कावर्तरोगेऽथ वि- धाता वेधसि मन्मथेऽथ नरपादेष्ट्रोर्विनेता भवेत् । तार्क्ष्याम्बापिटिकाभिदोश्च विनतारुग्णे नते शिक्षिते त्रय्यां स्यादथ पञ्चता च निधने स्यात्पञ्चभावे तथा ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.27
  • कोषकल्पतरु वक्रनक्रस्तु कुम्भीरकवाचको ना क्लीबेऽग्रदारुण्यपि नासिकायाम् शनैश्चरे वक्रमुशन्ति पुंसि क्लीबं न ते स्यात्पुटभेदके च ॥ ४२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.42
  • कोषकल्पतरु वीरखड्गादिकानां निशिते मुखे च पुमान्घनासारकवर्षणर्णे । वीरस्तु शूरे चरमे तु शृङ्ग्यां नते स्त्रियां क्षीरविदारिकायाम् ॥ ७९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.79
  • नानार्थार्णवसंक्षेप तगरत्वक्पत्री रभसेनोक्ता स्त्रियां बाप्पाख्यभेषजे । तगरं तु नताभिख्ये गन्धद्रव्ये नपुंसकम् ॥ ८३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.831
  • शिवकोष नन्द्यावर्तनन्द्यावर्तो नते बर्हिशिखायां वेतसेऽपि च । नागदन्ती मूषिकाह्वादन्तीन्द्राह्वाकुरूढके ॥ २०४ ॥ Śivakoṣa 12.3.204
  • शिवकोष वीररम्भाविदारिकायुग्मकाष्टोडुम्बरिकासु च । वीरस्तु ककुभे वीरं नते शृङ्ग्यां च काञ्चिके ॥ ३८५ ॥ Śivakoṣa 22.2.385